:quality(85))
COVID-19’un başlangıcından itibaren küresel tedarik zincirlerinde kesintiler ve tedarik darboğazları gözlemleniyor. Son iki yılın ciddi yarı iletken kıtlığı hafiflemiş olsa da, özellikle otomotiv sektöründe bazı kritik komponentlerde tedarik sıkıntıları devam ediyor.
Özellikle yarı iletken tedarik zinciri, COVID-19’un başlangıcından bu yana birçok faktörden etkilendi. Rusya'nın Ukrayna'ya karşı yürüttüğü savaşın yol açtığı malzeme kıtlıklarından doğal afetlere, kuraklık, enflasyon, piyasa talebindeki dalgalanmalar ve ABD, Çin ve Tayvan arasındaki gerginliklere kadar sektör, istikrarı koruma ve üretim taleplerini karşılama konusunda zorluk yaşıyor.
Volkswagen kısa süre önce çip kıtlığının 2023 sonrasına kadar süreceğini öngördüklerini ve şirketin tedarik zinciri krizinde artık ‘yeni normal’e hazırlanmakta olduğunu açıkladı.
Geçtiğimiz hafta, Toyota yarı iletken kıtlıkları nedeniyle Ekim ayında 100.000 daha az araç üreteceğini duyurdu. Ford Motors ise geçtiğimiz hafta, üretim hatlarında komponent bekleyen 40.000’in üzerinde araca sahip olduklarını açıkladı; Honda ise Japonya'da çip kıtlığı nedeniyle araç üretimini %40 oranında azalttığını belirtti.
NXP’nin otomotiv çipi üretim kapasitesi, sipariş taleplerini karşılayamıyor; bu da fiyat artışları ve üretim gecikmelerine neden oluyor. TSMC ise otomotiv ile ilişkili entegre devre projeleri için müşterilerine tampon stok oluşturmalarını tavsiye etti.
Otomotiv sektörünün ötesinde, çip kıtlıkları başka sektörlerde de etkili olmaya devam ediyor. ABD’nin en büyük ikinci savunma şirketi Raytheon Technologies'in CEO’su, mikroçiplerin 2023 ortası sonrasında da kıt olmaya devam edeceğini belirtirken, ABD Ticaret Bakanı Raimondo ise yakın zamanda şöyle açıkladı: “Ne yazık ki, gelecek yıl içinde çip kıtlığının kayda değer bir şekilde hafiflemesini beklemiyorum.”
Vladimir Putin, Ukrayna’daki savaşın yeni bir safhaya geçtiğini ilan edip nükleer silah kullanımını tehdit ederken ve Çin, ABD’yi “çok yanlış, tehlikeli sinyaller” göndermekle suçlarken; devam eden jeopolitik tedarik zinciri kesintisi tehdidi yakın görünüyor. Buna, küresel finansal piyasalardaki dalgalanma, malzeme ve enerji kıtlığı da eklenince, yarı iletken tedarik zincirinin genel istikrarsızlığı artıyor.
Mevcut piyasa darboğazları
Mevcut piyasa darboğazları teknoloji node'larına ve kullanım oranlarına göre farklılık göstermektedir. Örneğin, olgun teknoloji node’ları (55/65nm ve 90nm) için talep gevşemeye başlarken, 40nm, 28nm, 22/20nm ve 16/14nm’de talep yüksek seyretmektedir.
Sektör raporlarına göre, mevcut teslim süresi eğilimleri şunlardır:
Endüstriyel CPU ve mikrodenetleyici (MCU) tedariki sıkışık kalmaya devam etmekte, teslim süreleri 50 haftayı aşmaktadır. Mikrodenetleyici ve USB Hub kontrolcü serileri, teslim süresi en fazla uzayan ürünlerdendir; tüm siparişler ancak 2023’te teslim edilmesi beklenmektedir.
Microchip ve STMicro, EEPROM komponentlerine artan talep ile karşılaşmakta ve teslim süreleri 52 haftaya ulaşmaktadır. MOSFET teslim süreleri ise 70 hafta ile 110 hafta arasında değişmektedir. Teslim süresi uzadıkça teslimat oranları azalmaktadır.
Kritik darboğazlar Xilinx’i etkilemeyi sürdürüyor; ortalama teslim süreleri 50 haftanın üzerindedir. Xilinx ve Intel’den kararsız FPGA tedariki nedeniyle, Lattice aniden artan taleple karşılaşmış ve teslim süreleri 99 haftayı geçmiştir.
Piyasa tahminleri
Tüketici talebinde yavaşlama haberlerine rağmen, Dünya Yarı İletken Ticaret İstatistikleri (World Semiconductor Trade Statistics – WSTS) Ağustos ayında yeni yarı iletken pazar tahminini yayımladı. WSTS’ye göre yarı iletken pazarı 2022’de neredeyse %14 büyüyerek 633 milyar dolar gelire ulaşacak, 2023’te ise %4,6 büyüme devam edecek.
:quality(85))
Büyümenin özellikle Asya Pasifik, Amerika, Avrupa ve Japonya’da, ayrıca güçlü talep ile Lojik ve Analog Entegre Devreler ile Sensörlerde olacağı; en zayıf kategori ise Optoelektronik olarak öngörülmektedir.
Büyüme öngörüleri MarketWatch ve McKinsey gibi kuruluşların raporlarında da yayımlandı. McKinsey kısa süre önce küresel yarı iletken sektörünün 2030'a kadar trilyon dolarlık bir sektör olacağı ve büyümenin %70’inin otomotiv, bilgi işlem, veri depolama ve kablosuz sektörlerinden geleceğini açıkladı.
Bu ne anlama geliyor?
Bazı yarı iletken türlerinde talepte yavaşlama olsa da, yarı iletkenler günlük yaşam, inovasyon, ulusal savunma ve küresel net sıfır karbon emisyonu girişimleri için kritik önemde olduğu için piyasa büyümeye devam edecektir.
Jeopolitik gelişmeler, doğal afetler, küresel ekonomi ve tüketici talebi yarı iletken tedarik zincirinde dalgalanma ve darboğazlar yaratmayı sürdürüyor.
Risk yönetimi ve tedarik zinciri yönetimi, işletmelerin operasyonlarını dirençli kılmak için en öncelikli kurumsal inisiyatifler arasında yer alıyor.
Tedarik zinciri görünürlüğünüzü ve esnekliğinizi iyileştirmeniz, yarı iletken taleplerini karşılamakta zorlanan şirketlere önemli avantajlar sağlayacaktır.
Çoklu tedarik ve tedarikçi çeşitlendirmesi, coğrafi ve tedarikçi bağımlılığınızı azaltır. Satın alma süreçlerinizdeki değişiklikleri izlemek ve doğal afetler ya da jeopolitik olayların tedarik zincirinize etkisiyle ilgili uyarılar almak için araçlar kullanmanız; kesintileri ve çip darboğazlarını hızlı ve stratejik bir şekilde yönetmenize olanak sağlar.
