De Nexperia-chipcrisis uitgelegd

Wat we nu weten

Het ging allemaal razendsnel. Binnen enkele weken veranderde Nexperia van een relatief bescheiden halfgeleiderfabrikant uit Nederland in een onderneming verwikkeld in een internationaal conflict vol politieke en technologische spanningen. Op 29 september vaardigde het Amerikaanse ministerie van Handel een nieuwe regel uit die de reikwijdte van de Bureau of Industry and Security’s Entity List uitbreidt. Volgens deze nieuwe regel, zoals uiteengezet op de BIS-website, geldt dat elk bedrijf dat voor “minstens 50 procent eigendom is van een of meerdere entiteiten op de Entity List of de Military End-User (MEU) List, automatisch zelf onder deze restricties van de Entity List/MEU List valt.”

Nexperia werd in 2019 overgenomen door het Chinese bedrijf Wingtech Technology, dat in december 2024 op de BIS Entity List werd geplaatst. Op basis van de nieuwe “Affiliates Rule” van BIS viel Nexperia per 29 september zelf ook onder de Entity List en werd dus onderworpen aan dezelfde exportcontroles als het Chinese moederbedrijf. Slechts een dag later, op 30 september, probeerde de Nederlandse overheid snel de controle over Nexperia te verkrijgen door zich te beroepen op een weinig gebruikte Koude Oorlog-wet, de Wet voorkoming ontwikkingstekorten (Goods Availability Act). Volgens de Nederlandse overheid was deze maatregel genomen “naar aanleiding van recente en acute signalen” dat er “een bedreiging was voor de continuïteit en waarborging van cruciale technologische kennis en capaciteiten op Nederlands en Europees grondgebied”. Sommige berichtgeving suggereert dat de Nederlandse overheid hiermee reageerde op toenemende druk vanuit de VS in de afgelopen maanden. Nederland heeft deze beweringen tot nu toe ontkend. 

Minder dan een week later, op 4 oktober, kondigde het Chinese ministerie van Handel (MOFCOM) op haar beurt eigen exportbeperkingen aan. Nexperia’s Chinese dochter en diens onderaannemers mogen geen voltooide componenten en subassemblages vervaardigd in China meer exporteren naar het buitenland. Ongeveer twee weken later gaf het Chinese management van Nexperia aan haar personeel opdracht de instructies van het Nederlandse hoofdkantoor in Nijmegen te negeren. In een brief van het Chinese management, die op 19 oktober door de media werd verkregen, stond dat Nexperia een “Chinees bedrijf met wortels in China” is en daarom prioriteit moest geven aan naleving van Chinese wetgeving. Ook riep de brief medewerkers op om “externe inmenging te negeren” – een duidelijke verwijzing naar de pogingen van de Nederlandse regering om controle over Nexperia te verkrijgen. 

Na deze instructie van het Chinese management zijn de Nederlandse minister van Economische Zaken en zijn Chinese ambtsgenoot in overleg gegaan om tot een oplossing te komen die beide partijen tevreden stelt en Nexperia in staat stelt chips te blijven leveren aan buitenlandse klanten. Per 22 oktober was een oplossing echter nog niet bereikt. In de nasleep van deze gesprekken gaf de Chinese minister van Handel, Wang Wentao, een verklaring uit waarin hij de verantwoordelijkheid voor de dreigende supply chain-problemen bij Nederland legde. “Maatregelen die Nederland heeft genomen rond Nexperia Semiconductor hebben de stabiliteit van mondiale industriële ketens en supply chains ernstig aangetast,” aldus Wang. “China dringt er bij Nederland op aan om vanuit het bredere perspectief te handelen in het belang van de veiligheid en stabiliteit van mondiale industrie- en supply chains.”

Nexperia werkt momenteel samen met de Chinese autoriteiten aan het verkrijgen van een vrijstelling en voert gesprekken met zowel nationale als lokale overheidsinstanties over de bestaande Chinese exportbeperkingen.

De rol van Nexperia in de automotive supply chain

Nexperia heeft een veel grotere invloed op de mondiale auto-industrie dan haar omvang doet vermoeden. Met een omzet van circa 2 miljard dollar in 2024, verkoopt de chipfabrikant ongeveer 60% van haar producten aan autofabrikanten als Volkswagen, Toyota, BMW en Mercedes-Benz. Nexperia levert haar automotiveklanten niet de meest geavanceerde chips, maar speelt wel een onevenredig grote rol in de levering van basiscomponenten zoals transistoren en diodes, waarin het bedrijf een marktaandeel van 40% bezit.

Zoals de European Automobile Manufacturers Association (ACEA) onlangs in een verklaring uitlegde, is Nexperia een leverancier van grote volumes essentiële basischips voor de elektronische regeleenheden in voertuigen. “Zonder deze chips kunnen Europese automotiveleveranciers de onderdelen en componenten niet produceren die nodig zijn voor de autofabrikanten,” aldus de brancheorganisatie. 

Gevolgen voor de supply chain

Omdat het merendeel van Nexperia’s halfgeleiders in China wordt geproduceerd, vormen de exportrestricties van het Chinese ministerie van Handel de grootste bedreiging voor de wereldwijde supply chains. Meerdere autofabrikanten waarschuwen reeds voor een dreigend chiptekort en mogelijke productiestops. 

Op woensdag 22 oktober liet Volkswagen aan medewerkers weten dat een productiestop op korte termijn dreigde door supply chain-problemen als gevolg van de Nexperia-crisis. De Duitse krant Bild meldde zelfs, op basis van bronnen, dat werkonderbrekingen reeds gepland stonden om de week erop, woensdag 29 oktober, te starten. “Gezien de dynamiek van de situatie,” aldus een Volkswagen-woordvoerder tegen Reuters, “kunnen wij niet uitsluiten dat de productie op korte termijn wordt beïnvloed.” 

Een dag later, donderdag 23 oktober, meldde de Japanse brancheorganisatie voor autofabrikanten (JAMA) dat Nexperia Japanse toeleveranciers had gewaarschuwd dat leveringen van chips mogelijk niet gegarandeerd konden worden. Volgens JAMA betreft het halfgeleiders die essentieel zijn voor elektronische regeleenheden, en tekorten zullen de gehele sector treffen, inclusief leden Toyota, Honda en Nissan. 

Automotivebrancheorganisaties uiten luid en duidelijk hun zorgen over de groeiende crisis. “Als de levering van automotive chips niet snel wordt hervat, zal dit de autoproductie in de VS en veel andere landen verstoren en gevolgen hebben voor andere sectoren,” aldus John Bozzella, CEO van de Alliance for Automotive Innovation (AAI), onlangs in een verklaring. “Het is echt zo belangrijk. Wij dringen aan op een spoedige oplossing zodat de VS en mondiale auto-industrie op koers blijven.” 

De Europese tegenhanger van AAI, ACEA, noemt de situatie al even ernstig. Volgens ACEA kan het maanden duren voordat Europese autofabrikanten alternatieve leveranciers vinden voor de chips die zij nu bij Nexperia inkopen, terwijl de huidige voorraad naar verwachting nog maar enkele weken zal volstaan. “We bevinden ons plotsklaps in deze alarmerende situatie,” aldus ACEA-directeur Sigrid de Vries recent. “We hebben echt behoefte aan snelle en pragmatische oplossingen van alle betrokken landen.”

Aanbevelingen van Z2Data

Ter beperking van dit risico raadt Z2Data aan direct Nexperia-voorraad veilig te stellen en alternatieve componenten te kwalificeren, met de hoogste prioriteit voor Nexperia-componenten die in China zijn geproduceerd. 

Met onze Part Risk Manager-tool kunt u beschikbare voorraad vinden bij alle distributeurs, terwijl onze Cross Engine specifiek alternatieven zoekt voor Nexperia-onderdelen. Daarnaast kan Supply Chain Watch u helpen te identificeren welke Nexperia-componenten in uw toeleveringsketen afkomstig zijn uit China. Wilt u meer weten over Z2Data en hoe het SCRM-platform u kan helpen dit dreigende supply chain-risico effectief te mitigeren? Plan dan een demo met een van onze productspecialisten. U kunt ook contact opnemen met uw Z2Data-contactpersoon of mailen naar [email protected].