Jak zawieszone zasady BIS 50% komplikują kryzys chipów Nexperia

Spór o własność Nexperia to korporacyjna historia bez precedensu we współczesnych realiach. Poznaj najnowsze, kluczowe wydarzenia z ostatniego tygodnia.

Michael Mariani

8 min czytania
Jak zawieszone zasady BIS 50% komplikują kryzys chipów Nexperia

Najważniejsze informacje z artykułu:

  • Niedawne spotkanie prezydenta USA Donalda Trumpa z prezydentem Chin Xi Jinpingiem 30 października otworzyło nowy rozdział w sprawie Nexperia, gdy USA ogłosiły roczne odroczenie wdrożenia przepisów Affiliates Rule opracowanych przez BIS. 
  • Niemal natychmiast po zakończeniu rozmów handlowych rząd chiński rozpoczął przyjmowanie wniosków o zwolnienie od ograniczeń od klientów Nexperia, umożliwiając wznowienie zaopatrzenia od producenta układów scalonych. Ministerstwo Handlu Chin (MOFCOM) koncentruje się na rozpatrywaniu potencjalnych wyjątków dla wielu kluczowych producentów samochodów, którzy doświadczyli zakłóceń w związku z ograniczeniami eksportowymi ogłoszonymi 4 października.
  • Sytuacja wciąż się komplikuje — z pisma datowanego na 29 października, którego treść uzyskał Reuters, wynika, że centrala Nexperia w Holandii wstrzymała dostawy wafli do swoich chińskich zakładów. W liście, podpisanym przez tymczasowego CEO Nexperia Stefana Tilgera, podkreślono, że decyzja jest „bezpośrednim następstwem niedawnego niewywiązania się przez lokalny zarząd z ustalonych warunków płatności kontraktowych”. 

Przez większą część października wiodący producenci samochodów z USA, Europy i Azji gorączkowo reagowali na bezprecedensową sytuację wywołaną przez Nexperia, holenderskiego producenta półprzewodników uwikłanego w spór własnościowy pomiędzy Chinami a Holandią. Po serii działań handlowych, które rozpoczęły się pod koniec września ogłoszeniem przez USA wdrożenia „Affiliates Rule” do listy Entity List Bureau of Industry and Security (BIS), 4 października Chiny wprowadziły restrykcje eksportowe wobec fabryk Nexperia działających na terytorium Chin. Ponieważ Nexperia jest kluczowym dostawcą układów scalonych dla największych światowych producentów motoryzacyjnych, restrykcje te wywołały panikę w globalnych łańcuchach dostaw. 

Ale sytuacja w globalnym handlu w 2025 roku zmienia się dynamicznie, a spotkanie prezydenta Trumpa z prezydentem Xi Jinpingiem 30 października zapoczątkowało nowy rozdział tej międzynarodowej korporacyjnej sagi. Po negocjacjach ogłoszono, że USA odroczą wdrożenie Affiliates Rule przez BIS o pełny rok. Ponieważ Affiliates Rule — ograniczający eksport spółek zależnych co najmniej w 50% należących do podmiotów z Entity List BIS — był kluczowym czynnikiem uruchamiającym całą tę złożoną sytuację, jego zawieszenie niemal na pewno wpłynie na skalę zbliżających się niedoborów w łańcuchu dostaw oraz wyzwania obecnie stojące przed zaawansowaną technologicznie produkcją. 

Jak jednak dokładnie to nowe rozwiązanie wpłynie na producentów samochodów i czy oznacza ono koniec narastającego kryzysu w łańcuchu dostaw?

Jak jednak dokładnie to nowe rozwiązanie wpłynie na producentów samochodów i czy oznacza ono koniec narastającego kryzysu w łańcuchu dostaw?

Kryzys Nexperia 

Obecny konflikt wokół Nexperia rozpoczął się w momencie zapowiedzi wdrożenia Affiliates Rule przez Bureau of Industry and Security USA. Zgodnie z nową zasadą BIS, każda firma będąca w co najmniej 50% własnością podmiotu z Entity List BIS lub Military End-User List podlega tym samym ograniczeniom eksportowym co spółka nadrzędna. Ponieważ Nexperia została przejęta w 2019 przez chińską firmę Wingtech Technology, a ta znalazła się na liście BIS w 2024, nowa Affiliates Rule miała nałożyć na holenderskiego producenta identyczne restrykcje eksportowe. 

Komunikat BIS zapoczątkował nietypowy, ale bardzo pouczający spór o strukturę własnościową firmy, który uruchomił lawinę wydarzeń w październiku. Kryzys Nexperia, obejmujący USA, Chiny i Holandię, to historia na miarę naszych czasów, łącząca konflikt handlowy, produkcję układów scalonych wrażliwą geopolitycznie, dostęp do najnowszych technologii oraz nacjonalizację strategicznie istotnych przedsiębiorstw. 

Oś czasu sporu własnościowego Nexperia

  • 29 września: BIS ogłasza wdrożenie „Affiliates Rule”. Według BIS, zgodnie z nową zasadą tej agencji, „każdy podmiot będący co najmniej w 50 procentach własnością jednego lub więcej podmiotów z Entity List lub Military End-User (MEU) List, automatycznie podlega restrykcjom eksportowym tym samym, co wpisy z Entity List/MEU List. Ponadto istotne udziały mniejszościowe podmiotu z Entity List/MEU List to sygnał ostrzegawczy i uruchamia dodatkowe wymogi związane z należytą starannością dla eksporterów.” Jako spółka zależna chińskiej Wingtech Technology, Nexperia podlega ograniczeniom Entity List i MEU. 
  • 30 września: Rząd Holandii wdraża ustawę o dostępności towarów (Goods Availability Act), aby przejąć kontrolę nad Nexperia, która nadal ma siedzibę główną w Holandii. W starannie sformułowanym komunikacie przyczynę przejęcia określono jako „niedawne i poważne sygnały wskazujące na poważne niedociągnięcia w zarządzaniu i działania w ramach Nexperia”, które stanowią „zagrożenie dla ciągłości i ochrony kluczowej wiedzy oraz zdolności technologicznych na terytorium Holandii i Unii Europejskiej”. Mając na uwadze kwestie własności intelektualnej i transferu technologii pomiędzy USA i Nexperia, działania Holandii wydają się próbą wyłączenia Nexperia spod przepisów BIS i Affiliates Rule. 
  • 4 października: Chińskie Ministerstwo Handlu wprowadza kontrolę eksportu na Nexperia, uniemożliwiając chińskim oddziałom i ich podwykonawcom wysyłkę finalnych komponentów i podzespołów wyprodukowanych w Chinach do innych krajów. Dwa tygodnie później chiński zarząd Nexperia przekazuje pracownikom pismo z zaleceniem „ignorowania ingerencji zewnętrznych”.
  • 30 października: Prezydent USA Trump i prezydent Chin Xi Jinping podpisują w Korei Południowej porozumienie handlowe. Zgodnie z nowymi warunkami USA zgadza się na odroczenie wdrożenia Affiliates Rule przez BIS o jeden rok. Po zawieszeniu Affiliates Rule Nexperia nie podlega już restrykcjom Entity List. Ponadto Chiny zobowiązują się do „podjęcia odpowiednich działań zapewniających wznowienie eksportu z zakładów Nexperia w Chinach, umożliwiając produkcję istotnych chipów tradycyjnych dla reszty świata”.
  • 1 listopada: Rząd Chin zaczyna przyjmować wnioski o zwolnienie z ograniczeń od klientów Nexperia, umożliwiając wznowienie zaopatrzenia od producenta. Według South China Morning Post Ministerstwo Handlu Chin (MOFCOM) skupia się na rozpatrywaniu potencjalnych zwolnień wśród głównych producentów samochodów dotkniętych ograniczeniami z 4 października.

Stan globalnego łańcucha dostaw motoryzacyjnych

Jak omówiliśmy w naszym wyjaśnieniu dotyczącym kryzysu Nexperia, ten holenderski producent chipów odgrywa kluczową rolę w globalnym łańcuchu dostaw motoryzacyjnych. W przypadku określonych półprzewodników samochodowych, takich jak tranzystory i diody, firma kontroluje około 40% udziału w rynku. Po ogłoszeniu przez Chiny ograniczeń eksportowych 4 października producenci samochodów i zrzeszenia branżowe sygnalizowały poważne obawy dotyczące zachowania ciągłości łańcuchów dostaw. 

Pod koniec października zaczęły pojawiać się nowe deficyty chipów — producenci tacy jak Volkswagen, Honda i Nissan wskazywali na ryzyko wstrzymania produkcji lub zamknięcia zakładów w perspektywie kilku tygodni. Dyrektor Generalna Europejskiego Stowarzyszenia Producentów Samochodów (ACEA), Sigrid de Vries, ostrzegała, że kryzys wokół Nexperia wpędził branżę motoryzacyjną w „niepokojącą sytuację. Potrzebujemy pilnych i pragmatycznych rozwiązań od wszystkich zaangażowanych krajów”.

Pod koniec października zaczęły pojawiać się nowe deficyty chipów — producenci tacy jak Volkswagen, Honda i Nissan wskazywali na ryzyko wstrzymania produkcji lub zamknięcia zakładów w perspektywie kilku tygodni.

Wpływ rozmów handlowych USA–Chiny na konflikt Nexperia

Biorąc pod uwagę, jak zmienna i nieprzewidywalna była sytuacja wokół Nexperia w ostatnim miesiącu, nie zaskakuje, że nastąpił kolejny nieoczekiwany zwrot akcji. Negocjacje handlowe pomiędzy USA i Chinami pod koniec października zaowocowały dwoma kluczowymi ustępstwami – każde z krajów zgodziło się na jedno. USA zawiesiły wdrażanie Affiliates Rule przez BIS na rok, a Chiny zapowiedziały współpracę ze swoimi zakładami Nexperia w celu wznowienia eksportu dla klientów na całym świecie. Kilka dni po zakończeniu rozmów pojawiły się pierwsze doniesienia o planowanym rozpoczęciu przez MOFCOM przyjmowania wniosków o zwolnienia dla klientów międzynarodowych, mających na celu wznowienie eksportu chipów Nexperia. 

Wydaje się, że taka sytuacja pozwala producentom samochodów uniknąć kolejnego, dotkliwego niedoboru chipów i umożliwia wznowienie zaopatrzenia od Nexperia w najbliższych dniach i tygodniach. Istnieją jednak dwa kluczowe zagrożenia, o których producenci samochodów i powiązani interesariusze powinni pamiętać. 

Istnieją jednak dwa kluczowe zagrożenia, o których producenci samochodów i powiązani interesariusze powinni pamiętać. 

Po pierwsze – według szacunków podawanych w mediach pod koniec października, producenci aut jak Volkswagen, Honda i Nissan byli bliscy wyczerpania zapasów konkretnych półprzewodników już na początku listopada. W zależności od tego, jak szybko MOFCOM przyzna zwolnienia, część producentów motoryzacyjnych nadal może być zmuszona do ograniczenia produkcji i rewizji planów wytwórczych na pozostałą część 2025 roku. 

Po drugie — i być może jeszcze ważniejsze — z pisma z 29 października, ujawnionego przez Reuters, wynika, że siedziba Nexperia w Holandii wstrzymała dostawy wafli do swoich chińskich zakładów produkcyjnych. List sygnowany przez tymczasowego CEO Stefana Tilgera stwierdza, że decyzja jest „bezpośrednią konsekwencją niedawnego niewywiązywania się lokalnego zarządu z uzgodnionych warunków płatności kontraktowych”. Około 70% chipów Nexperia jest pakowanych w Chinach, a odcięcie chińskich zakładów od dostaw wafli może wywołać kolejny niedobór związany z zaopatrzeniem. Ten element układanki pokazuje, jak wielowarstwowy jest obecny kryzys właścicielski, i sugeruje, że nawet tak potrzebne odprężenie na linii USA–Chiny może nie wystarczyć, by przywrócić status quo w łańcuchach dostaw i rolę Nexperia jako kluczowego ogniwa globalnej produkcji motoryzacyjnej. 

Znajdź alternatywy dla komponentów Nexperia z Z2Data 

Spór wokół Nexperia budzi tak duże zainteresowanie, ponieważ łączy wiele aktualnych wątków i trendów: technologie półprzewodnikowe, restrykcje handlowe, niedobory zaopatrzenia oraz coraz większy udział państw narodowych w sektorze korporacyjnym. Jednak obserwowanie tej historii z dystansu nie satysfakcjonuje firm produkujących samochody i innych OEM-ów, którzy pozyskują komponenty od Nexperia — żaden z nich nie chce ponieść ryzyka szkód w wyniku tego międzynarodowego sporu o dostawy chipów. 

Organizacje chcące szybko i stanowczo znaleźć alternatywy dla chipów Nexperia mogą skorzystać z danych i analiz oferowanych przez platformę do zarządzania ryzykiem w łańcuchu dostaw (SCRM) Z2Data. W Z2Data dostępne są funkcjonalności umożliwiające sprawne zarządzanie tym kryzysem:

  • Identyfikacja wszystkich komponentów Nexperia obecnie zakupowanych przez firmę.
  • Wyszukiwanie wszystkich dostępnych zamienników do części Nexperia.
  • Ocena dostępnych zapasów u globalnych dystrybutorów komponentów elektronicznych.
  • Mapowanie powiązań komponent–lokalizacja produkcji w celu identyfikacji, które części są produkowane w Chinach.

Nawet jeśli kryzys Nexperia zostanie zażegnany w najbliższych tygodniach bądź miesiącach, ryzyko handlowe w elektronicznym łańcuchu dostaw nie zniknie szybko. Konflikty handlowe, ograniczenia eksportowe oraz rosnąca nacjonalizacja sprawiają, że sourcing komponentów elektronicznych jest dziś mniej stabilny niż jeszcze kilka lat temu — a elastyczność, opcje alternatywne i odporność to kluczowe przewagi. 

Aby dowiedzieć się więcej o Z2Data i o tym, jak pomagamy skutecznie poruszać się w sytuacji wokół Nexperia, umów demo z naszym ekspertem produktowym. Można również skontaktować się z przedstawicielem Z2Data lub napisać na [email protected].