:quality(85))
Cập nhật (19/07/2023)
Chính xác thì những mặt hàng nào bị ảnh hưởng bởi các hạn chế xuất khẩu mới của Trung Quốc?
Các hạn chế mới của Trung Quốc đã khiến nhiều nhà xuất khẩu băn khoăn về phạm vi ảnh hưởng rộng tới đâu của các quy định mới này. Theo Covington, một hãng luật đa quốc gia của Mỹ, “thông báo về các hạn chế xuất khẩu nêu rõ mã phân loại hải quan cụ thể” của các mặt hàng chịu tác động bởi quy định mới. “Đáng chú ý, các quy định mới chỉ áp dụng đối với những hàng hóa cụ thể này, chứ không bao gồm các thành phẩm có sử dụng các hàng hóa đó.”
Một động thái nữa trong cuộc đối đầu kéo dài về lợi ích an ninh quốc gia
Mặc dù các hạn chế mới với galium và germani của Trung Quốc có thể gây bất ngờ cho một số bên, đây thực chất là sự tiếp diễn của căng thẳng an ninh quốc gia giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ.
Trong một bài viết trên Foreign Investment Watch, Nathanial Reid, luật sư kiêm chuyên gia phân tích về Trung Quốc, nhận định rằng “dẫn chứng từ các vụ án của CFIUS… củng cố nhận định rằng bán dẫn dải rộng (wide bandgap semiconductor) là trọng tâm then chốt” của chính phủ Hoa Kỳ về vấn đề an ninh quốc gia.
“Bán dẫn dải rộng” là loại bán dẫn cho phép “linh kiện điện tử công suất trở nên nhỏ hơn, nhanh hơn, tin cậy hơn và hiệu quả hơn so với các linh kiện dựa trên Silicon (Si).”
CFIUS (Ủy ban Đầu tư Nước ngoài tại Hoa Kỳ, Committee on Foreign Investment in the United States) là một ủy ban liên ngành được “trao quyền xem xét các giao dịch liên quan đến đầu tư nước ngoài tại Hoa Kỳ… để xác định tác động của các giao dịch đó đến an ninh quốc gia của Hoa Kỳ.”
Dù các giao dịch được CFIUS xem xét liên quan đến galium rất hiếm, nhưng hầu như các đề xuất đều không được phê duyệt. Dưới đây là tóm tắt về các trường hợp nổi bật liên quan đến galium:
- 2015: CFIUS bày tỏ lo ngại về thương vụ bán cổ phần của Philips tại “công ty con sản xuất linh kiện ô tô và đèn LED” cho các nhà đầu tư Trung Quốc. Thương vụ sau đó bị rút lại.
- 2016: San’an Optoelectronics (có trụ sở tại Trung Quốc) đề nghị mua lại GCS Holdings, một nhà sản xuất bán dẫn Đài Loan. CFIUS tuyên bố không phê duyệt thương vụ này nên thương vụ không thành.
- 2016: Fujian Grand Chip Investment Fund LP, một quỹ đầu tư của Trung Quốc, đề xuất mua lại Aixtron SE của Đức. Thương vụ bị Tổng thống Obama chặn lại theo khuyến nghị của CFIUS.
- 2016: Công ty bán dẫn Infineon (Đức) đồng ý mua một phân nhánh của Cree, nhà sản xuất bán dẫn của Bắc Carolina (Mỹ). Thương vụ bị CFIUS ngăn chặn do lo ngại an ninh quốc gia.
Cập nhật (11/07/2023)
Trong tuần kể từ khi Trung Quốc công bố các hạn chế mới, thị trường galium và germani đã ghi nhận biến động giá: galium tăng 43 USD lên 326 USD mỗi kg. Giá germani chỉ biến động nhẹ dưới 2%.
Dù các nguồn tin chính trị và truyền thông phân tích tác động tới căng thẳng thương mại giữa Trung Quốc và phương Tây, các doanh nghiệp sản xuất lại chú trọng đến tác động thực tế từ các tập đoàn lớn trong ngành.
Trong tuần qua, nhiều doanh nghiệp thông báo sẽ rà soát nội bộ nhằm đánh giá tác động từ các hạn chế thương mại của Trung Quốc, bao gồm Intel, Microchip và Infineon.
Microchip cho biết đánh giá sơ bộ của họ không nhận thấy tác động đáng kể nào, trong khi Intel cho biết vẫn đang đánh giá. Đại diện công ty này nhận định rằng “chiến lược xây dựng một chuỗi cung ứng đa dạng, toàn cầu giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro trước các thay đổi và gián đoạn tại địa phương.”
Infineon cho biết họ chủ yếu dựa vào nguồn cung ngoài Trung Quốc và không dự báo có tác động thực tế nào.
Thêm vào đó, các công ty khai khoáng tại Congo và Nga cũng có kế hoạch tăng sản lượng galium và germani nhằm thu hút khách hàng mới ngoài Trung Quốc.
Tóm tắt ý chính:
- Ngày 03/07, Trung Quốc thông báo áp đặt các hạn chế xuất khẩu mới đối với galium và germani
- Nhà xuất khẩu sẽ cần có giấy phép để xuất khẩu hai nguyên tố này từ ngày 01/08/2023
- 95% lượng galium nhập khẩu của Hoa Kỳ đến từ Trung Quốc
- Galium và germani là hai nguyên tố trọng yếu đối với sản xuất bán dẫn và điện tử
- Các doanh nghiệp bán dẫn đưa ra đánh giá chưa thống nhất về tác động tiềm ẩn
Tổng quan:
Ngày 03/07, Bộ Thương mại Trung Quốc công bố loạt hạn chế mới về xuất khẩu galium và germani, hai nguyên tố thiết yếu trong sản xuất bán dẫn và điện tử tiêu dùng.
Cơ quan chức năng Bắc Kinh cho biết bắt đầu từ ngày 01/08/2023, các doanh nghiệp xuất khẩu hai nguyên tố này sẽ phải xin giấy phép xuất khẩu. Hồ sơ đề nghị cấp phép yêu cầu khai báo rõ nhà nhập khẩu, đơn vị sử dụng cuối cùng và mục đích sử dụng hai nguyên tố này.
Dù thông báo chính thức nêu lý do đảm bảo an ninh quốc gia và lợi ích nhà nước, động thái này diễn ra trong bối cảnh chiến tranh thương mại công nghệ giữa Trung Quốc, Hoa Kỳ và châu Âu ngày càng leo thang.
Galium và germani là gì?
- Galium (Ga) và germani (Ge) là hai nguyên tố hóa học giữ vai trò thiết yếu trong ngành sản xuất bán dẫn và điện tử tiêu dùng. Galium được sử dụng để sản xuất tấm bán dẫn hợp chất, phục vụ nhiều lĩnh vực khác nhau như pin mặt trời, đèn LED, truyền thông cáp quang và thậm chí cả nha khoa.
- Germani được sử dụng trong sản xuất bán dẫn, các hệ thống cáp quang, ứng dụng pin mặt trời và đèn LED. Ngoài ra, germani thường được dùng trong các máy quét an ninh tại sân bay.
Cả hai nguyên tố này không tồn tại ở dạng tự nhiên; chúng là sản phẩm phụ từ quá trình khai thác các kim loại như kẽm và bô-xít.
Cả hai kim loại đều được xếp vào nhóm nguyên tố thiết yếu cho công nghệ (TCE), đóng vai trò quan trọng trong phát triển và sản xuất các công nghệ mới nổi. Ủy ban châu Âu đưa cả hai nguyên tố này vào danh sách Nguyên liệu thô thiết yếu (CRM), và Bộ Năng lượng Hoa Kỳ cũng đề cập trong báo cáo năm 2021 là “thiết yếu cho thịnh vượng kinh tế và an ninh quốc phòng của Hoa Kỳ.”
Trung Quốc đóng vai trò lớn thế nào trong sản xuất hai nguyên tố này?
Theo Bộ Năng lượng Hoa Kỳ, Hoa Kỳ hiện phụ thuộc vào Trung Quốc với 95% nguồn cung galium. Báo cáo cũng chỉ ra rằng Hoa Kỳ “không có đủ nguồn lực trong nước để đáp ứng nhu cầu dự báo về những nguyên liệu chiến lược như cô-ban và galium.”
Trung Quốc còn là nhà sản xuất chính germani, “chiếm 80% tổng sản lượng toàn cầu trong giai đoạn 2012-2016.”
Và nhu cầu đối với cả hai nguyên tố này chỉ ngày càng tăng.
Các nghiên cứu chỉ ra rằng sản lượng galium đã “tăng với tốc độ trung bình 7% mỗi năm trong thập kỷ qua, cao hơn hầu hết các kim loại công nghiệp khác.” Nhu cầu này còn chịu tác động bởi sự lên ngôi của công nghệ năng lượng sạch từ cả phía người tiêu dùng và các quốc gia đề ra mục tiêu năng lượng trong Hiệp định Paris.
Germani cũng ghi nhận nhu cầu tăng trưởng liên tục trong bối cảnh các công nghệ như pin mặt trời và mạng 5G phát triển mạnh.
Khi nhu cầu tăng kết hợp với việc thắt chặt kiểm soát nguồn cung do chính sách hạn chế mới, các đội ngũ quản lý chuỗi cung ứng linh kiện điện tử sẽ đối diện với thách thức mới.
Phản ứng của các quốc gia bị ảnh hưởng
Nhật Bản và Hàn Quốc là hai nước nhập khẩu galium và germani lớn nhất từ Trung Quốc.
Sau khi thông tin được công bố, Bộ Công nghiệp Hàn Quốc đã tiến hành họp đánh giá tình hình, theo Financial Times. “Các lệnh trừng phạt gần đây dự kiến chỉ tác động hạn chế đến hoạt động tìm nguồn cung trong ngắn hạn,” ông phó bộ trưởng phụ trách chính sách công nghiệp Hàn Quốc nhận xét. “Tuy nhiên, không thể loại trừ khả năng các biện pháp này kéo dài hơn hoặc mở rộng sang các mặt hàng khác.” Đại diện này cho biết sẽ liên tục theo dõi sát tình hình để sớm có phương án ứng phó.
Bộ trưởng thương mại Nhật Bản Yasutoshi Nishimura cho biết chính phủ Nhật Bản đang cân nhắc tác động của quy định mới tới ngành.
Theo Reuters dẫn lời đại diện Bộ Thương mại Hoa Kỳ, Hoa Kỳ “kiên quyết” phản đối động thái này và sẽ phối hợp với các đồng minh để giải quyết tình hình. Hiện chưa có hành động chính thức nào nhằm trực tiếp đối phó hay xử lý các biện pháp hạn chế mới.
Tác động thực sự có thể nằm ở doanh nghiệp Trung Quốc
Theo South China Morning Post, tờ báo có trụ sở tại Hồng Kông thuộc sở hữu của Alibaba, chính các doanh nghiệp Trung Quốc mới có thể bị tác động nặng nề nhất bởi hệ thống cấp phép mới này. Dù Trung Quốc là nhà sản xuất galium và germani lớn nhất thế giới, nguồn cung galium tinh khiết thấp vẫn còn ở các nước khác như Nhật Bản, Hàn Quốc và Nga.
Các doanh nghiệp mong muốn tránh áp lực từ quy định xuất khẩu mới của Trung Quốc hoàn toàn có khả năng tìm được nguồn cung khác, đẩy doanh nghiệp Trung Quốc vào thế khó.
Lý do có thể chưa xuất hiện tác động tức thời
Trong khi chính phủ và doanh nghiệp đang khẩn trương đánh giá tác động, nhiều chuyên gia trong ngành lại cho rằng các hạn chế mới này thực chất là “nhiều tiếng ồn hơn thực lực”. DigiTimes, tờ báo chuyên ngành bán dẫn, điện tử và truyền thông Đài Loan, chỉ ra ba nguyên nhân chính lý giải vì sao các nhà sản xuất có thể sẽ chưa chịu ảnh hưởng ngay lập tức bởi các hạn chế này:
- Sản xuất galium đã được phân bổ ra nhiều quốc gia. Tính đến 2020, ít nhất bốn quốc gia khác ngoài Trung Quốc cũng sản xuất galium.
- Theo các doanh nghiệp trong ngành, phần lớn các nhà sản xuất nền galium arsenide (GaA) chủ chốt đều không đặt tại Trung Quốc. Hơn nữa, hợp đồng công nghiệp với các đơn vị này thường kéo dài 1-2 năm, đảm bảo galium được mua với giá hợp đồng trong thời gian dài. Việc áp dụng giấy phép có thể dẫn đến điều chỉnh giá, tuy nhiên giá thành sản xuất thấp và Trung Quốc không sở hữu độc quyền nên chưa có lợi thế thực sự để nâng giá một cách đáng kể.
- Việc hạn chế xuất khẩu galium cũng ảnh hưởng đến các nhà sản xuất nền tại Trung Quốc. Do phần lớn galium được xuất khẩu toàn cầu, sản xuất trong nước lại phụ thuộc mạnh vào xuất khẩu để duy trì hoạt động. Nếu kiểm soát quá chặt, các công ty nước ngoài hoàn toàn có thể chuyển sang nguồn cung ổn định hơn, khiến doanh nghiệp Trung Quốc đối diện nguy cơ mất đơn hàng.
Ai là những nước sản xuất galium và germani khác?
Những nhà sản xuất galium hàng đầu thế giới còn có Nhật Bản, Hàn Quốc, Nga và Ukraina. Đức và Kazakhstan từng sản xuất galium nhưng đã dừng sản xuất nguyên phát từ thập niên 2010. Nguyên nhân là chi phí vận hành cao và giá thành galium Trung Quốc quá rẻ.
Đối với germani, sau Trung Quốc, các nước chính là Anh, Nga và Hoa Kỳ, ngoài ra còn có sản lượng nhỏ tại Phần Lan.
Phản ứng từ các doanh nghiệp bán dẫn và các bên liên quan khác
Các nhà sản xuất và thiết kế bán dẫn hàng đầu cũng chính thức đưa ra phản hồi trước thông tin này, trong đó có những tên tuổi lớn như Taiwan Semiconductor Manufacturing Company Ltd. (TSMC) và NXP Semiconductors N.V.
Ông Wolfgang Niedermark, thành viên Ban điều hành của BDI (Tổ chức Công nghiệp hàng đầu của Đức), coi thông tin này như một minh chứng cho nhu cầu giảm phụ thuộc vào nguyên liệu thô ở nước ngoài. Ông nhận định các hạn chế lần này cho thấy “sự cấp thiết để châu Âu và Đức nhanh chóng giảm phụ thuộc vào nguyên liệu thô ngay từ bây giờ”, đồng quan điểm lâu dài về việc giảm phụ thuộc kinh tế của Đức vào Trung Quốc.
Tác động tiềm ẩn đối với doanh nghiệp ngành – Phân tích của Z2Data
Phân tích sâu hơn dựa trên nền tảng trí tuệ dữ liệu của Z2Data cho thấy nhiều mặt hàng và nhà cung cấp khác có thể bị ảnh hưởng bởi các hạn chế mới này:
Nhà cung cấp LED:
- Broadcom Inc.
- OSRAM Opto Semiconductors GmbH
- ROHM Co., Ltd
- LED Indication
- Colored LED Lighting
- Wolfspeed, Inc.
Dao động (Oscillator) (Đặc biệt là dao động thạch anh):
- Ecliptek Corp.
- Transko Electronics, Inc.
Bộ cách ly quang (Opto-coupler):
- Broadcom Inc.
- On Semiconductor
- Lite-On
Khuếch đại RF, chuyển mạch, bộ trộn:
- Hittite Microwave
- NXP
- Analog Devices
Cảm biến/bộ mã hóa (Sensors/Encoders):
- Bourns, Inc.
- Broadcom, Inc.
- Analog Devices
Vi điều khiển (MCU)/vi xử lý (MPU):
- Không phổ biến ở diện rộng nhưng một số dòng MCU/MPU của NXP có sử dụng germani trong bi hàn (solder ball) trên MCU và MPU của NXP.
Điện trở chip:
- Dữ liệu phân tích cũng chỉ ra germani được sử dụng trong một số dòng điện trở chip của KOA Speer
Để tìm hiểu thêm về cách Z2Data cung cấp phân tích sâu về tác động của các yêu cầu tuân thủ thương mại mới, đăng ký demo sản phẩm.[MA1]
Tác động dự báo tới ngành bán dẫn sẽ ra sao?
Dù các hạn chế mới làm tăng độ phức tạp cho quá trình quản lý chuỗi cung ứng, tác động thực tế vẫn còn phải chờ quan sát. Quy định mới của Trung Quốc không ngăn xuất khẩu hai nguyên tố này mà chỉ bổ sung yêu cầu giấy phép cho quy trình. Khi chưa có đơn xin phép nào được xử lý, vẫn còn quá sớm để khẳng định liệu sẽ có hạn chế hay bị từ chối cấp phép hay không.
