Jak dane o kraju pochodzenia mogą wzmocnić odporność łańcucha dostaw

Najważniejsze informacje z artykułu:

• Jednym z najważniejszych danych, o które zabiegają obecnie firmy importujące towary, jest kraj pochodzenia (COO – country of origin), który odgrywa obecnie nieproporcjonalnie dużą rolę w kosztach związanych z wprowadzaniem dóbr zagranicznych do USA. 
• Nie należy postrzegać kraju pochodzenia wyłącznie jako elementu klasyfikacji używanego przez urzędników przy naliczaniu ceł – COO to istotny punkt danych, z którego sami importerzy mogą korzystać, aby budować większą odporność łańcucha dostaw.
• Dane dotyczące COO pomagają specjalistom ds. zaopatrzenia w podejmowaniu decyzji dotyczących dywersyfikacji łańcucha dostaw, dając im pełen obraz pochodzenia wszystkich komponentów oraz ujawniając istniejące zależności i potencjalne przyszłe wąskie gardła. 

Już przez pierwsze cztery miesiące 2025 roku handel międzynarodowy stał się najbardziej niestabilny od dekad. Fala ceł nałożonych przez USA na inne państwa, działania odwetowe oraz eskalacje na linii USA–kluczowi partnerzy handlowi wywołały burzliwą sytuację w handlu. Dla wielu amerykańskich firm i producentów opierających się na globalnych łańcuchach dostaw skutkiem jest klimat niepewności i obaw. 

W tym otoczeniu organizacje uczą się, że widoczność danych pozwala zwiększyć ich zwinność i zdolność skutecznego reagowania na dynamiczną rzeczywistość. Im szersza wiedza na temat własnego łańcucha dostaw, bezpośrednich i poddostawców oraz złożonej drogi, jaką przechodzą importy – od surowców po gotowe produkty – tym większa odporność organizacji. Aby to osiągnąć, firmy gromadzą różne rodzaje danych, w tym mapy łańcuchów dostaw, kody Harmonized Tariff Schedule (HTS) oraz lokalizacje miejsc produkcji. 

Jednym z najważniejszych punktów danych, o które zabiegają obecnie firmy importujące towary, jest kraj pochodzenia (COO). Może wydawać się mniej skomplikowany – czy wręcz oczywisty – w porównaniu z wielowarstwowymi kodami i złożonymi łańcuchami dostaw, jednak obecnie ma kluczowy wpływ na koszty importu do USA.

Czym jest kraj pochodzenia i dlaczego jest tak ważny

Kraj pochodzenia produktu, często określany skrótem „COO”, oznacza kraj, w którym dany wyrób został pierwotnie wyprodukowany. To nie tylko podstawowa informacja o towarze, materiale czy produkcie – COO to także określenie prawne i wymóg ustawowy. Zgodnie z przepisami U.S. Customs and Border Protection (CBP): „Każdy artykuł pochodzenia zagranicznego wprowadzany do Stanów Zjednoczonych musi być czytelnie oznaczony angielską nazwą kraju pochodzenia, o ile ustawa nie przewiduje odstępstwa od tego obowiązku”.

Ponieważ obecnie wiele produktów podlega procesom produkcyjnym w różnych krajach, określenie COO jest nie zawsze oczywiste. W przypadku dóbr produkowanych w kilku państwach Customs and Border Protection stosuje zasadę tzw. zasadniczej transformacji (substantial transformation). Jak wskazuje U.S. International Trade Administration (ITA) na swojej stronie internetowej, zgodnie z tą zasadą, krajem pochodzenia jest ten, w którym miała miejsce zasadnicza transformacja produktu. 

Status COO dla importu jest obecnie najbardziej znaczący od początku XXI wieku. Wynika to z faktu, że to właśnie kraj pochodzenia determinuje wysokość większości ceł wprowadzonych przez administrację Trumpa. W ostatnim miesiącu odnotowano też bezprecedensowy wzrost stawek celnych dla dziesiątek kluczowych partnerów handlowych na świecie. 

Nie należy jednak traktować COO wyłącznie jako elementu klasyfikacji służącej do nakładania ceł przez organy państwowe. COO to istotny punkt danych, z którego importerzy mogą korzystać, aby lepiej identyfikować własne słabości i budować większą odporność łańcucha dostaw.

Obliczanie należności celnych

Znając COO swoich importów, firmy mogą wcześniej prognozować koszty związane z cłami. Ponadto możliwe jest wykorzystanie narzędzi analitycznych i raportowania do kalkulacji łącznych obciążeń celnych na podstawie liczby importowanych towarów. 

Pozwala to producentom lepiej rozumieć koszty, zmiany w kosztach stałych oraz odpowiednio korygować prognozy przychodów na pozostałą część 2025 roku i kolejne lata. Umożliwia również szacowanie całkowitych kosztów ceł i przedstawienie kadrze odpowiedzialnej za łańcuch dostaw jednego konkretnego wskaźnika finansowego obrazującego wszystkie konsekwencje obecnej strategii zaopatrzenia. 

Identyfikacja zależności od krajów

Oprócz przekazywania importerom informacji geograficznych niezbędnych do określenia kosztów celnych dane COO pozwalają odwzorować globalny łańcuch dostaw firmy – i zlokalizować największe zależności w jego strukturze. Duży producent motoryzacyjny może na przykład sprowadzać w ciągu roku dziesiątki tysięcy komponentów, z których ponad połowa trafia do USA z Chin. Bez kompletnych danych COO producent może nie zdawać sobie sprawy, jak znacząco jego produkcja zależy od chińskiego przemysłu. 

Oprócz przekazywania importerom informacji geograficznych niezbędnych do określenia kosztów celnych dane COO pozwalają odwzorować globalny łańcuch dostaw firmy – i zlokalizować największe zależności w jego strukturze.

W ten sposób dane COO mogą stanowić kluczowe źródło informacji dla zarządzania ryzykiem w łańcuchu dostaw (SCRM – Supply Chain Risk Management), umożliwiając organizacjom identyfikację potencjalnych słabości w związku z nadmierną zależnością od określonych krajów. 

Szacowanie ekspozycji na zmienność i przyszłe konflikty handlowe

Proaktywne zarządzanie ryzykiem w łańcuchu dostaw wymaga przewidywania kierunków pojawienia się nowych zagrożeń. Na przykład obecnie 10% cła nałożone na głównych producentów z Wietnamu, Malezji czy Tajlandii wydaje się akceptowalne, lecz te wartości mogą ulec drastycznym zmianom, gdy ustanie 90-dniowa pauza wprowadzona przez administrację Trumpa. 

Analiza danych COO umożliwia identyfikowanie potencjalnych przyszłych zagrożeń – daje także uzasadnienie do wdrożenia skutecznych strategii ograniczania ryzyka w łańcuchu dostaw. Amerykański producent importujący głównie z Chin i Azji Południowej może rozważać dywersyfikację na rzecz USA, Kanady czy Meksyku, gdzie ryzyko wyższych taryf jest znacząco niższe. 

Identyfikacja potrzeb dywersyfikacji

Dywersyfikację łańcucha dostaw uznaje się powszechnie za jedną z najlepszych praktyk SCRM. Jednak choć idea rozproszenia dostawców i źródeł zaopatrzenia – obejmująca różne kraje, producentów i lokalizacje – wydaje się na pozór prosta, bez określonych ram i jasno zdefiniowanego zakresu jest zadaniem praktycznie niewykonalnym. Wynika to z faktu, że duże amerykańskie firmy sprowadzają nawet dziesiątki tysięcy komponentów rocznie, współpracując z setkami producentów z wielu regionów świata. Nie jest możliwe – ani strategicznie uzasadnione – zapewnić alternatywę dla każdego z 500 dostawców lub całkowicie przebudować rozbudowany przez lata łańcuch dostaw. 

Jednak choć idea rozproszenia dostawców i źródeł zaopatrzenia – obejmująca różne kraje, producentów i lokalizacje – wydaje się na pozór prosta, bez określonych ram i jasno zdefiniowanego zakresu jest zadaniem praktycznie niewykonalnym.

Organizacje muszą zatem podchodzić do dywersyfikacji łańcucha dostaw z precyzją – identyfikując konkretne komponenty i kategorie dóbr najbardziej narażone na ryzyko i wymagające rozbudowania alternatyw. Dane COO pomagają specjalistom ds. zaopatrzenia w tych działaniach, dając im pełny obraz pochodzenia wszystkich części oraz wskazując zależności i potencjalne przyszłe wąskie gardła. 

Rozpocznij reorganizację procesów produkcyjnych 

W aktualnych warunkach handlowych producenci z USA wykorzystują wszelkie dostępne środki, aby zrekompensować koszty wynikające z polityki celnej administracji Trumpa. Jedną z nowoczesnych strategii jest przebudowa procesów produkcyjnych danego wyrobu lub podzespołu tak, aby lokalizacja zasadniczej transformacji – która determinuje COO – została przeniesiona z kraju objętego wysokimi cłami do kraju z niższym poziomem opłat. Takie działania są złożone i wymagają wysokiej ekspertyzy, jednak mogą przynieść wymierne, długoterminowe korzyści.

Aby rozpocząć przekierowanie procesów produkcyjnych, firmy muszą najpierw znać COO wszystkich swoich importów. Dopiero mając pełny przegląd pochodzenia komponentów i podzespołów, mogą podejmować decyzje, w jakie towary warto inwestować czas i zasoby w ramach takich działań. 

Technologia SCRM dostarcza dane COO 

Właściwe wykorzystanie danych COO dotyczących produktów, części i podzespołów pozwala amerykańskim importerom uzyskać praktyczne informacje o miejscach produkcji ich towarów. Łącząc pojedyncze punkty danych w raporty o wzorcach COO i rozkładzie pochodzenia tysięcy produktów, firmy mogą skuteczniej ograniczać wpływ ceł i unikać przyszłych ryzyk handlowych. Platformy SCRM stanowią cenne rozwiązanie w tym zakresie, dostarczając użytkownikom wiarygodnej, aktualnej wiedzy na temat COO setek milionów elektronicznych komponentów na całym świecie. 

Oprogramowanie SCRM Z2Data umożliwia ujawnienie kluczowych zależności dzięki unikalnej funkcji Sourcing Status, która pozwala użytkownikom:

• Sprawdzać COO milionów elektronicznych komponentów.
• Identyfikować części produkowane tylko w jednej lokalizacji (single site dependency).
• Oznaczać elementy wytwarzane wyłącznie przez jednego producenta – co znacznie zwiększa ryzyko starzenia się i wycofania z produkcji. 

Bez względu na to, czy firmy chcą ograniczyć zależność od krajów, regionów czy wybranych producentów, Z2Data dostarcza dane wspierające podejmowanie strategicznych decyzji. Aby dowiedzieć się więcej o Z2Data i sposobach wykorzystania danych COO do ograniczania ryzyk w łańcuchu dostaw, umów demo z ekspertem produktowym.