Pięć najskuteczniejszych strategii zwiększania widoczności łańcucha dostaw w sieci dostawców

Określenie dzisiejszych łańcuchów dostaw jako złożonych lub skomplikowanych to znaczące niedomówienie. Takie określenia oddają rzeczywistość globalnej produkcji, ale nie w pełni obrazują, jak rozległe są te sieci obejmujące całe kontynenty. Duże przedsiębiorstwa z branż takich jak motoryzacja, lotnictwo i obronność czy elektronika użytkowa współpracują ze setkami bezpośrednich dostawców i tysiącami poddostawców. Choć tak gęste, wielopoziomowe łańcuchy dostaw są uzasadnione przy produkcji zaawansowanych technologicznie urządzeń, takich jak smartfony, laptopy, samochody czy odrzutowce komercyjne, ich skala i liczba zmiennych generują również szereg zagrożeń. Producenci oraz inne firmy uzależnione od rozbudowanych łańcuchów dostaw muszą być wyczuleni na takie ryzyka jak zatrzymania produkcji, ekstremalne zjawiska pogodowe, naruszenia regulacyjne, cyberataki czy konflikty geopolityczne oraz inne podatności. 

Znaczenie widoczności w łańcuchu dostaw

Każdy, kto zna się na zarządzaniu ryzykiem w łańcuchu dostaw (Supply Chain Risk Management, SCRM), wie, że widoczność w łańcuchu dostaw to jedno z najskuteczniejszych narzędzi ograniczających podatności i przeciwdziałających wykorzystującym je zagrożeniom. Widoczność w łańcuchu dostaw można zdefiniować jako możliwość kompleksowego, opartego na danych wglądu we wszystkie zmienne i interesariuszy danego łańcucha dostaw – w tym produkty, komponenty, dostawców, poddostawców oraz lokalizacje produkcji. 

W ostatnich latach coraz więcej liderów branżowych dostrzega kluczowe znaczenie pogłębiania widoczności swoich łańcuchów wartości. Według badania z 2022 roku przeprowadzonego przez McKinsey & Company, nieco ponad połowa specjalistów ds. łańcucha dostaw korzystała z cyfrowych technologii właśnie w celu poprawy widoczności. Uzyskanie tak szczegółowego i szerokiego wglądu w logistykę produkcji oraz sieci dostawców pozostaje jednak wyzwaniem – 62% firm wciąż zmaga się z ograniczoną widocznością własnych łańcuchów dostaw. Na szczęście istnieje szereg konkretnych kroków, które firmy mogą podjąć, by ją zwiększyć, zyskując tym samym większą kontrolę nad partnerstwami strategicznymi, działaniami na wyższych szczeblach oraz nad sposobem zarządzania ryzykiem i zakłóceniami. 

Wzmacnianie danych w łańcuchu dostaw

Widoczność w łańcuchu dostaw to idea, której sednem są jednak konkretne dane. Niezależnie od tego, czy chodzi o śledzenie komponentów aż do lokalizacji produkcyjnych, monitorowanie przepływu towarów czy identyfikację poddostawców – rozświetlenie łańcucha dostaw jest możliwe wyłącznie dzięki stałemu pozyskiwaniu czystych, wiarygodnych danych. 

Niezależnie od tego, czy chodzi o śledzenie komponentów aż do lokalizacji produkcyjnych, monitorowanie przepływu towarów czy identyfikację poddostawców – rozświetlenie łańcucha dostaw jest możliwe wyłącznie dzięki stałemu pozyskiwaniu czystych, wiarygodnych danych. 

Aby zainicjować proces budowania widoczności w łańcuchu dostaw, producenci i inne podmioty muszą opracować strategię gromadzenia danych dotyczących najważniejszych dla nich zmiennych. Dla każdej firmy zestaw kluczowych działań może być inny, ale niezmiennie obejmuje kilka istotnych elementów.

• Pozyskiwanie krytycznych dokumentów, w tym rejestrów transportowych, rezerwacji przewozów oraz dokumentów śledzenia pochodzenia (chain-of-custody).
• Konsolidacja zestawień materiałowych (BOM) i pełnych deklaracji materiałowych (FMD) w celu pełnego zrozumienia wszystkich komponentów i podzespołów w swoich produktach.
• Uzyskiwanie dostępu do baz danych i innych branżowych platform pozwalających efektywnie monitorować poziomy zapasów surowców i towarów kluczowych dla danych produktów. 

Wzmacnianie danych łańcucha dostaw zwykle wymaga poszukiwania danych z alternatywnych źródeł, poza dostawcami oraz tradycyjną ręczną agregacją. Aby sprostać lawinowemu przyrostowi danych do regularnego przetwarzania, zagwarantować ich dokładność i aktualność, firmy muszą wykorzystać technologię oraz sztuczną inteligencję w procesach zbierania danych. Nie chodzi o rezygnację z relacji z dostawcami, lecz o ich uzupełnienie nowymi metodami umożliwiającymi szerszą widoczność i odporność w całym łańcuchu dostaw.

Uzupełnianie informacji innymi źródłami pomaga również ograniczać tzw. „zmęczenie dostawcy”, umożliwiając kontakt jedynie w najistotniejszych sprawach. Zamiast zasypywać dostawców wieloma zapytaniami o dane, które mogą być dostępne gdzie indziej, można zoptymalizować komunikację i budować silniejsze, partnerskie relacje.

Poprawa komunikacji z bezpośrednimi dostawcami 

Historycznie jednym z nielicznych sposobów pozyskiwania informacji o łańcuchach dostaw było bezpośrednie kontaktowanie się z własnymi dostawcami. Takie działania, realizowane poprzez ankiety, rozmowy telefoniczne czy spotkania osobiste, pozwalały pogłębić widoczność w zakresie stanów magazynowych, poddostawców czy zgodności z regulacjami. 

Narzędzia powinny uzupełniać, a nie zastępować relacje z dostawcami

Obecnie metody osiągania przejrzystości łańcucha dostaw znacząco ewoluowały. Strategie obejmują już nie tylko procesy, lecz także zaawansowane technologie, takie jak oprogramowanie do widoczności łańcucha dostaw oraz modele sztucznej inteligencji. Jednak nawet najlepsze narzędzia nie zawsze mogą zastąpić wartość płynącą z silnych i trwałych relacji w łańcuchu dostaw. Dostawcy pozostający w bliskim kontakcie ze swoimi klientami częściej informują o nadchodzących zakłóceniach, umożliwiając im szybkie, świadome decyzje dotyczące zamówień, alternatywnych źródeł zaopatrzenia czy działań awaryjnych. 

Nowe regulacje środowiskowe i handlowe wymagają zaufanych dostawców

Co więcej, dostawcy regularnie komunikujący się z odbiorcami są motywowani do większej przejrzystości własnych procesów. Choć dekady temu nie było to kluczowe, obecny napływ nowych regulacji na całym świecie sprawia, że taka widoczność jest nieodzowna. Firmy mające większy dostęp do swoich dostawców są lepiej przygotowane do oceny ich gotowości wobec dyrektywy Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD), Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD) czy wymogów organizacji ochrony środowiska pokroju EPA. Taka przejrzystość zwiększa też odpowiedzialność dostawców przed klientami oraz podnosi poziom zgodności w całym łańcuchu dostaw. 

W praktyce istnieje wiele sprawdzonych sposobów na poprawę komunikacji z dostawcami:

• Wprowadzenie jasnych kanałów komunikacji – czy to poprzez platformy cyfrowe, wideokonferencje czy cotygodniowe rozmowy – oraz konsekwentne, aktywne ich wykorzystywanie. 
• Wskazanie jednoznacznej osoby kontaktowej u dostawcy.
• Określenie od początku relacji jasno zdefiniowanych oczekiwań w zakresie przejrzystości i wymiany informacji w łańcuchu dostaw, co znacząco ograniczy ryzyko nieporozumień, rozbieżności czy konfliktów na dalszym etapie. 
• Rozliczanie dostawców za pomocą mierników wydajności i innych metod oceny opartych na danych. 

Wzmacnianie zespołów ds. odporności łańcucha dostaw

Według licznych rzetelnych źródeł po bezprecedensowych zakłóceniach, które wywołała pandemia COVID-19, firmy coraz częściej inwestują w odporność swoich łańcuchów dostaw. W badaniu Gartnera z 2021 roku prawie 9 na 10 specjalistów deklarowało zamiar inwestycji w odporność w ciągu najbliższych dwóch lat. Kluczowe jest jednak to, jak środki te zostaną wykorzystane. Mimo że managerowie i kadra zarządzająca mogą być kuszeni nowoczesnymi technologiami mającymi zapewnić przejrzystość, ograniczyć ryzyko i szczegółowo monitorować popyt i podaż, nie powinni pomijać roli ludzkich talentów. 

Mimo że managerowie i kadra zarządzająca mogą być kuszeni nowoczesnymi technologiami mającymi zapewnić przejrzystość, ograniczyć ryzyko i szczegółowo monitorować popyt i podaż, nie powinni pomijać roli ludzkich talentów. 

Specjaliści ds. odporności łańcucha dostaw wnoszą do organizacji unikalną ekspertyzę, obejmującą skuteczną ocenę podatności, wdrażanie środków zaradczych oraz rozbudowę elastyczności operacyjnej firmy. Z reguły korzystają z szeroko rozumianej widoczności łańcucha dostaw oraz technik jej pozyskiwania, które mogą być niedostępne dla innych pracowników z obszaru łańcucha dostaw. 

Budując dedykowane stanowiska i zespół ds. odporności łańcucha dostaw, producenci zyskują dostęp do wartości, której nawet najnowsza technologia nie jest w stanie całkowicie zastąpić. 

• Wychodząc poza powierzchowną widoczność, eksperci ds. odporności wykorzystują dane i analizy do oceny ryzyk i wspierają podejmowanie strategicznych decyzji.
• Członkowie zespołu mogą skutecznie integrować współpracę pomiędzy działami, eliminując silosy i konsolidując dane w jednym, wspólnym repozytorium. 
• W sytuacji poważnych zakłóceń łańcucha dostaw, prowadzących do kryzysu operacyjnego, kluczowe jest posiadanie specjalistów, którzy potrafią wykorzystać widoczność do wdrożenia skutecznych działań awaryjnych. Eksperci ds. odporności łańcucha dostaw wiedzą, jak pracować z danymi i informacjami, by przynieść firmie korzyści wtedy, gdy są one najbardziej potrzebne. 

Inwestycja w oprogramowanie do widoczności łańcucha dostaw

Działania takie jak skuteczna komunikacja i zatrudnienie doświadczonych specjalistów mogą znacząco wpłynąć na poszerzenie pola widzenia organizacji – i warto o nich pamiętać. Jednak osiągnięcie doskonałej widoczności łańcucha dostaw praktycznie wymaga branżowej platformy SCRM. Takie narzędzia wykraczają daleko poza tradycyjne metody zbierania informacji, czerpiąc z ogromnych baz danych i dedykowanych zespołów badawczych, by zapewnić klientom kompleksowy wgląd w ich sieci logistyczne. 

Z2Data oferuje przykładowo kompleksowe funkcjonalności „out-of-the-box”, które maksymalizują wgląd i minimalizują ryzyko. Oprogramowanie do widoczności łańcucha dostaw umożliwia firmom śledzenie komponentów do pierwotnych zakładów produkcyjnych, monitorowanie zakłóceń w czasie rzeczywistym oraz wgląd w złożone struktury własnych sieci poddostawców. Z2Data redefiniuje również pojęcie „widoczności łańcucha dostaw”, oferując klientom rozbudowane oceny komponentów elektronicznych, w tym analizy zgodności, oceny ryzyka oraz prognozowanie starzenia się i wycofywania z produkcji. 

Z2Data redefiniuje również pojęcie „widoczności łańcucha dostaw”, oferując klientom rozbudowane oceny komponentów elektronicznych, w tym analizy zgodności, oceny ryzyka oraz prognozowanie starzenia się i wycofywania z produkcji. 

Dzięki odpowiedniemu narzędziu SCRM firmy mogą poszerzyć i pogłębić sposób analizowania komponentów i dostawców. 

• Uzyskaj dostęp do zaawansowanych map łańcucha dostaw, które staną się podstawą działań w obszarze widoczności. 
• Analizuj komponenty, części oraz podzespoły na bardzo szczegółowym poziomie.
• Zrozum unikalną kombinację ryzyk generowanych przez dostawców dzięki kompleksowym profilom obejmującym analizę kondycji finansowej, podatności geograficznych i dotychczasowych wyników. 

Identyfikacja „Trójkątów Bermudzkich” w łańcuchu dostaw

Koncepcja „ślepych punktów” jest dobrze znana w zarządzaniu łańcuchem dostaw – to konkretne obszary lub zmienne, których organizacja nie uwzględniła lub nie przygotowała odpowiednio, generując podatność, która w przypadku zakłócenia może być szkodliwa, a nawet destabilizująca. Takie ślepe punkty mogą obejmować np. narastający konflikt handlowy między kluczowymi państwami, niestabilne relacje pracownicze u określonego dostawcy czy okres huraganowy w regionie strategicznym dla produkcji. 

Rzadziej porusza się natomiast kwestię tzw. „Trójkątów Bermudzkich” w łańcuchu dostaw. To konkretne podpoziomy, miejsca produkcji lub komponenty, w odniesieniu do których firma nie posiada żadnych wiarygodnych danych – tak, jakby wszelka wiedza dotycząca tych punktów po prostu znikała. 

Rzadziej porusza się natomiast kwestię tzw. „Trójkątów Bermudzkich” w łańcuchu dostaw. To konkretne podpoziomy, miejsca produkcji lub komponenty, w odniesieniu do których firma nie posiada żadnych wiarygodnych danych – tak, jakby wszelka wiedza dotycząca tych punktów po prostu znikała. 

Producenci, którzy potrafią zidentyfikować takie luki obarczone ryzykiem i skutecznie je zaadresować, są na dobrej drodze do zbudowania pełniejszego obrazu swojego łańcucha dostaw. Ponadto wskazanie tych „Trójkątów Bermudzkich” i podjęcie ukierunkowanych działań może być bezcennym sposobem wykrycia najwyższego poziomu ryzyk, które po cichu zagrażają ciągłości operacyjnej firmy. 

• Poddostawcy, o których dane lub podstawowe informacje identyfikacyjne są nieznane lub trudno dostępne, częściej okazują się podmiotami objętymi sankcjami ze strony USA lub innych państw, niezgodnymi z kluczowymi regulacjami środowiskowymi lub zagrożonymi finansowo. 
• Nie można wyeliminować ryzykownego podmiotu, jeśli nie wiadomo o jego istnieniu. Identyfikacja anonimowych dostawców czy śledzenie konkretnych części do nieudokumentowanych podpoziomów to pierwszy krok do wdrażania skutecznych działań mających na celu zastąpienie producentów narażających Państwa firmę na nadmierne ryzyko. 

Nie można wyeliminować ryzykownego podmiotu, jeśli nie wiadomo o jego istnieniu. Identyfikacja anonimowych dostawców czy śledzenie konkretnych części do nieudokumentowanych podpoziomów to pierwszy krok do wdrażania skutecznych działań mających na celu zastąpienie producentów narażających Państwa firmę na nadmierne ryzyko.

Zarządzanie ryzykiem zaczyna się od zwiększenia widoczności 

Lata 20. XXI wieku przyniosły wyraźną zmianę w sposobie zarządzania łańcuchami dostaw. Zamiast skupiać się głównie na kosztach, efektywności i logistyce just-in-time (JIT), producenci dostrzegają dziś wartość w inwestowaniu zasobów w ograniczanie zagrożeń oraz budowę odporności łańcucha dostaw. Efektem jest dynamiczny rozwój obszaru zarządzania ryzykiem w łańcuchu dostaw, który szybko przekształca się w wielomiliardową branżę. Żeby jednak strategie SCRM przyniosły wymierne efekty, muszą być oparte na najwyższej jakości widoczności łańcucha dostaw. 

Zwiększenie przejrzystości łańcucha dostaw to jednak proces, a nie decyzja zero-jedynkowa. Firmy muszą podejść do tego z cierpliwością i skrupulatnością, wykorzystując wszelkie dostępne zasoby, by „wyostrzyć obraz” komponentów, dostawców i poddostawców. Jednak nawet najbardziej rzetelne rozmowy telefoniczne, ankiety czy współdzielone bazy danych mają swoje ograniczenia. Organizacje, którym zależy na naprawdę szerokiej i szczegółowej widoczności, powinny zainteresować się narzędziami takimi jak Z2Data. Oprogramowanie do widoczności łańcucha dostaw Z2Data wykorzystuje ogromne bazy danych, autorskie algorytmy oraz doświadczone zespoły badawcze, by zapewnić klientom dokładny, efektywny i stale aktualizowany obraz ich łańcuchów dostaw. W wyścigu o pełną, dynamiczną widoczność sieci produkcyjnych takie narzędzia stają się najbardziej efektywnym, strategicznym zasobem firm. 

Aby dowiedzieć się więcej o Z2Data i pełnej gamie funkcji wspierających widoczność w łańcuchu dostaw, umów bezpłatne demo z naszym ekspertem produktowym.