Nu 2024 ten einde loopt, maken fabrikanten de balans op van een jaar dat werd gekenmerkt door ingrijpende regelgeving gericht op het beperken van schadelijke chemische stoffen in producten binnen tal van sectoren. Van steeds veranderende PFAS-voorstellen tot limieten op gevaarlijke stoffen en onverwachte updates in regelgeving: toezichthouders wereldwijd stelden de bescherming van de volksgezondheid en het milieu centraal door schadelijke chemicaliën aan te pakken.
Hier zetten wij de vijf meest impactvolle regelgevende veranderingen van 2024 op een rij — updates, herzieningen en uitbreidingen die ingrijpend hebben bepaald hoe fabrikanten chemische stoffen formuleren, produceren en beheren in hun producten.
1. Wereldwijde aanpak van PFAS "forever chemicals"
Een van de belangrijkste ontwikkelingen van 2024 was de verscherpte wereldwijde aanpak van per- en polyfluoralkylstoffen (PFAS), algemeen bekend als "forever chemicals". Als reactie op groeiend bewijs van de persistentie van PFAS in het milieu en de verbanden met ernstige gezondheidsproblemen, kwamen toezichthouders in de VS, EU en Azië met diverse voorstellen om het gebruik van PFAS in productieprocessen te verbieden of te beperken.
De Amerikaanse Environmental Protection Agency (EPA) stelde strikte grenswaarden vast voor PFAS in water- en afvalstromen en stelde het langverwachte PFAS-rapporteringsevenement uit. Tegelijkertijd voerde de EU brede beperkingen in via REACH Restricted, waarmee het gebruik van PFAS in textiel, voedingsverpakkingen, elektronica en industriële producten gefaseerd moet worden beëindigd. Besluiten over een algeheel verbod of verdere beperking van deze "forever chemicals" werden echter opnieuw uitgesteld. Voor fabrikanten betekende dit het herformuleren van producten, het vinden van alternatieve materialen en het waarborgen van compliance door strikte supply chain-audits, om de veranderingen voor te blijven.
Het verwijderen van PFAS uit de toeleveringsketen blijkt in de praktijk echter moeilijker dan gedacht. Voor veel PFAS bestaat nog geen bruikbaar alternatief. Daar waar potentiële alternatieven zijn gevonden, lopen fabrikanten tegen hoge onderzoeks- en ontwikkelingskosten aan om herformuleringen te valideren. Nog uitdagender zijn de problemen rondom supply chain-transparantie: sommige leveranciers zijn zich onvoldoende bewust van wat PFAS precies is of of het voorkomt in hun producten. Dit heeft geleid tot een grondige herbeoordeling van toeleveranciers en het aanpassen van contracten en partnerschappen. Daarnaast tonen deze kwesties het bredere probleem van onrealistische tijdslijnen vanuit toezichthouders aan — zoals de korte termijn voor de rapportageperiode van PFAS in Canada die onverwacht werd ingevoerd.
2. Grote updates in REACH-regelgeving
De Europese REACH (Registratie, Evaluatie, Autorisatie en Restrictie van Chemische stoffen) regelgeving werd in 2024 aanzienlijk uitgebreid, met een grotere lijst van beperkte stoffen en strengere compliance-eisen voor fabrikanten. Waar fabrikanten gewend zijn aan twee updates per jaar, voerde ECHA in 2024 een zeldzame derde update door op de SVHC-lijst (Substances of Very High Concern).
Deze onverwachte update betekende ook snellere tijdslijnen voor naleving, waardoor fabrikanten hun producten snel moesten herformuleren en veiligere alternatieven moesten toepassen. Door de onverwachte aard wees de update op de kans op frequentere wijzigingen in de toekomst en de noodzaak voor leveranciers en fabrikanten om voortdurend op de hoogte te blijven van actuele reguleringen om hun compliance-strategieën adequaat te kunnen beheren.
3. EU-batterijverordening: focus op duurzame en veilige batterijen
De EU-batterijverordening, van kracht sinds 2023, betekende een belangrijke stap in het aanpakken van de milieueffecten van batterijen, en dan met name het gebruik van gevaarlijke stoffen bij hun productie. Deze verordening voerde strikte limieten in op zware metalen als cadmium, lood en kwik in de batterijproductie, en stelde eisen aan materiaalterugwinning, recycling en transparantie.
Fabrikanten die batterijen verkopen binnen de EU moeten sinds 2024 voldoen aan verplichte deadlines voor de rapportage van chemische inhoud, emissies gedurende de levenscyclus en recyclingdoelen. De verordening stimuleert ook het gebruik van schonere, veiligere materialen met het oog op milieu en veiligheid van werknemers tijdens productieprocessen. Deze ontwikkelingen dwongen batterijproducenten tot innovatie en het omarmen van circulaire economieprincipes, met nadruk op duurzame sourcing, langere levensduur en goed eindelevensduurbeheer.
Voor sectoren die afhankelijk zijn van batterijen, zoals automotive, elektronica en energieopslag, werd compliance met de EU-batterijverordening in 2024 topprioriteit. Degenen die snel konden meebewegen hadden een aanzienlijk concurrentievoordeel bij het inspelen op de groeiende vraag naar milieuvriendelijke energieoplossingen.
4. TSCA Section 6(h): beperkingen op PBT-chemicaliën
De Amerikaanse Toxic Substances Control Act (TSCA) Section 6(h)-beperkingen op persistente, bioaccumulerende en toxische (PBT) chemicaliën kwamen in 2024 extra onder de aandacht door het naderen van de definitieve deadline en aangescherpte handhaving in vrijwel alle sectoren. De betreffende PBT-chemicaliën omvatten stoffen als decabroomdifenylether (decaBDE) en fenol isopropylated phosphate (PIP 3:1), die ernstige risico’s vormen voor gezondheid en milieu vanwege hun toxiciteit, persistentie en vermogen tot bioaccumulatie.
Volgens deze beperkingen moesten fabrikanten het gebruik van deze chemicaliën in producten, onderdelen en supply chains volledig elimineren of drastisch reduceren. Vooral sectoren als elektronica, automotive en consumentengoederen werden hierdoor getroffen, omdat PBT’s traditioneel gebruikt werden als vlamvertragers, voor kunststofflexibiliteit en prestatieverbetering. Dit leverde compliancerisico’s op; fabrikanten moesten alternatieven vinden, producten herformuleren en supply chain-transparantie waarborgen voor een regulering waarmee men vaak onbekend was. De onzekerheid werd verder vergroot door een voorstel om de TSCA Section 6(h)-regels te wijzigen, wat gevolgen zou hebben voor de reikwijdte en tijdlijnen van naleving. Dit voorstel werd echter pas na de deadline van 31 oktober afgerond, waardoor veel bedrijven gefrustreerd raakten over het gebrek aan structuur, begeleiding en expertise rondom deze type wetgeving.
5. Wereldwijd strengere CO2-emissieregelgeving: strengere limieten en rapportageverplichtingen
In 2024 versterkten overheden wereldwijd regels voor CO2-uitstoot, waardoor fabrikanten extra druk ervaarden om hun uitstoot van broeikasgassen (Greenhouse Gases, GHG) te verminderen. De Europese Unie breidde haar Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) uit, voegde nieuwe sectoren toe aan het CO2-prijssysteem en vereiste gedetailleerde rapportage van de CO2-waarde in geïmporteerde producten. Ook de VS introduceerde strengere GHG-reductiedoelen in lijn met geactualiseerde klimaatdoelstellingen van het Akkoord van Parijs.
Fabrikanten werden verplicht om schonere productietechnologieën te implementeren, energie-efficiënte processen door te voeren en de overstap te maken naar hernieuwbare energiebronnen. Ook werd supply chain-transparantie verplicht gesteld, waarbij bedrijven Scope 1-, Scope 2- en veelal ook Scope 3-emissies dienden te rapporteren.
Deze regels zetten sectoren met grote CO2-uitstoot, zoals chemie, cement en automotive, aan tot versnelling van hun decarbonisatie-inspanningen. Bedrijven die investeren in technologieën met een lage CO2-impact en duurzame productieprocessen realiseren niet alleen compliance, maar positioneren zichzelf ook als koplopers in de transitie naar een net-zero economie.
Vooruitblik op 2025
Het regelgevingslandschap van 2024 liet een duidelijke mondiale trend zien: het verder beperken van gevaarlijke stoffen in de industrie. Overheden en agentschappen stelden volksgezondheid, milieubescherming en productsustainability centraal, waardoor fabrikanten werden aangezet te innoveren en veiliger, beter conforme alternatieven toe te passen.
Vooruitkijkend naar 2025 kunnen bedrijven diverse strategieën inzetten om de uitdagingen door veranderende milieuwetgeving het hoofd te bieden. Versterking van supply chain-transparantie en samenwerking is essentieel, waarbij bedrijven nauw met leveranciers moeten samenwerken om risico’s te identificeren en naleving van stofrestricties te garanderen. Investeren in groene chemie en veiligere alternatieven stelt bedrijven in staat vooruit te lopen op regelgeving én de productprestaties te behouden. Digitale tools voor compliancebeheer, zoals chemicaltracking-software en platformen voor emissierapportage, helpen processen stroomlijnen en verhogen de nauwkeurigheid. Grondige levenscyclusanalyses (LCA’s) maken het mogelijk om op elk stadium van de productie kansen te identificeren om de milieu-impact te verlagen. Tot slot zorgt een cultuur van bewustwording en doorlopende training ervoor dat teams geïnformeerd en proactief inspelen op nieuwe eisen vanuit de regelgeving.
Door deze strategieën te omarmen, kunnen fabrikanten niet alleen regulatorische complexiteit beheersen, maar ook innovatie stimuleren, merktrouw versterken en een concurrentievoordeel behalen in een steeds milieubewustere markt.