Z2Data'nın Şirketlere Sadece Birinci Seviye Tedarikçilerin Ötesini Görmede Nasıl Yardımcı Olduğu

Makaleden Öne Çıkanlar:

• Tedarik zinciri görünürlüğü, bir işletmenin tedarik zincirini oluşturan tüm değişkenleri görebilme yeteneğini ifade eder. Alt katman (sub-tier) tedarik zinciri görünürlüğü ise tedarikçilerinizi, tesisleri, komponentleri ve olayları – ikinci, üçüncü ve daha derin katmanlar dahil olmak üzere – takip edebilme kapasitesidir. 
• Alt katman görünürlüğü ve bu sayede sağlanan şeffaflık sayesinde, şirketler risk yönetimi çabalarında daha proaktif bir yaklaşım benimseyebilir. Bu sağlandığında, kuruluşların alt katmandaki olay ve kesintilerin etkisini öngörüp azaltmak için benimseyebileceği çok sayıda strateji bulunmaktadır.
• Z2Data'nın sub-tier intelligence (alt katman zekâsı), kurumların görünürlüğünü birinci kademe tedarikçilerin çok ötesine taşımasına yardımcı olmak için büyük dahili veri setlerini güçlü, ileri teknolojiyle birleştirir. SCRM (tedarik zinciri risk yönetimi) çözümü, ayrıca milyonlarca veri noktasını normalize etmek ve komponentleri taksonomi ile emtia bazında sınıflandırmak amacıyla yapay zekâ ve makine öğreniminden faydalanır. 

Uzun yıllar boyunca, orijinal ekipman üreticilerinin (OEM) ve diğer işletmelerin çoğu neredeyse yalnızca doğrudan tedarikçilerine odaklandı. OEM'ler bu birinci kademe üreticilerle doğrudan, birebir ilişkiler kurmuşlardı ve malzeme ile komponent ihtiyaçlarını karşıladıkları geniş alt katman üretim ağlarına dair bilgi, öngörü ve veri talepleri açısından onlara güvenmek mantıklı görünüyordu. 

Sonra 2020’ler geldi ve COVID-19 pandemisi, büyük tedarik zinciri darboğazları ile dünyanın birçok bölgesinde jeopolitik gerilimler ortaya çıktı. Bu küresel gelişmeler, orantısız şekilde çok sayıda kesinti, tesis kapatılması ve üreticiler için büyük finansal kayıplara yol açtı. On yılın ilk yılları ve beraberinde getirdiği gelişmeler sancılı olsa da, şirketlere gerçek zamanlı, sürekli alt katman görünürlüğü sağlayan kapsamlı bir tedarik zinciri risk yönetimi (SCRM) çerçevesinin önemini de gösterdi. OEM’ler, tedarik zincirlerinde riski yönetmenin yalnızca doğrudan, günlük tedarikçileriyle sınırlı olmadığını fark etti. Artık konu, tedarik zinciri ağlarında üç, dört, hatta beş kat derinliğe kadar daha yüksek şeffaflık ve dolayısıyla daha fazla kontrol elde etmekti.

Ancak bu önemli derslere rağmen, birçok şirketin görünürlüğü hâlâ birinci kademe tedarikçileri ile sınırlı kalıyor. Tedarik zinciri yönetimi firması GEODIS'e göre, yalnızca şirketlerin %6’sı uçtan uca tam tedarik zinciri görünürlüğüne sahip olduklarını bildiriyor. Öte yandan, McKinsey’nin 2024 yılında yürüttüğü araştırma ise tedarik zincirinde birinci kademe ötesinde şeffaflığa sahip iş oranının sadece %30 olduğunu ve bunun da bir önceki yıla göre yedi puanlık bir azalma gösterdiğini ortaya koyuyor. 

Alt Katman Tedarik Zinciri Görünürlüğü Nedir?

Tedarik zinciri görünürlüğü, bir işletmenin tedarik zincirini oluşturan tüm değişkenleri görebilme yeteneğidir; bunlar şunları kapsar:

• Doğrudan ve alt katman tedarikçiler
• Üretim tesisleri
• Ürünler, komponentler ve malzemeler
• Kesinti ve aksamalar

SAP'ye göre, tedarik zinciri görünürlüğü “tedarik zincirinin her bir bileşenini uçtan uca izleyebilme stratejik yetkinliğidir. Gerçek zamanlı envanter seviyeleri, gönderim durumu, üretim takvimi ve depo yönetimi gibi süreçlere dair içgörülerle, gelişmiş görünürlük, işletmelerin küresel piyasalardaki belirsizliklerini daha iyi yönetebilmeleri için daha duyarlı ve dayanıklı bir tedarik zinciri oluşturmalarına olanak tanır.” 

Dayanıklılığı güçlendiren ve proaktif tedarik zinciri risk yönetimi (SCRM) temeli oluşturan bu kapsamlı görünürlüğü elde edebilmek için, işletmelerin alt kademe tedarikçilerine erişebilmesi gerekir. Alt katman tedarik zinciri görünürlüğü, yukarıda belirtilen tüm bu değişkenleri – tedarikçiler, tesisler, komponentler ve olaylar – ikinci, üçüncü ve daha derin katmanlarda da görebilme kapasitesidir. 

Dayanıklılığı güçlendiren ve proaktif tedarik zinciri risk yönetimi (SCRM) temeli oluşturan bu kapsamlı görünürlüğü elde edebilmek için, işletmelerin alt kademe tedarikçilerine erişebilmesi gerekir.

Alt Katman Görünürlüğü Neden Artık Stratejik Bir Zorunluluk 

2020’ler, işletmelerin tedarik zincirlerinin derinliklerini görebilmesinin ne kadar kritik olduğunu açıkça ortaya koydu. Yüzlerce komponent barındıran ürünleri üreten teknoloji odaklı sektörlerde, üretim ağlarının herhangi bir noktasındaki darboğaz, domino etkisiyle işletmenin doğrudan tedarikçilerine kadar ulaşabilir. Tedarik zinciri darboğazları; kıtlık, kapanmalar ve mevzuat uyumu ihlalleri dahil birçok konu olabilir ve dünyanın dört bir yanındaki tedarikçileri etkileyebilir. Ancak ortak payda, bu darboğazların küresel tedarik zinciri ağlarında dalga dalga yayılarak, üretimi orijinal ekipman üreticisine (OEM) kadar sekteye uğratma kapasitesidir.

Alt katman görünürlüğü, kuruluşlara bu riskleri ve onları doğuran potansiyel sakıncalı şirketleri önceden tespit etme olanağı verir. Alt katman görünürlüğü ve bu sayede sağlanan şeffaflık sayesinde, şirketler risk yönetimi çabalarında daha proaktif bir yaklaşım benimseyebilir. Bu sağlandığında, kuruluşların alt katmandaki olay ve kesintilerin etkisini öngörüp azaltmak için benimseyebileceği birçok strateji bulunmaktadır.

• Tedarikçi Tanımlamaları: Alt katmanda tedarik haritası çıkaran kuruluşlar zamanla tedarikçileri için “tercih edilen” ve “tercih edilmeyen” gibi tanımlar belirleyebilir. Bu sınıflandırmalar genellikle jeopolitik riske dayanır: Örneğin, Çin ya da Rusya’da merkezi olan veya faaliyeti bulunan şirketler “tercih edilmeyen”, ABD merkezli üreticiler ise “tercih edilen” olarak tanımlanabilir. Bu tanımlamalar OEM’lerin rakip tedarikçiler arasında hızlıca seçim yapmasını sağlarken, zaman içinde tedarik zincirlerini daha yüksek riskli yapılardan uzaklaştırarak daha istikrarlı ve düşük riskli üretici ağına taşımalarına da yardımcı olur.

• Çift Kaynak Kullanımı: Dual sourcing (çift kaynak kullanımı), belirli komponentler, alt montajlar ve ürünler için iki ya da daha fazla tedarikçiye güvenme uygulamasıdır. Terim, genellikle “bölme” (splitting) olarak da tanımlanır. Alt katman tedarikçilerini belirleyip bunlardan bazılarını orta veya yüksek riskli olarak gören OEM’ler, gelecekteki kesintilerin etkisini azaltmak amacıyla çift kaynak kullanımını devreye alabilir. “Bölme” durumunda, aynı ürün birden fazla tedarikçiden temin edilerek siparişler %70/%30, %60/%40 ya da %90/%10 oranlarında paylaştırılır.

• Tedarikçi Değişimi: Tedarik zinciri haritalaması sonucunda alt katmanda tespit edilen bir tedarikçi yüksek riskli olarak belirlenmiş ve bu tehdide karşı etkisiz veya hiçbir çözüm bulunamıyorsa, OEM’ler tamamen başka bir tedarikçiye geçmeyi düşünebilir. Bu genellikle en son başvurulan yol olarak görülse de, şirketler tedarik zincirlerinde yüksek riskli bir yapıyı tespit edip etkili bir azaltma stratejisi geliştiremediğinde tamamen haklı bir tercihtir. Bu noktada söz konusu üreticinin ciddi bir kesintiye yol açması an meselesidir ve riskli tedarikçiyi daha güvenli bir alternatif ile değiştirmek stratejik bir zorunluluktur. 

Z2Data Tedarik Zinciri Görünürlüğünüzü Nasıl Genişletir 

Tedarik zinciri risk yönetimi (SCRM) alanında faaliyet gösteren Z2Data, elektronik, otomotiv, siber güvenlik ve savunma ve havacılık gibi sektörlerdeki işletmelere sınıfının en iyisi çok katmanlı tedarik zinciri görünürlüğü sunar. Z2Data'nın sub-tier intelligence’ı, büyük dahili veri setlerini ileri alt yapı teknolojileriyle bir araya getirerek kurumların birinci kademe tedarikçilerinin çok ötesinde görünürlük elde etmesini sağlar. Ayrıca, bu SCRM çözümü yapay zekâ ve makine öğrenimini devreye alarak milyonlarca veri noktasını normalize eder ve komponentleri taksonomi ile emtia bazında sınıflandırır. 

Aşağıda, Z2Data'nın Sub-Tier Intelligence özelliğinin dört temel bileşenini özetledik.

Alt Katman Veritabanı

Z2Data, hem doğrudan tedarikçileri hem de iki, üç, hatta dört katman derinliğe kadar olan alt kademe üreticileri kapsayan geniş bir tedarikçi ilişki veritabanı tutar. Araştırma ekipleri, güvenilir ve doğrulanmış veriler kullanarak yapısal tedarik zinciri ağları geliştirir. Bu haritalama ağları, taksonomi ve emtia içeriğine göre yönlendirilir ve yalnızca veri kalabalığına yol açan alakasız bağlantıların otomatik olarak elenmesini sağlar. 

Z2Data kullanan kurumlar için bu, kendi verilerini toplamaya ve SCRM platformuna aktarmaya başlamadan önce dahi çok katmanlı, kutudan çıktığı anda geniş kapsama sahip olmak anlamına gelir. Z2Data'nın sahip olduğu özgün veritabanı, piyasadaki pek çok rakip platformdan ayırıcı bir özelliktir; zira pek çoğu müşteri verisine tamamen bağımlı ve neredeyse boş bir platform konumundadır.

Z2Data kullanan kurumlar için bu, kendi verilerini toplamaya ve SCRM platformuna aktarmaya başlamadan önce dahi çok katmanlı, kutudan çıktığı anda geniş kapsama sahip olmak anlamına gelir.

FMD Seviyesinde Analiz

Z2Data'nın sub-tier intelligence yaklaşımının ayırt edici unsurlarından biri, full material declaration (FMD — tam malzeme beyanı) analizine odaklanmasıdır. Araştırma ekipleri, FMD’leri — komponentler, MPN’ler ve malzeme bileşimleri dahil — inceleyerek, hammaddeden nihai ürüne uzanan çok katmanlı haritalama gerçekleştirir. Direkt tedarikçiden ziyade FMD'lere odaklanmak, Z2Data'nın üretim ağlarına dair daha özel ve detaylı bir görünüm sunmasına olanak verir. 

Sezgisel Veri Görselleştirmeleri

En iyi tedarik zinciri verisi, anlaşılır ve kolay yorumlanabilir olmalıdır. Bu amaçla, Z2Data ham madde tedarikçilerinden alt kademe üreticilere ve doğrudan tedarikçilere kadar tedarik zinciri akışlarını gösteren net, anlaşılır diyagramlar kullanır. Kullanıcılar, bu diyagramlara doğrudan araç üzerinden erişerek tedarik zincirlerinin ve bunu ayakta tutan tüm bağlantıların kavramsal olarak canlı biçimde görselleştirilmesini sağlayabilir. 

Risk Algılama

Alt katman tedarikçiler tespit edildikten ve daha kapsamlı bir tedarik zinciri haritası oluşturulduktan sonra, işletmeler Z2Data ile detaylı risk değerlendirmeleri gerçekleştirebilir. Şu başlıklarda hızlıca değerlendirme yapılabilir:

• Çok sayıda ulusal ve uluslararası yaptırım listesine göre yaptırıma tabi/erişimi kısıtlı şirketler
• Alt katmanlarda zorla çalıştırmaya maruz kalma durumu
• Devlete ait ya da yabancı ordularla bağlantılı şirketler 
• Bilinen hukuki, mevzuat veya ESG ile ilgili sorunları olan yapılar

SCRM İçin Alt Katman Görünürlüğünün Kritikliği

Proaktif tedarik zinciri risk yönetimi, çok katmanlı görünürlüğe dayanır. Yalnızca birinci kademe tedarikçilerini görebilen şirketler, alt katman üreticilerini değerlendiremez, risk analizi yapamaz veya tedarik zinciri dayanıklılığını güçlendirecek azaltım stratejileri uygulayamaz. Öte yandan, alt katman tedarik zinciri görünürlüğü elde eden kuruluşlar, değer zincirlerinde çevik ve yüksek derecede yanıt verebilen bir pozisyonu sürdürmek için gereken veri ve içgörülere sahiptir. 

Z2Data'nın sub-tier intelligence’ı, geniş iç veritabanları ile insan uzmanlığını ve yapay zekâ verimliliğini bir araya getirerek işletmelerin görünürlüğünü hızla genişletir. Tedarikçi ilişkilerini teyit edip üretim ağlarını kurarken, Z2Data araştırmacıları yalnızca en yüksek kalitede kaynakları kullanır; bunlar şunları içerir: 

• Şirket web siteleri
• Kurumsal dosyalar
• Ticaret verileri (ABD, Hindistan, Çin ve Singapur dahil)
• Sürdürülebilirlik raporları
• Ürün dokümantasyonları ve broşürleri
• Tedarikçi ödülleri
• Bağımsız olarak yürütülen tedarikçi anketleri

Sonuç, etkili bir SCRM programını ve buna bağlı stratejileri besleyecek güvenilir ve aydınlatıcı alt katman haritalamalarıdır. Z2Data ve sub-tier intelligence’ının, kurumların FMD’leri üreticilere haritalamasına, riskli yapıları tanımlamasına ve tedarik zincirlerini derinlemesine görmelerine nasıl yardımcı olabileceği hakkında daha fazla bilgi edinmek için, ücretsiz deneme için ürün uzmanlarımızdan biriyle görüşme planlayın.