Mặc dù ESG và các trụ cột chính của nó đã thu hút sự quan tâm ít nhất từ cuối những năm 2010, việc áp dụng và triển khai khung phát triển bền vững này đã tăng tốc nhanh chóng trong vài năm trở lại đây.
Các tập đoàn tại Hoa Kỳ, châu Âu và trên toàn thế giới ngày càng nhận thức sâu sắc về mức độ quan trọng của các yếu tố môi trường, xã hội và quản trị đối với nhà đầu tư, khách hàng và các bên liên quan chủ chốt khác. Do đó, doanh nghiệp chủ động đối mặt với các thách thức này, dù qua các sáng kiến ESG nội bộ, các nỗ lực chiến lược nhằm giảm phát thải carbon, hay các hoạt động thẩm tra nhằm xây dựng một chuỗi cung ứng minh bạch, lành mạnh và đạo đức.
Cần lưu ý rằng các cá nhân tiếp cận ESG từ nhiều góc độ khác nhau. Vì vậy, khung này thường được hiểu theo ba cách:
- Thứ nhất, là chiến lược và sáng kiến nội bộ của doanh nghiệp nhằm ứng phó biến đổi khí hậu và các khủng hoảng môi trường khác; đảm bảo trả lương công bằng, mức sống hợp lý và điều kiện làm việc nhân văn cho nhân viên cũng như lao động trong chuỗi cung ứng; và thực hiện quản trị doanh nghiệp tốt.
- Thứ hai, là tập hợp các tiêu chí đánh giá mà nhà đầu tư áp dụng đối với doanh nghiệp niêm yết công khai nhằm xác định cơ hội đầu tư có tính đạo đức và bền vững (đôi khi còn gọi là đầu tư bền vững hoặc đầu tư có trách nhiệm xã hội).
- Thứ ba, là nền tảng cho các quy định của chính phủ nhằm thúc đẩy tính minh bạch, trách nhiệm giải trình ở doanh nghiệp và khuyến khích hành vi có trách nhiệm.
Đáng tiếc, khi ESG lan rộng trong cộng đồng doanh nghiệp, tư vấn và tổ chức tài chính, việc phân biệt đâu là thông tin hữu ích lại ngày càng trở nên khó khăn hơn. Như Capital Group đã phân tích trong Báo cáo nghiên cứu ESG toàn cầu năm 2022, các cá nhân “đối diện tình trạng quá tải thông tin khi phải đón nhận lượng dữ liệu ESG khổng lồ”. Với thực tế đó, chúng tôi đã tổng hợp một số số liệu thống kê nổi bật, có ý nghĩa nhất về ESG. Những dữ liệu này minh họa rõ ràng mức độ phát triển của khung ESG, xu hướng phát triển tương lai, cũng như ý nghĩa nổi bật đối với doanh nghiệp của bạn.
ESG trong doanh nghiệp
1. 88% doanh nghiệp niêm yết công khai đã triển khai các sáng kiến ESG
Theo khảo sát năm 2020 được thực hiện bởi Navex, một công ty phần mềm quản lý rủi ro, gần 9 trong 10 doanh nghiệp niêm yết công khai có triển khai sáng kiến ESG nội bộ. Tỷ lệ này thấp hơn đáng kể ở những doanh nghiệp tư nhân, khi chỉ có 67% tổ chức triển khai các chương trình tương tự.
(Nguồn: Khảo sát NAVEX Global 2020)
2. 94% giám đốc điều hành cảm thấy áp lực ưu tiên sáng kiến ESG
Áp lực phát triển và triển khai các chương trình, chính sách ESG đang lan rộng tới cả hội đồng lãnh đạo. Tạp chí CFO, tập trung vào nhóm giám đốc điều hành, thực hiện một nghiên cứu vào 2023 và phát hiện tất cả ngoại trừ 6% số giám đốc điều hành cảm thấy bị áp lực phải ưu tiên sáng kiến ESG tại doanh nghiệp của mình. Nghiên cứu cũng ghi nhận Chỉ số Bình đẳng Doanh nghiệp (Corporate Equality Index — CEI), một báo cáo liền kề ESG do Tổ chức Vận động Nhân quyền (Human Rights Campaign) công bố, đánh giá doanh nghiệp dựa vào chính sách đối xử và hòa nhập đối với cộng đồng LGBTQ.
(Nguồn: CFO)
3. …Nhưng gần 9/10 giám đốc điều hành cũng cho rằng ESG có vai trò thiết yếu với doanh nghiệp
Mặc dù có thể đang chịu áp lực tăng lên để tích hợp các trụ cột môi trường, xã hội và quản trị vào doanh nghiệp, đa số các lãnh đạo cấp cao đều đồng thuận về tầm quan trọng của khung ESG. Một khảo sát gần đây của Ernst & Young hỏi các giám đốc điều hành về mức độ quan trọng của phát triển bền vững và ESG đối với doanh nghiệp của họ. Đại đa số — 87% — khẳng định các giá trị này là “cực kỳ quan trọng” hoặc “rất quan trọng”.
(Nguồn: Ernst & Young)
4. Doanh nghiệp chi gần 700.000 đô la mỗi năm cho các hoạt động công bố liên quan đến khí hậu
Dù các quy định ESG tại Hoa Kỳ vẫn còn ở giai đoạn sơ khai, doanh nghiệp đã chi khoản lớn cho công tác đo lường và phân tích tác động liên quan khí hậu. Trong báo cáo năm 2022, công ty tư vấn phát triển bền vững ERM khảo sát doanh nghiệp Hoa Kỳ về chi tiêu cho các quy trình như đo lường phát thải carbon, phân tích tình huống khí hậu, và kiểm soát rủi ro. Kết quả cho thấy các doanh nghiệp Hoa Kỳ đã chi “trung bình 677.000 đô la mỗi năm cho hoạt động công bố liên quan đến khí hậu”.
(Nguồn: ERM SustainAbility Institute)
5. 76% người tiêu dùng cho biết sẽ ngừng hợp tác với doanh nghiệp bỏ qua nguyên tắc ESG
Khảo sát năm 2021 của PwC phát hiện hơn 3/4 người tiêu dùng đồng ý rằng họ sẽ chấm dứt hợp tác với “doanh nghiệp đối xử tệ với môi trường, nhân viên hoặc cộng đồng nơi họ hoạt động”. Khi các quốc gia và tổ chức quản lý toàn cầu tiếp tục ban hành quy định buộc doanh nghiệp phải công bố báo cáo ESG — giúp người tiêu dùng dễ dàng đánh giá hành vi của doanh nghiệp — những quan điểm này sẽ càng có sức nặng.
(Nguồn: PwC)
6. Doanh số sản phẩm có tuyên bố liên quan tới ESG tăng trưởng nhanh
Nhiều người vẫn nhìn nhận các nỗ lực phát triển bền vững và sáng kiến ESG mang màu sắc vị tha hoặc lý tưởng, nhưng thực tế, việc có thể đưa ra cam kết đáng tin cậy về các tiêu chí này là lợi thế lớn cho doanh nghiệp. Một báo cáo năm 2023 từ Thomson Reuters phân tích dữ liệu NielsenIQ cho thấy, trong giai đoạn 2018 đến 2022, doanh số nhóm sản phẩm có tuyên bố liên quan tới ESG tăng trưởng vượt trội so với nhóm không có cam kết này. Chênh lệch khá lớn: doanh số nhóm có tuyên bố ESG đạt tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) 6,4% trong 4 năm, so với 4,7% của nhóm còn lại.
(Nguồn: Thomson Reuters Institute)
7. Chi tiêu toàn cầu cho dịch vụ doanh nghiệp ESG dự báo đạt 65 tỷ đô la vào năm 2027
Năm 2023, doanh nghiệp đã chi gần 38 tỷ đô la cho dịch vụ phát triển bền vững. Theo IDC, con số này sẽ tăng lên 65 tỷ đô la vào năm 2027, tương ứng tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) đáng kể 15%. “Áp lực thay đổi ngày càng cấp bách hơn bao giờ hết,” nhà phân tích nghiên cứu Dan Versace của IDC nhận định, “và doanh nghiệp thụ động sẽ đối mặt rủi ro về hình ảnh thương hiệu, hiệu quả tài chính và thậm chí cả hạ tầng do mối đe dọa hiện hữu của thiên tai cực đoan và thiếu hụt tài nguyên do biến đổi khí hậu.”
IDC định nghĩa dịch vụ chuyên môn về ESG bao gồm tư vấn, kỹ thuật và hỗ trợ CNTT giúp doanh nghiệp ứng dụng giải pháp phát triển bền vững theo các trụ cột môi trường, xã hội hoặc quản trị.
(Nguồn: IDC)
8. Tác động của biến đổi khí hậu gây tổn thất 16 triệu đô la mỗi giờ trên toàn cầu
Việc hiện tượng thời tiết cực đoan do biến đổi khí hậu gây tổn thất lớn là thực tế được chấp nhận rộng rãi. Tuy nhiên, việc định lượng thiệt hại cụ thể lại không hề đơn giản, phần lớn do các ước tính phải tách biệt giữa thiên tai do biến đổi khí hậu gây ra với các trận bão, lũ, đợt nắng nóng từng xuất hiện từ lâu trên Trái đất.
Một nghiên cứu xuất bản trên Nature Communications năm 2023 đã cố gắng phân biệt rõ hai nhóm này và cung cấp con số cụ thể về chi phí do biến đổi khí hậu gây ra. Theo hai nhà nghiên cứu thực hiện nghiên cứu, con số này lên tới khoảng 143 tỷ đô la mỗi năm — tương đương xấp xỉ 16 triệu đô la mỗi giờ.
(Nguồn: Nature Communications)
9. Sustainalytics đã đánh giá xếp hạng rủi ro ESG cho 13.000 doanh nghiệp
Khi khung ESG gia tăng ảnh hưởng tại các doanh nghiệp niêm yết công khai và nhà đầu tư, một thị trường dịch vụ đánh giá mới đã hình thành để tận dụng nhu cầu đo lường hiệu quả ESG. Hiện có rất nhiều đơn vị xếp hạng đánh giá doanh nghiệp theo các trụ cột môi trường, xã hội và quản trị — như RepRisk, EcoVadis, MSCI. Sustainalytics — một trong những công ty đánh giá ESG lớn, uy tín nhất — hiện cung cấp xếp hạng ESG cho hơn 13.000 doanh nghiệp.
10. 501 doanh nghiệp đã ký cam kết Climate Pledge đạt phát thải carbon ròng bằng 0
Climate Pledge do Amazon đồng sáng lập với tổ chức Global Optimism vào năm 2019, là cam kết chung của doanh nghiệp hiện thực hóa mục tiêu phát thải carbon ròng bằng 0 vào năm 2040. Cột mốc này sớm hơn 10 năm so với mục tiêu năm 2050 mà Thỏa thuận Paris đưa ra tại Hội nghị Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu năm 2015. Các đơn vị ký kết gồm Mastercard, Sony, Hewlett Packard, McKinsey & Company cùng hàng trăm doanh nghiệp lớn khác.
(Nguồn: The Climate Pledge)
11. 17 mục tiêu phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc là một trong những khung ESG đầu tiên
Tháng 9 năm 2015, Liên Hợp Quốc xây dựng “Chương trình nghị sự 2030”, giới thiệu 17 mục tiêu phát triển bền vững (SDG) được toàn bộ 191 quốc gia thành viên thông qua. Các mục tiêu súc tích nhưng đầy tham vọng này trải dài từ “xóa đói”, “chấm dứt nạn đói”, đến “giảm bất bình đẳng”, “hành động vì khí hậu”, “bình đẳng giới”. Dù nhiều người cho rằng các mục tiêu này rất khó đạt được — ít nhất là vào năm 2030 — SDG đã trở thành một trong những hệ quy chiếu có ảnh hưởng lớn nhất để đo lường và triển khai ESG trong doanh nghiệp.
(Nguồn: United Nations Global Compact)
ESG trong đầu tư
12. 47% nhà đầu tư tập trung vào yếu tố “E” trong ESG
Dù ESG được xây dựng nhằm liên kết các vấn đề môi trường, quyền con người và liêm chính doanh nghiệp trong một cấu trúc phát triển bền vững tổng thể, nhiều nhà đầu tư vẫn ưu tiên các yếu tố môi trường. Báo cáo nghiên cứu ESG của Capital Group năm 2022 cho thấy, các nhà đầu tư dành gần một nửa trọng tâm phát triển bền vững cho yếu tố “E” của ESG. Trong khi đó, trụ cột “xã hội” nhận được trung bình 25% quan tâm, còn “quản trị” là 27%.
(Nguồn: Capital Group)
13. Gần một nửa người Mỹ quan tâm đầu tư bền vững — nhưng chỉ 1/4 biết bắt đầu từ đâu
Khảo sát Gallup năm 2022 phát hiện 48% nhà đầu tư tại Mỹ quan tâm tới cơ hội đầu tư bền vững. Tuy nhiên, mức độ nhận biết về loại hình đầu tư này lại khá thấp: chỉ 25% biết “nhiều” hoặc “khá nhiều” về đầu tư bền vững và các công cụ tài chính liên quan. Chỉ 10% số người trả lời khảo sát đang thực sự sở hữu các quỹ đầu tư bền vững.
(Nguồn: Gallup)
14. Dòng tiền vào quỹ bền vững tăng 1.400% trong giai đoạn 2018–2021
Quỹ đầu tư bền vững là các quỹ do tổ chức tài chính quản lý, sử dụng nguyên tắc ESG làm tiêu chí đánh giá đầu tư và tích hợp phát triển bền vững vào quyết định tài chính. Cùng với nhận thức và sức hút ngày càng lớn của ESG, dòng tiền vào các quỹ này cũng tăng trưởng mạnh mẽ. Năm 2018, tổng dòng tiền ròng vào các công cụ này đạt 5 tỷ đô la. Chỉ ba năm sau, vào năm 2021, dòng tiền tăng vọt lên 70 tỷ đô la — mức tăng trưởng 1.400%.
(Nguồn: McKinsey & Company)
15. Châu Âu sở hữu 2,5 nghìn tỷ đô la trong tổng số 3 nghìn tỷ quỹ bền vững toàn cầu
Châu Âu rõ ràng dẫn đầu trong lĩnh vực đầu tư bền vững đang phát triển mạnh mẽ. Tổng tài sản của khu vực này trong các quỹ bền vững đã vượt 2,5 nghìn tỷ đô la, tăng gần 40% so với năm 2021. Con số này chiếm 83% tổng giá trị toàn cầu.
16. Nhưng nhà đầu tư Mỹ lại rút 8,7 tỷ đô la khỏi các quỹ này trong quý I/2024
Dù ESG tăng trưởng mạnh khắp toàn cầu trong vài năm qua, thị trường Mỹ lại ghi nhận dòng tiền rút ròng trong quý I/2024. Xu hướng này tiếp tục từ 2023 — năm đầu tiên các quỹ bền vững tại Mỹ chứng kiến dòng tiền rút ròng. Ý nghĩa của hiện tượng này sẽ cần thêm thời gian để đánh giá, nhưng rõ ràng tạo nên sự không chắc chắn nhất định cho làn sóng lạc quan về ESG.
(Nguồn: Morningstar 2024 Outflows; Morningstar 2023 Outflows)
ESG trong các quy định chính phủ
17. Chỉ thị CSRD của EU cuối cùng sẽ tác động đến 50.000 doanh nghiệp
Ủy ban Châu Âu ước tính, Chỉ thị Báo cáo Phát triển Bền vững Doanh nghiệp của EU (CSRD), bắt đầu áp dụng giai đoạn đầu tiên từ ngày 01/01 năm nay, sẽ ảnh hưởng tới 50.000 doanh nghiệp. Một phân tích độc lập khác xác định rằng 10.000 trong số các doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi CSRD — tương đương 20% — là doanh nghiệp nước ngoài, bao gồm 3.000 doanh nghiệp Mỹ.
(Nguồn: Persefoni; Wall Street Journal)
18. Đã có gần 2.500 chính sách công bố ESG trên toàn cầu
Báo cáo năm 2023 của Carrots & Sticks — sáng kiến chung giữa Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc và KPMG International — theo dõi và đánh giá các quy định ESG toàn cầu, xác định gần 2.500 chính sách ESG trên khắp thế giới. Phần lớn tập trung vào công bố/thông tin, nhưng nhiều quy định cũng đề cập đến các yêu cầu phát triển bền vững khác. Báo cáo cho thấy, chính phủ quốc gia và tổ chức quản lý quốc tế chịu trách nhiệm khoảng một nửa tổng số chính sách, các tổ chức, hiệp hội ngành, sàn chứng khoán và cơ quan quản lý tài chính ban hành 45% còn lại.
(Nguồn: Carrots & Sticks)
19. Nhưng từ 2015, chỉ 36% các chính sách này mang tính bắt buộc
Cũng theo Carrots & Sticks, một xu hướng trái chiều xuất hiện từ năm 2015 (cũng là thời điểm Liên Hợp Quốc đưa ra 17 mục tiêu phát triển bền vững). Kể từ đó, chỉ một phần ba chính sách ESG và phát triển bền vững mới có tính bắt buộc, trong khi 63% là tự nguyện. Điều này trái ngược hoàn toàn với dữ liệu của Carrots & Sticks năm 2020, khi chính sách bắt buộc vẫn chiếm đa số.
Nhận định rút ra khá rõ: trong khi thảo luận và quan điểm về ESG tăng trưởng mạnh, biện pháp quản lý và yêu cầu công bố thông tin cụ thể — ngoại trừ CSRD — lại tiến triển chậm và thận trọng hơn.
(Nguồn: Carrots & Sticks)
20. Doanh nghiệp lớn EU sẽ chi 350.000 đô la/năm để tuân thủ CSRD
Nhóm cố vấn báo cáo tài chính châu Âu (EFRAG) ước tính, các doanh nghiệp lớn niêm yết trên thị trường thuộc phạm vi quản lý EU — chịu điều chỉnh trước bởi CSRD — sẽ phát sinh chi phí tuân thủ khoảng 350.000 đô la mỗi năm. Báo cáo còn dự báo chi phí đánh giá độc lập “sẽ tăng đáng kể do phạm vi đánh giá mở rộng hơn” khi CSRD chuyển từ yêu cầu kiểm toán ở mức độ hạn chế sang mức độ đảm bảo hợp lý — dự kiến trong vài năm tới.
(Nguồn: EFRAG)
21. Chưa tới một phần ba doanh nghiệp sẵn sàng cho CSRD và các quy định ESG khác
CSRD của EU tuy đã khởi động lộ trình nhiều năm kể từ tháng 01/2024, nhưng phần lớn doanh nghiệp vẫn chưa tự tin về hạ tầng đáp ứng yêu cầu xác minh dữ liệu.
Khảo sát gần đây của KPMG thực hiện với 1.000 lãnh đạo cấp cao và thành viên hội đồng quản trị cho thấy chỉ 29% doanh nghiệp cảm thấy sẵn sàng trước CSRD và các yêu cầu công bố thông tin sắp tới. Tỷ lệ này thực tế đã tăng nhẹ 4% so với khi câu hỏi tương tự được đưa ra năm 2023.
(Nguồn: KPMG)
Chi phí phát triển bền vững — và sự thiếu bền vững của hiện trạng trong kỷ nguyên ESG
Nếu phải rút ra chủ đề lớn từ dữ liệu liên quan đến ESG, đó là chi phí doanh nghiệp dành cho phát triển bền vững và công bố thông tin khí hậu đang vượt xa khung pháp lý hiện hành. Doanh nghiệp chịu áp lực từ khách hàng, nhà đầu tư, tổ chức quốc tế và vô số bên liên quan khác nhằm tăng minh bạch, hướng đến các mục tiêu cụ thể về giảm phát thải carbon, quyền con người và các nguyên tắc ESG khác — dẫn đến khoản đầu tư ngày càng lớn cho những lĩnh vực này. Một số số liệu nêu trên cho thấy, nhiều khả năng thị trường sẽ tiến tới giai đoạn chỉ ưu tiên doanh nghiệp, sản phẩm tuân thủ khuôn khổ ESG và có bằng chứng xác thực — còn các doanh nghiệp bỏ qua phát triển bền vững và đạo đức sẽ phải trả giá trực tiếp ở kết quả kinh doanh.