Kryzys chipów Nexperia – wyjaśnienie

Co Wiemy na Tę Chwilę

Wszystko wydarzyło się bardzo szybko. W ciągu kilku tygodni Nexperia przekształciła się z umiarkowanie dużego producenta półprzewodników z siedzibą w Holandii w firmę uwikłaną w międzynarodowy konflikt o podłożu politycznym i technologicznym. 29 września Departament Handlu USA wprowadził nową regulację rozszerzającą zakres listy podmiotów Bureau of Industry and Security (BIS). Nowa regulacja, opisana na stronie internetowej BIS, stanowi, że każda firma, w której podmioty z Entity List lub Military End-User (MEU) List posiadają co najmniej 50% udziałów, automatycznie podlega ograniczeniom tychże list.

Nexperia została przejęta przez chińską firmę Wingtech Technology w 2019 roku, a sam podmiot został wpisany na Entity List BIS w grudniu 2024. Zgodnie z nową „zasadą afiliacyjną” BIS od 29 września Nexperia sama objęta została ograniczeniami Entity List, podlegając tym samym przepisom eksportowym co chińska spółka matka. Już następnego dnia, 30 września, rząd Holandii w trybie awaryjnym próbował przejąć kontrolę nad Nexperia, powołując się na mało znaną ustawę z czasów zimnej wojny: Goods Availability Act. Według rządu holenderskiego, podjęto te działania „w związku z ostatnimi, pilnymi sygnałami” zagrażającymi „ciągłości i ochronie kluczowej wiedzy oraz potencjału technologicznego na holenderskim i europejskim rynku”. Według części doniesień medialnych reakcja rządu Holandii była odpowiedzią na narastającą presję ze strony USA w ostatnich miesiącach. Jak dotąd Holandia zaprzecza tym zarzutom. 

Mniej niż tydzień później, 4 października, chińskie Ministerstwo Handlu wprowadziło własne restrykcje eksportowe. MOFCOM zakazało chińskiej spółce Nexperia oraz jej podwykonawcom eksportu gotowych komponentów i podzespołów produkowanych w Chinach do innych krajów. Około dwa tygodnie później chiński zarząd Nexperia polecił pracownikom ignorować polecenia napływające z holenderskiej centrali w Nijmegen. W liście, którego treść 19 października ujawniły media, napisano, że Nexperia jest „firmą chińską zakorzenioną w Chinach” i w związku z tym priorytetem jest przestrzeganie chińskich przepisów. W liście dodatkowo pracownicy zostali wezwani do „ignorowania ingerencji zewnętrznej”, co jest czytelnym odniesieniem do prób przejęcia kontroli przez rząd Holandii. 

Po wydaniu polecenia przez chiński zarząd Nexperia, ministrowie gospodarki Holandii i Chin podjęli rozmowy, mające na celu wypracowanie rozwiązania, które zadowoli obie strony i umożliwi kontynuację dostaw chipów Nexperia dla zagranicznych klientów. Jednak na 22 października nie osiągnięto jeszcze żadnego porozumienia. W następstwie tych rozmów minister handlu Chin Wang Wentao wydał oświadczenie, w którym za zbliżający się kryzys w łańcuchu dostaw obarczył winą stronę holenderską. „Działania podjęte przez stronę holenderską wobec Nexperia Semiconductor poważnie naruszyły stabilność globalnych łańcuchów przemysłowych i dostaw” – powiedział. „Chiny apelują do strony holenderskiej o kierowanie się bezpieczeństwem i stabilnością globalnego przemysłu i łańcuchów dostaw.”

Obecnie Nexperia współpracuje z władzami chińskimi, starając się uzyskać zwolnienie z ograniczeń eksportowych, prowadząc rozmowy zarówno z organami krajowymi, jak i lokalnymi.

Rola Nexperia w Łańcuchu Dostaw Motoryzacyjnych

Nexperia odgrywa rolę nieproporcjonalnie większą od swojej wielkości, biorąc pod uwagę liczbę dostarczanych układów scalonych do światowego przemysłu motoryzacyjnego. Przy przychodach rzędu 2 mld USD w 2024 roku, producent dostarcza około 60% produktów do producentów samochodów takich jak Volkswagen, Toyota, BMW i Mercedes-Benz. Firma nie produkuje najbardziej zaawansowanych technologicznie układów dla branży motoryzacyjnej, ale pełni kluczową funkcję w zaopatrzeniu w podstawowe komponenty, takie jak tranzystory i diody, posiadając 40% udziału w rynku tych wyrobów.

Jak ostatnio wyjaśniało Europejskie Stowarzyszenie Producentów Samochodów (ACEA), Nexperia jest kluczowym dostawcą masowo produkowanych, podstawowych chipów, niezbędnych do działania jednostek sterujących elektroniki pojazdów. „Bez tych chipów europejscy dostawcy motoryzacyjni nie są w stanie produkować części i komponentów potrzebnych producentom samochodów” – podkreśla organizacja branżowa. 

Konsekwencje dla Łańcucha Dostaw

Ponieważ większość półprzewodników Nexperia produkowana jest w Chinach, ograniczenia eksportowe chińskiego Ministerstwa Handlu stanowią najpoważniejsze zagrożenie dla globalnych łańcuchów dostaw. Kilku producentów samochodów sygnalizuje już nadchodzące niedobory półprzewodników i związane z tym ryzyko zatrzymania produkcji. 

W środę, 22 października, Volkswagen poinformował pracowników o groźbie wstrzymania produkcji w związku z problemami w łańcuchu dostaw wywołanymi kryzysem Nexperia. Niemiecki dziennik Bild podał, powołując się na źródła, że przestoje są już planowane na środę, 29 października. „W obecnej, dynamicznej sytuacji” – powiedział rzecznik Volkswagena agencji Reuters – „nie możemy wykluczyć wpływu na produkcję w krótkim terminie”. 

Dzień później, w czwartek 23 października, Japońskie Stowarzyszenie Producentów Samochodów (JAMA) powiadomiło, że Nexperia poinformowała japońskich producentów części o możliwym braku gwarancji dostaw chipów. JAMA wskazała, że przedmiotowe półprzewodniki to podzespoły niezbędne do pracy jednostek sterujących pojazdów, a ewentualne niedobory dotkną wszystkich członków JAMA, w tym Toyotę, Hondę oraz Nissana. 

Branżowe stowarzyszenia motoryzacyjne stanowczo artykułują swoje obawy względem narastającego kryzysu. „Jeśli dostawy chipów samochodowych nie zostaną szybko wznowione, produkcja samochodów w USA i wielu innych krajach stanie pod znakiem zapytania, a negatywne skutki przeniosą się również na inne branże” – podkreślił John Bozzella, CEO Alliance for Automotive Innovation (AAI), w ostatnim oświadczeniu. „Stawka jest ogromna. Wzywamy do szybkiego porozumienia, aby produkcja motoryzacyjna w USA i na świecie nie została zakłócona.” 

Europejski odpowiednik AAI, Europejskie Stowarzyszenie Producentów Samochodów (ACEA), również przedstawia sytuację w alarmujących barwach. Organizacja ostrzega, że znalezienie alternatywnych dostawców dla chipów od Nexperia może zająć europejskim producentom samochodów nawet kilka miesięcy. Tymczasem obecne zapasy mają wystarczyć już tylko na kilka tygodni. „Znaleźliśmy się nagle w naprawdę alarmującej sytuacji” – powiedziała Sigrid de Vries, Dyrektor Generalna ACEA, w najnowszym komunikacie. „Naprawdę potrzebujemy szybkich, pragmatycznych rozwiązań ze strony wszystkich zaangażowanych krajów.”

Zalecenia Z2Data

Aby ograniczyć to ryzyko, Z2Data zaleca natychmiastowe zabezpieczenie zapasów Nexperia oraz kwalifikowanie komponentów alternatywnych, ze szczególnym priorytetem dla elementów wytwarzanych przez Nexperia w Chinach. 

Korzystając z narzędzia Part Risk Manager można zidentyfikować dostępność zapasów u wszystkich dystrybutorów, zaś Cross Engine umożliwia wyszukiwanie konkretnych zamienników dla komponentów Nexperia. Dodatkowo Supply Chain Watch pozwala firmom identyfikować komponenty Nexperia wykorzystywane w ich zestawieniach materiałowych (BOM), które są produkowane w Chinach. Aby dowiedzieć się więcej o Z2Data oraz o tym, jak platforma SCRM może skutecznie wspierać ograniczanie ryzyk w łańcuchu dostaw, umów demo z naszym ekspertem produktowym. Można także skontaktować się ze swoim przedstawicielem Z2Data lub napisać na [email protected].