:quality(85))
Güncellemeler (19.07.23)
Çin’in yeni ihracat kısıtlamaları tam olarak hangi ürünleri etkiliyor?
Çin’in yeni kısıtlamaları, birçok ihracatçının bu yeni kuralların ne kadar kapsamlı olduğuna dair soru işaretleri oluşturdu. Covington’a göre, bir Amerikan çok uluslu hukuk firması, “ihracat kısıtlamalarının duyurusu, etkilenen ürünlerin özel gümrük sınıflandırma kodlarını detaylandırıyor.” “Dikkat çeken nokta ise, yeni kurallar yalnızca bu belirli ürünlere uygulanıyor, bu metalleri içeren nihai ürünlere ise uygulanmıyor.”
Ulusal güvenlik çıkarları için süregelen çekişmede bir başka adım
Çin’in yeni galyum ve germanyum kısıtlamaları bazılarını şaşırtabilir; ancak bu adım, Çin ile Amerika Birleşik Devletleri arasındaki ulusal güvenlik gerilimlerinin devamı niteliğinde.
Foreign Investment Watch’ta yer alan makalede, avukat ve Çin analisti Nathanial Reid, “CFIUS (Committee on Foreign Investment in the United States – ABD Yabancı Yatırımlar Komitesi) vakalarından elde edilen kanıtların… ABD hükümeti için geniş bant aralıklı yarı iletkenlerin ulusal güvenlik bakımından özellikle önemli bir husus olduğunu gösterdiğini” vurguluyor.
“Geniş bant aralıklı” yarı iletkenler, “güç elektronik komponentlerinin, silikon (Si) tabanlı muadillerine kıyasla daha küçük, daha hızlı, daha güvenilir ve daha verimli olmasını sağlayan” yarı iletkenlerdir.
CFIUS ya da Committee on Foreign Investment in the United States (ABD Yabancı Yatırımlar Komitesi), “ABD’de yabancı yatırımı içeren belirli işlemleri inceleme yetkisine sahip bir kuruluştur… Bu işlemlerin ABD’nin ulusal güvenliği üzerindeki etkisini değerlendirmek için yetkilendirilmiştir.”
Galyum içeren alım işlemlerini inceleyen CFIUS vakaları az olsa da sunulanların çoğu nadiren onaylanıyor. İşte galyum odağında bilinen vakaların kısa bir özeti:
- 2015: CFIUS, Philips’in “otomotiv ve ışık yayan diyot (LED) komponentleri iştirakindeki” hissesinin Çinli yatırımcılara satılması konusunda kaygı bildirdi. Anlaşma sonrasında iptal edildi.
- 2016: Çin merkezli San’an Optoelectronics, Tayvanlı yarı iletken üreticisi GCS Holdings’i satın almak istedi. CFIUS, satın alma işlemine onay vermeyeceğini bildirince anlaşma iptal oldu.
- 2016: Yatırım firması Fujian Grand Chip Investment Fund LP’nin Almanya yarı iletken şirketi Aixtron SE’yi satın alma teklifi, CFIUS tavsiyesi ile Başkan Obama tarafından engellendi.
- 2016: Alman yarı iletken firması Infineon, ABD’de North Carolina merkezli yarı iletken üreticisi Cree’nin bir bölümünü satın almak istedi. Ulusal güvenlik kaygıları nedeniyle CFIUS anlaşmayı engelledi.
Güncellemeler (11.07.23)
Çin’in yeni kısıtlamalarını açıklamasının ardından geçen bir hafta içinde galyum ve germanyum piyasasında fiyat değişiklikleri yaşandı. Galyum fiyatı, kilogram başına 43 dolar artışla 326 dolara yükseldi. Germanyum fiyatlarındaki değişiklik ise %2’nin altında daha sınırlı kaldı.
Siyasi ve basın kaynakları bu hamlenin Çin ile Batı arasındaki artan ticaret gerilimini nasıl etkileyeceğine dair spekülasyonlarda bulunurken, üretim şirketleri ise ölçülebilir etkiler açısından sektör devlerine bakıyor.
Hafta boyunca daha fazla şirket, Çin’in ticaret kısıtlamalarından etkileşimlerini değerlendirmek üzere dahili incelemeler başlattıklarını açıkladı; bu şirketler arasında Intel, Microchip ve Infineon da bulunuyor.
Microchip, ilk değerlendirmesinde önemli bir etki belirlemediğini açıkladı; Intel ise değerlendirmelerin sürdüğünü belirtti. Şirket sözcüsü, “Çeşitli ve küresel bir tedarik zincirine sahip olma stratejimiz, yerel değişiklikler ve aksaklıklara karşı riskimizi minimize ediyor,” dedi.
Infineon, çoğunlukla Çin dışındaki kaynaklardan tedarik sağladığını ve herhangi ciddi bir etki öngörmediğini bildirdi.
Ayrıca, Kongo ve Rusya’daki madencilik şirketleri, Çin’den yeni alıcıları cezbetmek amacıyla galyum ve germanyum üretimini artırmayı hedeflediklerini duyurdu.
Özet maddeleri:
- 3 Temmuz'da Çin, galyum ve germanyum ihracatı konusunda yeni kısıtlamalar açıkladı
- Bu elementleri ihraç edecek ihracatçıların 1 Ağustos 2023’ten itibaren lisans alması gerekecek
- Amerika Birleşik Devletleri'nin galyum ithalatının %95'i Çin'den geliyor
- Galyum ve germanyum, yarı iletken ve elektronik üretimi için kritik öneme sahiptir
- Yarı iletken şirketleri, olası etkiler konusunda karışık sonuçlar bildiriyor
Genel Bakış:
Çin Ticaret Bakanlığı, 3 Temmuz’da, yarı iletken ve tüketici elektroniği üretiminde kullanılan iki önemli element olan galyum ve germanyum ihracatına yönelik yeni kısıtlamalar açıkladı.
Pekin yetkilileri, 1 Ağustos 2023’ten itibaren, ihracatçıların ülke dışına galyum ve germanyum göndermek için lisans alması gerekeceğini belirtti. Başvuru sürecinde ihracatçıların ithalatçıları, nihai kullanıcıları ve metallerin nasıl kullanılacağını belirtmesi gerekecek.
Çin’in resmi açıklamasında ulusal güvenlik ve devlet çıkarları ana motivasyon olarak öne çıksa da bu adım, Çin ile ABD ve Avrupa arasındaki büyüyen teknoloji ticaret savaşının ortasında gerçekleşiyor.
Galyum ve germanyum nedir?
- Galyum (Ga) ve germanyum (Ge), yarı iletken ve tüketici elektroniği üretiminde hayati rol oynayan iki kimyasal elementtir. Galyum, çeşitli ürünlerde (güneş pilleri, LED’ler, fiber optik iletişim, hatta diş hekimliği dahil) kullanılan bileşik yarı iletken plakaların üretiminde kullanılır.
- Germanyum ise yarı iletken üretiminin yanı sıra fiber optik sistemler, güneş pili uygulamaları ve LED’lerde kullanılır. Germanyum ayrıca havalimanı güvenlik tarayıcılarında da sıklıkla kullanılmaktadır.
Her iki element de doğada serbest halde bulunmaz; her ikisi de çinko ve boksit gibi diğer metallerin çıkarılması sırasında yan ürün olarak elde edilir.
Her iki metal de ileri teknoloji üretiminde ve gelişen teknolojilerin geliştirilmesinde kritik rol oynayan teknoloji-kritik elementler (TCE – Technology-Critical Elements) olarak listelenmektedir. Avrupa Komisyonu, bu iki elementi Kritik Hammaddeler (CRM – Critical Raw Materials) listesine dahil etmekte, ABD Enerji Bakanlığı da 2021 tarihli raporunda bunların “ABD’nin ekonomik refahı ve ulusal savunması için vazgeçilmez” olduğunu belirtmektedir.
Çin, üretimde ne kadar büyük rol oynuyor?
ABD Enerji Bakanlığı'na göre, ABD kendi galyum tedarikinin %95’ini Çin’den sağlıyor. Rapor, Amerika Birleşik Devletleri'nin “kobalt ve galyum gibi belirli kritik hammaddelere yönelik öngörülen talepleri karşılamak için yetersiz yerli kaynağa sahip olduğunu” belirtiyor.
Çin aynı zamanda germanyumun da ana üreticisidir; 2012-2016 yılları arasında bu elementin dünya genelindeki toplam üretiminin %80’ini oluşturdu.
Ve her iki elemente olan talep de giderek artıyor.
Çalışmalar, galyum üretiminin “son on yıllarda yılda ortalama %7 oranında arttığını, bu hızın çoğu endüstriyel metalden çok daha fazla olduğuna” işaret ediyor. Bu talep, Paris Anlaşması’ndaki enerji hedeflerini yakalamak isteyen ülkeler ve tüketicilerden gelen temiz enerji teknolojisi talepleriyle daha da artıyor.
Germanyum da tarihsel olarak sürekli artış gösteren üretimi ve güneş pilleri ile 5G ağlarına yönelik yükselen talep doğrultusunda gittikçe daha fazla talep görüyor.
Talep artışı ve bu yeni kısıtlamaların yarattığı erişim zorlukları, elektronik tedarik zinciri yönetim ekipleri için yeni bir sınav anlamına gelebilir.
Etkilenen ülkeler nasıl tepki veriyor?
Japonya ve Güney Kore, Çin’den en fazla galyum ve germanyum ithal eden ülkeler arasında.
Habere yanıt olarak Güney Kore Sanayi Politikası Ofisi Bakan Yardımcısı, Financial Times’ın haberine göre bir toplantı gerçekleştirdiklerini belirtti. “En son yaptırımların kısa vadede tedarik üzerinde sınırlı etkisi olacağı öngörülüyor,” dedi bakan yardımcısı. “Ancak, yaptırımların daha uzun sürmesi ve başka kalemlere genişlemesi ihtimalini göz ardı edemeyiz.” Yetkili, yeni değişiklikler için durumu yakından takip edeceklerini belirtti.
Japonya Ticaret Bakanı Yasutoshi Nishimura ise Japonya hükümetinin yeni düzenlemelerin potansiyel etkisini incelediğini belirtti.
Reuters’a göre ABD Ticaret Bakanlığı sözcüsü ise Amerika'nın bu adıma “kesinlikle” karşı olduğunu ve müttefikleriyle iş birliği içinde sorunu ele alacaklarını belirtti. Yeni kısıtlamalara doğrudan karşı çıkacak ya da çözüme yönelik resmi bir adım henüz atılmış değil.
Asıl etkinin Çinli şirketlerde görülebileceği öngörülüyor
South China Morning Post’a göre (Alibaba’ya ait Hong-Kong merkezli gazete), Çinli şirketler bu yeni lisanslama sisteminden en çok etkilenen taraf olabilir. Çin, dünyada en büyük galyum ve germanyum üreticisi olsa da, düşük saflıktaki galyum için tek kaynak değil. Alternatif üreticiler arasında Japonya, Güney Kore ve Rusya da var.
Çin’in yeni kısıtlamalarının etrafından dolaşmak isteyen şirketler, gerekirse başka tedarikçiler bulabilir ve bu da Çinli şirketleri zor durumda bırakabilir.
Kısa vadede neden ciddi bir etki gözlemlenmeyebilir?
Hükümetler ve şirketler etkiyi ölçmek için hızla durum değerlendirmesi yaparken, bazı sektör uzmanları yeni kısıtlamaların daha çok gürültüden ibaret olduğunu belirtiyor. DigiTimes’ta yayınlanan bir makale (Tayvan yarı iletken, elektronik ve iletişim endüstrisi gazetesi), üreticiler için kısa vadede belirgin bir olumsuz sonuç görünmemesinin üç temel nedenini sıralıyor:
- Galyum üretimi birkaç ülkeye dağılmış durumda. 2020 yılı itibarıyla en az dört ülke daha galyum üretiyor.
- Sektör oyuncularına göre, önde gelen galyum arsenit (GaA) tabaka üreticilerinin çoğu Çin dışında bulunuyor. Ayrıca tabaka üreticileriyle yapılan endüstriyel kontratlar genellikle 1-2 yıl süreli olduğundan, kontrat süresince galyuma erişim sağlanıyor. Lisanslama zamanla fiyat değişimine yol açabilse de, düşük üretim maliyeti ve elementin münhasır olmaması Çin’e anlamlı bir fiyat artışı avantajı sağlamıyor.
- Galyum ihracatçılarının kısıtlanması Çinli tabaka üreticilerini de etkiler. Çin’de üretilen galyumun önemli bir kısmı ihraç edildiği için, ülke içi üretim işlerini ihracatçılardan alır. Aşırı kısıtlama, yabancı şirketleri daha güvenilir galyum kaynakları aramaya yönlendirebilir ve Çinli şirketleri daha az iş imkanıyla baş başa bırakabilir.
Başka hangi ülkeler galyum ve germanyum üretiyor?
Dünya genelinde önde gelen galyum üreticileri arasında Japonya, Güney Kore, Rusya ve Ukrayna yer alıyor. Almanya ve Kazakistan geçmişte üreticiyken, 2010’lu yıllarda birincil üretimi durdurdu. Almanya’da üretim, yüksek işletme maliyetleri ve Çin menşeli galyumun ucuzluğu nedeniyle son buldu.
Çin’in ardından, Birleşik Krallık, Rusya ve Amerika Birleşik Devletleri başlıca germanyum tedarikçileri arasında; Finlandiya'da da bir miktar üretim mevcut.
Yarı iletken şirketleri & diğerlerinin kısıtlamalara tepkisi
Tayvan Semiconductor Manufacturing Company Ltd. (TSMC) ve NXP Semiconductors N.V. gibi sektör devleri de dahil olmak üzere önde gelen yarı iletken üreticileri ve tasarımcıları konuya ilişkin açıklamalarda bulunuyor.
Almanya Sanayiciler Birliği (BDI) İcra Kurulu Üyesi Wolfgang Niedermark, Çin’in hammadde bağımlılığını azaltma ihtiyacına yeni bir örnek teşkil ettiğini belirtti. Kısıtlamaların, “Avrupa ve Almanya’nın hammadde bağımlılığını hızla azaltmasının aciliyetini” gösterdiğini ve bu görüşün Almanya’nın Çin’e ekonomik bağımlılığını azaltma politikasını yansıttığını vurguladı.
Sektör oyuncularına olası etkiler – Z2Data Analizi
Z2Data’nın veri zekası platformu üzerinden gerçekleştirilen ek analizde, bu yeni kısıtlamalardan etkilenebilecek diğer emtia ve tedarikçiler de belirlendi:
LED Tedarikçileri:
- Broadcom Inc.
- OSRAM Opto Semiconductors GmbH
- ROHM Co., Ltd
- LED Indication
- Colored LED Lighting.
- Wolfspeed, Inc.
Osilatörler (Özellikle Kristal Osilatörler):
- Ecliptek Corp.
- Transko Electronics, Inc.
Opto-izolatörler:
- Broadcom Inc.
- On Semiconductor
- Lite-On
RF Yükselteçler, Anahtarlar, Mikserler:
- Hittite Microwave
- NXP
- Analog Devices
Sensorler/Enkoderler:
- Bourns, Inc.
- Broadcom, Inc.
- Analog Devices
Mikrodenetleyiciler (MCU’lar)/Mikroişlemciler (MPU’lar):
- Oldukça az bulunmakla birlikte, bazı NXP MCU’larında ve MPU’larında germanyum lehim topu olarak kullanılmaktadır
Çip dirençler:
- Veri analizleri, germanyumun KOA Speer’in spesifik çip dirençlerinde de kullanıldığını gösterdi
Yeni ticaret mevzuatı uyumluluk gerekliliklerinin etkileri hakkında Z2Data'nın derinlemesine analizlerine nasıl ulaşabileceğinizi öğrenmek için bir ürün demosu planlayın.
Yarı iletken sektörü için öngörülebilir gelecekte etki ne olacak?
Yeni kısıtlamalar, tedarik zinciri süreçlerine karmaşıklık eklese de gerçek etkileri henüz net olarak görülmemekte. Çin’in yeni kısıtlamaları, ihracatçıların bu elementlere erişimini tamamen engellemiyor; süreç için lisans zorunluluğu getiriyor. Başvurular yapılmadan bu süreçte kısıtlama veya reddedilme olup olmayacağı henüz söylemek için erken.
