Czym jest kraj pochodzenia (COO) i jak wpływa na profil ryzyka?

Najważniejsze informacje z artykułu:

• Kraj pochodzenia (COO) oznacza kraj, w którym dany produkt, artykuł lub towar został pierwotnie wyprodukowany lub wytworzony.

• Certyfikat pochodzenia (CO) to dokument stanowiący dowód oraz potwierdzenie „narodowości” produktu, czyli jego kraju pochodzenia.

• Certyfikat pochodzenia odgrywa kluczową rolę przy ustalaniu, czy produkt lub przesyłka podlega sankcjom, cłom lub limitom ilościowym oraz czy kwalifikuje się do preferencyjnego traktowania w ramach wielostronnych umów handlowych.

• W dobie coraz bardziej rozbudowanych i nasilających się wojen handlowych oraz wykorzystywanych w nich sankcji, COO danej przesyłki wpływa również na profil ryzyka firmy.

Czym jest kraj pochodzenia?

Termin kraj pochodzenia — często skracany do „COO” (ang. country of origin) — oznacza kraj, w którym dany produkt, artykuł lub towar został pierwotnie wyprodukowany lub wytworzony. Kraj pochodzenia to często kluczowy element procesu importu do Stanów Zjednoczonych: kraj, z którego pochodzi dany produkt, determinuje, czy podlega on opłatom, cłom, limitom ilościowym oraz innym przepisom celnym. 

Termin kraj pochodzenia — często skracany do „COO” — oznacza kraj, w którym dany produkt, artykuł lub towar został pierwotnie wyprodukowany lub wytworzony.

Kraj pochodzenia produktu to nie tylko fakt — to także wymóg prawny, który podlega egzekwowaniu. Jak wyjaśnia U.S. Customs and Border Protection (CBP) na swojej stronie internetowej: „Każdy artykuł pochodzenia zagranicznego wprowadzanego do Stanów Zjednoczonych musi być czytelnie oznaczony angielską nazwą kraju pochodzenia, chyba że ustawa przewiduje wyjątek od tego obowiązku.”

Czym jest certyfikat pochodzenia?

Certyfikat pochodzenia — często skracany do „CO” (ang. certificate of origin) — to dokument stanowiący dowód oraz potwierdzenie „narodowości” produktu, czyli jego kraju pochodzenia. Certyfikaty pochodzenia są zazwyczaj przygotowywane przez eksportera towaru, który musi wystawić CO zgodnie z krajowymi i międzynarodowymi wytycznymi, w tym wymaganiami American World Trade Chamber of Commerce (AWTCC) oraz International Chamber of Commerce (ICC). 

Certyfikat pochodzenia — często skracany do „CO” — to dokument stanowiący dowód oraz potwierdzenie „narodowości” produktu, czyli jego kraju pochodzenia.

Oprócz funkcji dokumentu importowego, certyfikat pochodzenia jest kluczowy w ustalaniu, czy produkt lub przesyłka podlega sankcjom, cłom albo limitom ilościowym oraz czy spełnia warunki preferencyjnego traktowania wynikającego z wielostronnych umów handlowych. Ponadto, certyfikaty pochodzenia wspierają przejrzystość i odpowiedzialność konieczną do egzekwowania przepisów zakazujących pracy przymusowej i wyzysku pracowników oraz mogą stanowić istotny dowód w identyfikowaniu przypadków naruszenia tych przepisów przez eksporterów. 

Kraj pochodzenia ważniejszy niż kiedykolwiek

Kraj pochodzenia od dawna stanowi istotne oznaczenie prawne, wymagane do przejścia przez odprawę celną — jego znaczenie dla importerów jest dziś jednak większe niż kiedykolwiek. Dotyczy to zwłaszcza Stanów Zjednoczonych. W ostatniej dekadzie kolejne administracje wprowadzały protekcjonistyczne polityki handlowe mające na celu ochronę i wsparcie krajowego przemysłu poprzez cła, kontrole importowe oraz sankcje wymierzone w zagranicznych konkurentów. 

W ostatnich latach instrumenty te bardzo się nasiliły. Według Tax Foundation — niezależnego think tanku analizującego politykę podatkową USA — administracje Trumpa i Bidena nałożyły prawie 100 miliardów dolarów w cłach na tysiące produktów zagranicznych, ze szczególnym naciskiem na towary z Chin. 

Wpływ tych protekcjonistycznych działań na konkretny produkt lub artykuł jest w dużej mierze uzależniony od jednego dokumentu: certyfikatu pochodzenia. Dla producentów sprzętu oryginalnego (OEM) i innych amerykańskich firm zaopatrujących się globalnie, znajomość kraju pochodzenia importowanych towarów jest kluczowa, by zrozumieć cła, limity czy inne bariery handlowe, z których muszą się rozliczać w myśl przepisów. 

Wpływ tych protekcjonistycznych działań na konkretny produkt lub artykuł jest w dużej mierze uzależniony od jednego dokumentu: certyfikatu pochodzenia.

Dla firm dbających o budżet i niskie koszty, kraj pochodzenia może mieć decydujące znaczenie przy budowie łańcucha dostaw. Towary objęte wysokimi cłami mogą przestać być opłacalną opcją. Proaktywne przedsiębiorstwa będą rozważały przebudowę łańcucha zaopatrzenia, by uniknąć nadmiernych kosztów, które albo zmniejszą ich marżę, albo zostaną przerzucone na klientów. 

Dlaczego kraj pochodzenia to kluczowy czynnik ryzyka w łańcuchu dostaw 

Kraj pochodzenia importowanego towaru odgrywa decydującą rolę przy naliczaniu ceł i opłat oraz ustalaniu, czy na dane dobra obowiązują limity ilościowe. Jednak w dobie coraz bardziej rozległych, eskalujących wojen handlowych i sankcji wykorzystywanych jako narzędzie rywalizacji, COO przesyłki wpływa również na profil ryzyka firmy. Importy z krajów takich jak Rosja, Iran, Korea Północna czy przede wszystkim Chiny są znacznie bardziej narażone na naruszenie amerykańskich sankcji i restrykcji handlowych. 

Jednak w dobie coraz bardziej rozległych, eskalujących wojen handlowych i sankcji wykorzystywanych jako narzędzie rywalizacji, COO przesyłki wpływa również na profil ryzyka firmy.

Samo pozyskiwanie materiałów z takich krajów może zwiększać ryzyko organizacji — nawet jeśli wiadomo, że obecnie dostawcy nie są objęci amerykańską kontrolą importu. Dostawcy i producenci z krajów takich jak Chiny czy Rosja są bowiem znacznie bardziej podatni na objęcie sankcjami w przyszłości, zwłaszcza w porównaniu do firm z państw utrzymujących dobre relacje dyplomatyczne i solidne umowy handlowe z USA. 

Efektywne, przewidujące zarządzanie ryzykiem w łańcuchu dostaw (SCRM) wykracza poza przestrzeganie aktualnych amerykańskich przepisów handlowych. Wymaga od importerów przewidywania, jak te przepisy i wyznaczające je polityki będą się zmieniać i rozszerzać w kolejnych latach. Przewidywanie przyszłych sankcji i ograniczeń oznacza konieczność rozumienia ryzyka związanego z określonym krajem pochodzenia. 

Konsekwencje braku certyfikatu pochodzenia dla przesyłek

Co do zasady, przesyłki importowane przez amerykańskie firmy muszą posiadać certyfikat pochodzenia, aby przejść odprawę celną. W przypadku błędnego oznakowania przesyłki lub podania fałszywych bądź wprowadzających w błąd informacji dotyczących kraju pochodzenia, przesyłka może zostać zatrzymana lub skonfiskowana. W sytuacjach zaniedbania bądź oszustwa, importerzy mogą ponieść także odpowiedzialność finansową. 

Jak narzędzia SCRM mogą pomóc firmom śledzić kraj pochodzenia i ograniczać ryzyko 

Wielu amerykańskich OEM to międzynarodowe koncerny posiadające rozbudowane, wielowarstwowe łańcuchy dostaw, obejmujące liczne fabryki, dostawców i kraje pochodzenia rozsiane po całym świecie. Aby spełnić międzynarodowe regulacje, stosować się do amerykańskiego prawa handlowego i wykorzystać wszelkie dostępne możliwości redukcji ceł, firmy muszą śledzić kraj pochodzenia wszystkich przesyłek. 

Dla OEM produkujących złożone wyroby składające się z tysięcy komponentów jest to ogromne wyzwanie logistyczne. Na szczęście platforma SCRM od Z2Data może pełnić tutaj kluczową rolę. Narzędzie Part Risk Manager od Z2Data umożliwia przeglądanie kraju pochodzenia dla ponad miliarda komponentów z obszernej bazy danych, co ułatwia ocenę ryzyka związanego z poszczególnym krajem oraz analizę regulacji i barier handlowych dotyczących konkretnych części. 

Aby dowiedzieć się więcej o tym, jak Z2Data i Part Risk Manager pomagają firmom analizować kraj pochodzenia oraz oceniać wielowymiarowe ryzyka związane z komponentami elektronicznymi, umów bezpłatne demo z naszym ekspertem produktowym.