:quality(85))
Hoogtepunten van het artikel:
- Componentobsolescentie wordt gedefinieerd als het moment waarop een component niet langer wordt geproduceerd.
- Productherontwerpen als gevolg van componentobsolescentie kosten tussen de $20.000 en $2 miljoen.
- In 2023 bereikten circa 473.000 componenten hun einde levensduur (EOL), een daling van 37% ten opzichte van 2022.
- Bijna 30% van alle EOL’s wordt niet voorafgegaan door een PCN (Product Change Notice).
- De drie belangrijkste oorzaken van obsolescentie zijn lage marktvraag, prijsdruk door goedkopere concurrenten, en overheidsregulering.
Original equipment manufacturers (OEM’s) in de elektronica-industrie moeten continu navigeren door een instabiele, steeds veranderende supply chain die zich hardnekkig verzet tegen continuïteit of voorspelbare patronen. Grote, bekende OEM’s zoals Apple, Samsung, Sony en Dell zijn verantwoordelijk voor de sourcing van duizenden elektronische componenten uit een uitgebreid netwerk van leveranciers, waarvan de voorraden voortdurend veranderen door diverse factoren. Eén van de grootste en meest ingrijpende daarvan is elektronische componentobsolescentie: een fenomeen dat ontstaat wanneer een leverancier stopt met de productie van een specifiek component.
Wat is componentobsolescentie?
In de meest fundamentele zin is componentobsolescentie eenvoudig te definiëren: een component wordt obsoleet wanneer deze niet langer wordt geproduceerd. Dit gebeurt doorgaans omdat de vraag zo ver gedaald is dat het voor fabrikanten niet langer rendabel is om te produceren, of omdat de benodigde materialen of technologieën niet meer beschikbaar zijn.
De omvang van componentobsolescentie toont aan hoe bepalend dit aspect is binnen de elektronicasector. Volgens data uit het rapport van Z2Data, Obsolescence Trends in 2024, gingen in 2022 bijna 750.000 componenten in obsolescentie. Hoewel dat indrukwekkende aantal in 2023 is gedaald, bereikte toch meer dan 470.000 componenten hun einde levensduur (EOL). Fabrikanten in de elektronicasector kunnen jaarlijks rekenen op het verouderen van honderdduizenden componenten, waarbij grote verstoringen – zoals de COVID-19-pandemie – deze aantallen aanzienlijk kunnen verhogen. Onderzoek uit ons rapport wijst uit dat honderden bedrijven jaarlijks geraakt worden door componentobsolescentie.
Fabrikanten in de elektronica-industrie kunnen jaarlijks rekenen op het verouderen van honderdduizenden componenten, waarbij grote verstoringen zoals de COVID-19-pandemie deze aantallen significant kunnen verhogen.
:quality(85))
Wat kost componentobsolescentie bedrijven?
Productherontwerpen als gevolg van componentobsolescentie brengen kosten met zich mee van $20.000 tot bijna $2 miljoen.
De kosten van einde levensduur (EOL) zijn doorgaans aanzienlijk. Productherontwerpen als gevolg van componentobsolescentie brengen kosten met zich mee van $20.000 tot bijna $2 miljoen. Uit brancheonderzoek blijkt dat maar liefst 10% van het componentenbudget bij lucht- en ruimtevaartfabrikanten wordt besteed aan het beheren van obsolescentierisico’s. Opvallend is ook dat het krampachtig blijven gebruiken van obsolete onderdelen door noodzakelijke maatregelen uit te stellen, juist extreem duur uitpakt. De prijzen van chips na beëindiging van de productie kunnen 10 tot 15 keer hoger liggen dan de oorspronkelijke prijs.
De prijzen van chips na beëindiging van de productie kunnen 10 tot 15 keer hoger liggen dan de oorspronkelijke prijs.
Voor OEM’s en andere organisaties die afhankelijk zijn van interconnect-, passieve en elektromechanische (IP&E) componenten en halfgeleiders, biedt een gedegen inzicht in componentobsolescentie de kans om beter voorbereid te zijn wanneer een EOL-melding komt en een van hun stuklijsten (BOM’s) raakt. Obsolescentierisico is een vast gegeven in de elektronica-industrie – een verstorende factor die voorlopig niet zal verdwijnen. Bedrijven die begrijpen hoe het werkt en daarop anticiperen, kunnen financiële en operationele schade effectief beperken.
De levenscyclus van elektronische componenten
Om beter te begrijpen hoe componentobsolescentie werkt en waarom het zo’n onmiskenbaar onderdeel van de sector is geworden, is het behulpzaam om de levenscyclus van een elektronisch component in beeld te hebben. Hoewel fabrikanten elektronische componenten doorgaans niet met een vooraf bepaalde levensduur ontwerpen, volgt vrijwel elk onderdeel een afgebakend traject. Dat begint met de introductie op de markt, gaat via groeifase en volwassenheid naar de achteruitgang, en eindigt bij de EOL-melding die het naderende einde aankondigt.
De belangrijkste oorzaken van componentobsolescentie
De cijfers rond componentobsolescentie zijn onweerlegbaar. Honderdduizenden elektronische onderdelen bereiken jaarlijks hun EOL; OEM’s en componentengineers moeten continu hun weg vinden door een woud aan PCN’s, hun stuklijsten (BOM’s) aanpassen, kruisverwijzingen zoeken en herontwerpen uitvoeren. De werkelijke drijvende krachten achter componentobsolescentie zijn echter niet altijd zo tastbaar als een officiële EOL-melding van een leverancier. Bedrijven die zich verdiepen in de verschillende vormen van obsolescentierisico en de onderliggende redenen waarom fabrikanten stoppen met onderdelen, zijn beter voorbereid op onvoorspelbare – en vaak kortere dan verwachte – componentenlevenscycli. Op termijn helpt deze kennis en ervaring organisaties effectiever obsolescentiemanagement toe te passen.
Bedrijven die zich verdiepen in de verschillende vormen van obsolescentierisico’s en de voornaamste redenen achter beëindiging van onderdelen, zijn beter voorbereid op onvoorspelbare – en vaak kortere – componentenlevenscycli.
Drijvende kracht #1: Lage marktvraag
Volgens het rapport van Z2Data, Obsolescence Trends in 2024, is meer dan driekwart van alle obsolescentiegevallen toe te schrijven aan een te lage marktvraag. Dat is een aanzienlijk percentage, en illustreert dat het vooral OEM’s en andere klanten – en niet de fabrikanten van elektronische onderdelen zelf – zijn die componentobsolescentie aanjagen.
Maar waarom neemt de marktvraag af en waarom leidt dit de afgelopen tien jaar tot de hogere schommelingen in obsolescentiecijfers? Een van de belangrijkste variabelen is de technologische vooruitgang bij OEM’s. Bedrijven die alles fabriceren van smartphones, computers en gameconsoles tot auto’s en huishoudelijke apparaten, brengen voortdurend nieuwe generaties van hun vlaggenschipproducten uit. Die nieuwe producten vervangen hun voorgangers, waardoor veel componenten tegelijkertijd obsoleet raken. Het tempo van deze generatiewisselingen wordt steeds hoger: Apple lanceert jaarlijks een nieuwe generatie iPhones, autofabrikanten vernieuwen modellen ongeveer elke vijf jaar grondig.
Maar waarom neemt de marktvraag af en waarom leidt dit de afgelopen tien jaar tot hogere cijfers van componentobsolescentie? Een van de belangrijkste variabelen is de technologische vooruitgang bij OEM’s.
De versnelling van deze cycli zorgt ervoor dat de vraag naar specifieke componenten razendsnel kan instorten, waardoor fabrikanten worden gedwongen tot uitfasering en het aftellen naar beëindiging start. Simpel gezegd: componenten blijven alleen op de markt zolang het product waarvoor ze zijn bedoeld verkocht wordt. Naarmate de periode van massaproductie en hoge volumes van deze eindproducten krimpt, neemt het risico op obsolescentie toe.
Drijvende kracht #2: Goedkopere concurrenten
Zodra een succesvol, veelgebruikt component lange tijd wordt verkocht, verschijnen er vaak concurrenten op de markt die kruisverwijzingen introduceren tegen lagere prijzen. Deze marktdynamiek vermindert de vraag, wat opnieuw componentobsolescentie in de hand werkt.
Concurrerende fabrikanten proberen daarnaast marktaandeel af te pakken van een veelverkocht onderdeel. Producenten met lagere productiekosten betreden mogelijk de markt, of binnenlandse concurrenten verplaatsen de productie naar goedkopere locaties waarmee ze hun prijzen kunnen verlagen.
Drijvende kracht #3: Overheidsregulering
Hoewel overheidsregulering doorgaans minder consistent of voorspelbaar is dan marktvraag, vormt zij wel degelijk een belangrijk obsolescentierisico. Handelsbeperkingen kunnen supply chain-relaties verstoren en fabrikanten afsluiten van hun afnemers. Milieurichtlijnen kunnen op hun beurt nieuwe materiaalrestricties opleggen, waardoor honderden of zelfs duizenden onderdelen in één klap obsoleet worden.
Zoals aangegeven door Electronics Sourcing, zorgde de invoering van de Europese Restriction of Hazardous Substances Directive (RoHS) in 2006 – met restricties op bijvoorbeeld lood, kwik en cadmium in elektronische componenten – voor een golf van componentobsolescentie. Uitbreidingen van de EU’s Registration, Evaluation, Authorisation, and Restriction of Chemicals (REACH) in de jaren 2010 leidden eveneens tot een piek in EOL’s. Nu overheden zich wereldwijd steeds meer richten op ESG (Environmental, Social, Governance) en duurzaamheid en strengere milieuwetgeving introduceren, zal dit naar verwachting een nóg grotere rol spelen in componentobsolescentie.
Grondstoftekorten en andere supply chain-issues
In tegenstelling tot de versnelling van productgeneraties of de opmars van milieuwetgeving, vormen supply chain-problemen al decennialang een uitdaging in de elektronische productie. Langdurige tekorten aan essentiële grondstoffen kunnen fabrikanten ertoe dwingen bepaalde componenten te stoppen. Indien een essentieel materiaal structureel niet leverbaar is, wordt de productie afgeschaald of geheel gestaakt, met verlies van klanten en marktaandeel tot gevolg. Tenzij het tekort snel en afdoende kan worden opgelost, is obsolescentie vaak de meest efficiënte en minst ingewikkelde operationele keuze.
Obsolescentierisico in 2024 en daarna
De obsolescentiecrisis uit de pandemieperiode bracht chaos in wereldwijde supply chains van elektronica, waardoor zowel fabrikanten van onderdelen als hun OEM-klanten herhaaldelijk hun sourcing- en productieprocessen moesten aanpassen. De extreem hoge aantallen uit de coronajaren nemen inmiddels gelukkig weer af. Maar hoewel het aantal EOL-meldingen daalt richting pre-COVID-niveau’s, betekent dat niet dat de fundamentele oorzaken achter deze golf van obsolescentie helemaal verdwenen zijn.
Tijdens de lockdowns en de overstap naar thuiswerken en -onderwijs nam de vraag naar halfgeleiders en elektronische componenten onverwachts sterk toe. De industrie had niet de capaciteit om te voldoen aan de explosieve orders van OEM’s en andere klanten. Het wereldwijde chiptekort daarna werd een belangrijke motor voor transformatieve groei binnen de sector: bedrijven investeerden fors in uitbreiding van hun productiecapaciteiten, openden nieuwe fabrieken en verhoogden de output van hun meest gevraagde componenten. Deze groei brengt echter hoge kosten met zich mee. Om overhead terug te brengen en ruimte te maken voor nieuwe productielijnen, worden oudere, minder rendabele componenten vaak uitgefaseerd. Met andere woorden, grote verschuivingen in productie binnen technologie leiden niet alleen tot pieken in de vraag, maar ook tot meer componentobsolescentie.
Voor de rest van dit decennium zullen sectoren als lucht- en ruimtevaart, medische technologie en vooral automotive (met de opkomst van elektrische voertuigen) enorme vraag genereren naar halfgeleiders en andere elektronische componenten. Naarmate de sector deze groeifasen ingaat, is het zeer waarschijnlijk dat componentobsolescentie eveneens zal toenemen. Dus hoewel de ergste chaos van de vroege jaren 2020 achter ons lijkt, zorgen de aanstaande ontwikkelingen in sleutelindustrieën ervoor dat een nieuw tijdperk van verhoogd obsolescentierisico binnen de elektronicasector mogelijk al in aantocht is.
Hoewel de sector momenteel profiteert van een rustperiode na de turbulentie van de vroege jaren 2020 – toen fabrikanten hun capaciteit razendsnel moesten uitbreiden – zorgen op handen zijnde ontwikkelingen in belangrijke industrieën ervoor dat een periode van verhoogd obsolescentierisico waarschijnlijk voor de deur staat.
