Voor fabrikanten en andere bedrijven die actief zijn in een van de vele sectoren die afhankelijk zijn van de elektronica-toeleveringsketen, is componentveroudering een voortdurende bron van verstoring. Een einde levensduur (EOL)-melding die een bedrijf informeert over de op handen zijnde veroudering van een component, dwingt de fabrikant tot een aantal moeilijke keuzes, beslissingen die de kosten kunnen verhogen, productieplanning kunnen vertragen en zelfs de functionaliteit van het product kunnen aantasten. Hoewel bedrijven vaak kunnen terugvallen op een intern draaiboek voor het omgaan met de aanstaande veroudering van een kritisch onderdeel, vereisen de opties bijna altijd een mate van aanpassing die verre van ideaal is.
Componentveroudering neemt toe
Componentveroudering, voornamelijk veroorzaakt door productieproblemen, wijzigende milieuwetgeving en vooral een afnemende marktvraag, neemt steeds verder toe. Een recent rapport van Z2Data illustreerde overtuigend de omvang en reikwijdte van veroudering binnen de elektronische componententoeleveringsketen. Uit het onderzoek bleek dat bijna 750.000 componenten in 2022 de EOL-status bereikten – een dramatische stijging ten opzichte van voorgaande jaren, mede door de ongekende dynamiek in vraag en aanbod tijdens de pandemie. Hoewel de verouderingscijfers het jaar erna daalden, werden in 2023 nog steeds bijna een half miljoen componenten EOL.
Nu componentveroudering steeds vaker voorkomt bij fabrikanten in sectoren als automotive, lucht- en ruimtevaart, defensie en consumentenelektronica, neemt de druk toe op ingenieurs en strategische sourcingprofessionals om het probleem met meer zorgvuldigheid en vooruitziendheid aan te pakken. Dit betekent dat men moet overschakelen van een reactieve benadering van obsolescentiebeheer naar een strategie die gedurende het gehele productieproces is verankerd, waaronder ook de fase van componentselectie.
De impact van veroudering
Fabrikanten die inkopen uit de mondiale elektronische componententoeleveringsketen worden voortdurend geconfronteerd met een wirwar aan bedreigingen en verstoringen. Risico’s variëren van extreem weer, fabriekssluitingen en handelsconflicten tot de steeds verder uitbreidende milieuwetgeving. In het licht van dit complexe multinationale risicolandschap, hoe groot is dan het gevaar van veroudering? "Het hoort bij de top vijf risico’s," zegt Daniel Grundy, UK en International Director bij het International Institute of Obsolescence Management (vaak afgekort als IIOM). Grundy plaatst veroudering direct naast toplevel zorgen als supply chain-continuïteit, geografische locatie, wereldwijde regelgeving en overheidsmaatregelen wat betreft het bedrijfsrisico.
Wat veroudering zo'n gevaarlijk risico maakt, is de wijze waarop één EOL-melding meerdere producten en subassemblages kan beïnvloeden en een kettingreactie kan veroorzaken, waardoor een fabrikant snel tot schadebeperking moet overgaan. Grundy, zelf werkzaam in de auto-industrie, noemt het voorbeeld van een autofabrikant die een specifiek component in verschillende voertuigen gebruikt. Als dit onderdeel wordt beëindigd, moet het bedrijf het vervangen in meerdere modellen. Gezien het productievolume van een gemiddelde autofabrikant kan dit zomaar betekenen dat meer dan duizend voertuigen per dag worden getroffen door een enkele productbeëindigingsmelding (PDN). "Het kan zich razendsnel door een voertuigenvloot verspreiden," zegt hij.
De impact van componentveroudering kan ook verder reiken dan het huidige productportfolio van een bedrijf. In de auto-industrie kan een enkele beëindiging van invloed zijn op toekomstige modellen. Autofabrikanten hergebruiken vaak een deel van hun architectuur van de ene generatie op de volgende, merkt Grundy op – wat betekent dat als een specifiek hardwareonderdeel wordt getroffen door een EOL-melding, dit de ontwikkeling van toekomstige modellen kan beïnvloeden. "Het gaat niet alleen om het beschermen van wat we nu hebben," benadrukt hij.
Obsolescentiebeheer tijdens componentselectie
Een manier waarop bedrijven de gevolgen van voortijdige veroudering kunnen voorkomen, is door dit risico zo vroeg mogelijk in het productieproces te mitigeren. Wanneer een component engineer verouderingsrisico meeneemt bij het onderzoek naar onderdelen en samenstellen van de initiële stuklijst (BOM), wordt de kans op een crisis die snelle beslissingen van het management vereist, effectief verkleind. Het management heeft immers niet de luxe van tijd, grondig onderzoek en zorgvuldige afweging als er een verstoring in de supply chain optreedt die onmiddellijke actie vereist, met als gevolg vaak compromissen op het gebied van kosten, productieplanning en zelfs algehele productkwaliteit.
Grundy schetst een doemscenario naar aanleiding van een verouderingsincident. Wanneer er geen haalbare alternatieven zijn, kan een fabrikant gedwongen worden de specificaties en functionaliteit van een product te verlagen – een maatregel die doorgaans wordt aangeduid als "downspec". "In sommige gevallen, en dan heb ik het over absolute uitzonderingen, heeft vrijwel iedere autofabrikant wel eens een functie uit een voertuig moeten schrappen" vanwege een beëindiging, aldus Grundy. Hoewel dit over het algemeen zeldzaam is, kwamen zulke lastige beslissingen vaker voor tijdens het wereldwijde chiptekort, toen componenten in hoog tempo werden uitgefaseerd en het vinden van alternatieven vrijwel onmogelijk werd binnen een redelijke termijn.
Hoewel rampzalige scenario’s relatief zeldzaam zijn, onderstrepen ze wel het onmiskenbare belang van het vooraf mitigeren van verouderingsrisico.
Strategieën voor proactief obsolescentiebeheer
Hoewel veel fabrikanten verouderingsrisico nog steeds op ad-hocbasis benaderen, zijn er diverse bewezen strategieën beschikbaar om component EOL met meer nauwkeurigheid en doelgerichtheid te beheren. Deze best practices zijn het meest effectief wanneer ze al tijdens de componentselectie worden toegepast – voordat bedrijven en hun inkoopprofessionals gebonden zijn aan een vastgelegde stuklijst en haar bestaande onderdelen en subassemblages.
Verouderingsprognoses
Wanneer een component engineer onderdelen selecteert voor een nieuw product of redesign, zijn de primaire selectiecriteria altijd vorm, passing, functie (FFF) en kosten. Maar om verantwoord risicobeheer toe te passen, moeten professionals ook gebruikmaken van verouderingsprognoses, een krachtig hulpmiddel waarmee teams een effectieve inschatting krijgen van de levenscyclusstatus van een onderdeel en het aantal resterende jaren tot aan veroudering. Supply chain risk management-platforms integreren een veelheid aan diepgaande gegevens om deze EOL-voorspellingen te genereren, waarmee engineers onderdelen kunnen vermijden die weliswaar voldoen aan de FFF-eisen, maar dicht bij discontinue staan.
Selecteren op alternatieven (crosses)
Een andere praktische strategie die engineers kunnen hanteren tijdens de componentselectie is het identificeren van geschikte alternatieven (crosses), zodat fabrikanten een concreet back-upplan hebben als een component toch voortijdig EOL raakt. Het kiezen van een onderdeel waarvoor meerdere alternatieven beschikbaar zijn die voldoen aan FFF, is een voorbeeld van proactief obsolescentiebeheer dat direct in het selectieproces kan worden geïntegreerd.
Inzicht in opkomende regelgeving
Bedrijven en hun engineeringteams leggen niet altijd direct de link tussen de introductie van nieuwe regelgeving en het ontstaan van componentveroudering. Maar het is een feit dat nieuwe milieudirectieven vaak een grote invloed hebben op EOL-trends. Toen de Europese Unie in 2006 de Restriction of Hazardous Substances Directive (RoHS, Richtlijn beperking gevaarlijke stoffen) invoerde en het gebruik van tien chemicaliën in elektronische componenten beperkte, leidde deze regelgeving tot een golf van veroudering voor onderdelen die lood, kwik en cadmium bevatten.
Waar majeure regelgeving als RoHS vroeger zelden voorkwam, zorgt het groeiend bewustzijn van de schadelijke gevolgen van chemicaliën voor mens en milieu inmiddels voor een duidelijke toename van dergelijke wetgeving. De stijging in wereldwijde PFAS-regulering zal vermoedelijk eveneens een aanzienlijke impact hebben op componentveroudering. Professionals die goed op de hoogte zijn van het milieuwetgevingslandschap, kunnen die kennis inzetten bij het selecteren van onderdelen die waarschijnlijk minder snel buiten compliance vallen. "Vanwege de lange looptijd van programma’s, de onderdelen en producten die u in huis heeft, moet u acht jaar vooruitkijken," aldus Grundy. Een groot deel van deze vooruitziendheid draait om inzicht in de ontwikkeling van milieucompliance en duurzaamheid.
Nauwere relaties met chipfabrikanten
Naast de bekende proactieve maatregelen op het gebied van obsolescentiebeheer, wijst Grundy ook op een minder besproken benadering van supply chain risk management. Lange tijd waren fabrikanten in grote sectoren die veel elektronische componenten inkopen niet bijzonder geïnteresseerd in de keuze van halfgeleiders in hun hardware. "De eisen waren opgesteld voor de prestaties van de hardware," aldus Grundy. "Wat er daadwerkelijk in zat, was voor ons minder belangrijk."
De laatste jaren echter zijn steeds meer bedrijven de voordelen gaan inzien van het actief selecteren van de gebruikte halfgeleiders. "Pas de afgelopen drie jaar houden we nu meer uitgebreide stuklijsten bij van de inhoud op tier-one-niveau," merkt Grundy op. Maar hoe past obsolescentiebeheer in deze wens om meer regie te voeren over chipselectie?
De halfgeleiderindustrie is een van de meest competitieve sectoren wereldwijd. Fabrikanten streven continu naar geavanceerdere technologie voor slimme producten, machine learning, AI en andere innovatieve toepassingen. Dit leidt ertoe dat chips tegenwoordig veel sneller verouderen dan één of twee decennia geleden. Door te werken aan wat Grundy omschrijft als "nauwere alignment" en "nauwe relaties" met chipleveranciers, kunnen bedrijven slimmere, beter geïnformeerde beslissingen nemen over welke chips er in hun auto's, computers, smartphones en vliegtuigen worden toegepast. Strategische samenwerkingen met chipfabrikanten zijn zo een belangrijk onderdeel geworden van obsolescentiebeheer.
Hoe een SCRM-platform uw obsolescentiebeheer kan versterken
Sommige strategieën voor obsolescentiebeheer uit dit artikel kunnen door interne engineering- en inkoopteams worden uitgevoerd, maar daarvoor is de juiste kennis en capaciteit nodig. Het bijhouden van alle actuele regelgeving en het onderzoeken van FFF-alternatieven voor elk potentieel component in een stuklijst zijn tijdrovende en arbeidsintensieve taken. Hoewel die investeringen zeer waardevol zijn, kunnen ze de resources van een team onder druk zetten, met risico op verminderde productiviteit of zelfs burn-out.
Voor fabrikanten die een robuust obsolescentiebeheersysteem willen opbouwen zonder hun medewerkers onnodig te belasten, is een supply chain risk management-tool een ideale oplossing. Z2Data, een van de meest uitgebreide SCRM-platforms op de markt, biedt bedrijven de data, het inzicht en de voorspellende analyses om verouderingsrisico’s effectief en nauwkeurig te beoordelen. De uitgebreide database bevat meer dan één miljard componenten met profielen, inclusief lijsten van beschikbare alternatieven en volledige compliance-informatie voor milieuregels. Daarnaast biedt Z2Data klanten een toonaangevende tool voor verouderingsprognoses, die ondersteund wordt door een historische nauwkeurigheid van meer dan 90%.
Wilt u meer weten over Z2Data en het assortiment van proactieve tools voor obsolescentiebeheer? Plan dan een gratis demo met een van onze productspecialisten.