Hoe de geschorste BIS 50%-regel de Nexperia-chipcrisis complexer maakt

Samenvatting van het artikel:

• Een recent overleg tussen de Amerikaanse president Donald Trump en de Chinese president Xi Jinping op 30 oktober luidde een nieuw hoofdstuk in de Nexperia-saga in, doordat de VS aankondigde de implementatie van de BIS Affiliates Rule met een heel jaar uit te stellen. 
• Vrijwel direct na de handelsgesprekken begon de Chinese overheid ontheffingsverzoeken van Nexperia-klanten te accepteren, waarmee zij de inkoop bij de chipfabrikant konden hervatten. Het Chinese ministerie van Handel (MOFCOM) richt zich op het beoordelen van mogelijke uitzonderingen voor veel van de grote autofabrikanten die getroffen werden door de exportbeperkingen aangekondigd op 4 oktober.
• De situatie blijft zich ontwikkelen, want uit een op 29 oktober gedateerde brief, verkregen door Reuters, bleek dat het Nexperia-hoofdkantoor in Nederland was gestopt met het leveren van wafers aan zijn Chinese vestigingen. In de door interim CEO Stefan Tilger ondertekende brief werd aangegeven dat dit besluit een "direct gevolg is van het recente niet-naleven van overeengekomen contractuele betalingsvoorwaarden door het lokale management". 

Gedurende een groot deel van oktober waren grote autofabrikanten in de VS, Europa en Azië druk bezig te reageren op de ongekende situatie waarin Nexperia, de Nederlandse halfgeleiderfabrikant, verzeild was geraakt door een eigendomsstrijd tussen China en Nederland. Na een reeks handelsmaatregelen, te beginnen met de aankondiging van de VS eind september om de "Affiliates Rule" toe te passen op de Bureau of Industry and Security Entity List, kondigde China op 4 oktober exportrestricties af voor de in China opererende Nexperia-fabrieken. Omdat Nexperia een essentiële chipleverancier is voor enkele van de grootste autofabrikanten wereldwijd, veroorzaakten deze beperkingen paniek in de mondiale toeleveringsketens. 

De situatie in internationale handel verandert echter snel in 2025, en een ontmoeting tussen president Trump en president Xi Jinping op 30 oktober luidde een nieuw hoofdstuk in deze internationale bedrijfsaga in. Na de handelsbesprekingen tussen beide leiders werd bekendgemaakt dat de VS de implementatie van de BIS Affiliates Rule met één jaar zou uitstellen. Omdat de Affiliates Rule — die exportbeperkingen oplegt aan bedrijven die voor minstens 50% eigendom zijn van organisaties op de BIS Entity List — de aanleiding was voor deze complexe situatie, zal de opschorting vrijwel zeker het dreigende tekort in de toeleveringsketen en de uitdagingen voor hightech-fabrikanten veranderen. 

Maar wat betekent deze nieuwe ontwikkeling exact voor autofabrikanten, en betekent dit het einde van de dreigende supply chain-crisis?

Maar wat betekent deze nieuwe ontwikkeling exact voor autofabrikanten, en betekent dit het einde van de dreigende supply chain-crisis?

De Nexperia-crisis 

Het huidige conflict rond Nexperia begon toen het Amerikaanse Bureau of Industry and Security plannen aankondigde om de Affiliates Rule te implementeren. Volgens deze nieuwe BIS-regel is elk bedrijf dat voor minstens 50% eigendom is van een onderneming of andere entiteit op de BIS Entity List of de Military End-User List onderhevig aan dezelfde exportrestricties als het moederbedrijf. Omdat Nexperia in 2019 werd overgenomen door het Chinese technologiebedrijf Wingtech Technology, en Wingtech Technology in 2024 werd toegevoegd aan de BIS Entity List, zou de nieuwe Affiliates Rule dezelfde exportbeperkingen opleggen aan de Nederlandse chipfabrikant. 

De aankondiging van de BIS leidde tot een bijzondere, maar zeer illustratieve strijd over bedrijfsbezit, die in oktober een reeks gebeurtenissen in gang zette. De Nexperia-crisis, die zich afspeelt tussen de VS, China en Nederland, is een typerend verhaal van deze tijd, met handelsconflicten, geopolitiek gevoelige chipproductie, toegang tot geavanceerde technologie en nationalisatie van strategische bedrijven. 

Tijdlijn van het Nexperia-eigendomsconflict

• 29 september: De BIS kondigt de implementatie van de "Affiliates Rule" aan. Volgens de BIS betekent de nieuwe regel dat "elke entiteit die voor minstens 50 procent eigendom is van één of meer entiteiten op de Entity List of de Military End-User (MEU) List automatisch onderworpen is aan Entity List/MEU List-restricties. Daarnaast is aanzienlijk minderheidsbezit door een Entity List/MEU List-bedrijf een waarschuwingssignaal dat leidt tot extra due diligence voor exporteurs." Als dochteronderneming van het Chinese Wingtech Technology wordt Nexperia onderworpen aan deze restricties. 
• 30 september: De Nederlandse overheid beroept zich op de Wet Voorraden Strategische Goederen in een poging controle over Nexperia te krijgen, dat nog steeds het hoofdkantoor in Nederland heeft. In een zorgvuldig geformuleerde persverklaring wijst de overheid op de overname wegens "recente en acute signalen van ernstige tekortkomingen in governance en acties binnen Nexperia" die een "bedreiging vormen voor de continuïteit en het waarborgen van essentiële technologische kennis en capaciteiten op Nederlands en Europees grondgebied." Gezien de gevolgen voor intellectueel eigendom en technologieoverdracht tussen de VS en Nexperia lijken de Nederlandse acties erop gericht Nexperia buiten het bereik van de BIS en diens nieuwe Affiliates Rule te houden. 
• 4 oktober: Het Chinese ministerie van Handel voert exportcontroles in voor Nexperia, waarmee Chinese vestigingen en hun onderaannemers wordt verboden om afgewerkte componenten en subassemblages vervaardigd in China naar andere landen te verschepen. Twee weken later stuurt het Chinese management van het bedrijf een brief aan medewerkers met de opdracht "externe inmenging te negeren".
• 30 oktober: President Trump en president Xi Jinping bereiken een handelsovereenkomst in Zuid-Korea. Als onderdeel van de nieuwe voorwaarden stemmen de VS ermee in de implementatie van de BIS Affiliates Rule met één jaar uit te stellen. Met de Affiliates Rule geschorst valt Nexperia niet langer onder Entity List-restricties. Daarnaast belooft China "gepaste maatregelen te nemen om de hervatting van de handel vanuit Nexperia-faciliteiten in China te waarborgen, zodat de productie van essentiële legacy-chips naar de rest van de wereld kan stromen.”
• 1 november: De Chinese overheid begint ontheffingsverzoeken te accepteren van Nexperia-klanten, waarmee zij de sourcing via de chipfabrikant kunnen hervatten. Volgens de South China Morning Post richt het ministerie van Handel zich op het beoordelen van mogelijke uitzonderingen voor een aantal grote autofabrikanten, die hinder ondervinden van de exportbeperkingen van 4 oktober.

Stand van de wereldwijde automotive supply chain

Zoals we toelichten in onze uitleg over de Nexperia-crisis, vervult de Nederlandse chipmaker een ongekend grote rol in de wereldwijde automotive toeleveringsketen. Voor specifieke automotive halfgeleiders zoals transistoren en diodes controleert het bedrijf circa 40% van het totale marktaandeel. Naar aanleiding van de Chinese exportmaatregel van 4 oktober uitten autofabrikanten en brancheorganisaties hun ernstige bezorgdheid over de continuïteit van hun toeleveringsketens. 

Eind oktober begon zich een nieuw chiptekort af te tekenen, doordat fabrikanten als Volkswagen, Honda en Nissan allen wezen op mogelijke productiestops en sluitingen van fabrieken binnen enkele weken. De directeur-generaal van de European Automobile Manufacturers Association (ACEA), Sigrid de Vries, waarschuwde dat de Nexperia-crisis de sector in een "alarmerende situatie" heeft gebracht. "Wij hebben echt snel pragmatische oplossingen nodig van alle betrokken landen."

Eind oktober begon zich een nieuw chiptekort af te tekenen, doordat fabrikanten als Volkswagen, Honda en Nissan allen wezen op mogelijke productiestops en sluitingen van fabrieken binnen enkele weken.

Impact van de Amerikaans-Chinese handelsgesprekken op de Nexperia-crisis

Gezien de dynamiek en onvoorspelbaarheid van de Nexperia-situatie in de afgelopen maand is het bepaald niet verrassend dat zich alweer een onverwachte wending voordoet. De handelsbesprekingen eind oktober leverden kritieke concessies op van beide landen. De VS stemde in met opschorting van de BIS Affiliates Rule voor een jaar, terwijl China beloofde samen te werken met de Nexperia-fabrieken om de export naar klanten wereldwijd te hervatten. Enkele dagen na afloop van de onderhandelingen begonnen de eerste berichten te verschijnen dat MOFCOM ontheffingsverzoeken van internationale klanten zou accepteren, met het oog op hervatting van de chipexporten van Nexperia. 

Deze ontwikkelingen suggereren dat autofabrikanten mogelijk op het nippertje een nieuw, ingrijpend chiptekort hebben weten af te wenden en binnenkort de sourcing via Nexperia kunnen hervatten. Toch blijven er twee grote aandachtspunten waar autofabrikanten en andere stakeholders rekening mee moeten houden. 

Toch blijven er twee grote aandachtspunten waar autofabrikanten en andere stakeholders rekening mee moeten houden. 

Ten eerste schatten media eind oktober in dat autofabrikanten als Volkswagen, Honda en Nissan vermoedelijk begin november hun voorraden van specifieke halfgeleiders volledig zouden hebben uitgeput. Afhankelijk van hoe snel de ontheffingen door MOFCOM worden toegekend, kunnen sommige autofabrikanten nog steeds gedwongen worden hun productie te verminderen of hun vooruitzichten voor 2025 aan te passen. 

Ten tweede, en wellicht nog belangrijker, onthulde een op 29 oktober gedateerde brief, verkregen door Reuters, dat het hoofdkantoor van Nexperia in Nederland was gestopt met de levering van wafers aan zijn Chinese locaties. In de door interim CEO Stefan Tilger ondertekende brief stond dat dit besluit een "direct gevolg is van het recente niet-naleven van overeengekomen contractuele betalingsvoorwaarden door het lokale management". Ongeveer 70% van de Nexperia-chips wordt verpakt in China en het stopzetten van deze waferleveringen kan opnieuw tot een gerelateerde supply chain-crisis leiden. Deze nieuwe informatie illustreert hoeveel lagen deze eigendomskwestie kent, en suggereert dat zelfs een broodnodige handelsontspanning tussen de VS en China mogelijk onvoldoende is om het oude evenwicht te herstellen en Nexperia's essentiële rol in de wereldwijde automotive productie terug te brengen. 

Alternatieven voor Nexperia-componenten vinden met Z2Data 

Het Nexperia-conflict biedt een fascinerende inkijk omdat het zoveel actuele thema’s omvat, zoals halfgeleidertechnologie, handelsbeperkingen, leveringsschaarste en de steeds grotere rol van overheden in het bedrijfsleven. Waar het conflict boeiend kan zijn van afstand, willen autofabrikanten en andere OEM’s (original equipment manufacturers) die bij Nexperia sourcen koste wat kost voorkomen dat zij slachtoffer worden van deze internationale chipcrisis. 

Organisaties die snel en doelgericht willen handelen om alternatieven te vinden voor Nexperia-chips kunnen gebruikmaken van de data en inzichten van het supply chain-risicomanagement (SCRM) platform Z2Data. Z2Data biedt een aantal mogelijkheden die bedrijven kunnen helpen deze supply chain-druk te doorstaan:

• Identificeer alle Nexperia-componenten die u momenteel inkoopt.
• Zoek naar alle beschikbare alternatieven voor Nexperia-onderdelen.
• Beoordeel beschikbare voorraad bij wereldwijde distributeurs van elektronische componenten.
• Gebruik part-to-site mapping om precies te zien welke van uw onderdelen in China geproduceerd worden.

Zelfs als de Nexperia-crisis de komende weken of maanden wordt opgelost, verdwijnen handelsrisico’s voorlopig niet uit de elektronische toeleveringsketen. Handelsconflicten, exportrestricties en voortschrijdende nationalisatie betekenen dat component-sourcing minder stabiel is dan voorheen — en dat flexibiliteit, keuzevrijheid en veerkracht nu doorslaggevende voordelen zijn. 

Wilt u meer weten over Z2Data en hoe het u kan helpen om de Nexperia-crisis beheerst te navigeren? Plan een demo met een van onze productexperts. U kunt ook contact opnemen met uw Z2Data-accountmanager of mailen naar [email protected].