:quality(85))
In de afgelopen twee decennia is het vakgebied van supply chain-risicomanagement (SCRM) gestaag uitgegroeid. Waar SCRM ooit een niche was, toegepast door een kleine minderheid van bedrijven, is het inmiddels uitgegroeid tot een miljardenindustrie die wordt gezien als een essentieel onderdeel van verantwoord zakelijk beheer.
Bedrijven moeten vandaag de dag navigeren door complexe leveranciernetwerken die zich uitstrekken over meerdere continenten en productieniveaus, zich aanpassen aan steeds strengere en kritischere regelgeving en omgaan met protectionistische handelsmaatregelen die grote financiële gevolgen kunnen hebben voor organisaties die zich niet snel genoeg aanpassen. De groeiende urgentie van supply chain-risicomanagement blijkt uit de groeiprognoses voor de rest van het decennium. De markt heeft momenteel een waarde van ongeveer $3 miljard, maar de verwachting is dat dit bedrag zal meer dan verdubbelen tegen 2031 en uiteindelijk bijna $7 miljard zal bereiken.
Dit snelgroeiende veld omvat een breed scala aan strategieën en technologieën, maar één maatregel wordt algemeen gezien als de belangrijkste succesfactor voor effectieve SCRM: supply chain-mapping. Zoals een wetenschappelijk artikel uit 2022 in het International Journal of Production Economics stelt: "Het in kaart brengen van de supply chain is de eerste stap naar effectief strategisch supply chain-management." Met andere woorden: supply chain-mapping is de basis van risicobeheer tussen leveranciers en fabrikanten, en veel van de meest beproefde SCRM-strategieën zijn afhankelijk van nauwkeurige, volledige supply chain-kaarten.
Wat is supply chain-mapping?
In tegenstelling tot de aanzienlijke uitdagingen die het creëren van deze gedetailleerde diagrammen met zich meebrengt, is het concept van supply chain-mapping helder en eenvoudig.
Supply chain-kaarten zijn volledige visualisaties die de directe leveranciers van een bedrijf, sub-tier-leveranciers, productielocaties en de producten, subassemblages en componenten die door deze bedrijven geproduceerd worden, weergeven. In sommige gevallen bevatten supply chain-kaarten ook aanvullende relevante informatie, zoals grondstoffen, distributiecentra en de goederenstroom binnen het logistieke netwerk van een organisatie.
Voor een meer formele, technische omschrijving verwijzen we opnieuw naar het wetenschappelijke artikel uit 2022. De auteurs definiëren een supply chain-kaart als een "diagrammatische weergave, die een ‘gelijkenis en een vereenvoudigd model’ van een supply chain biedt — met zowel visualisatie als informatie over de belangrijkste kenmerken." Deze kaarten, vervolgen zij, "moeten relevante en nauwkeurige informatie presenteren op een manier die gemakkelijk te begrijpen is, en tegelijkertijd voldoende informatief zijn om supply chain-inzicht, analyse en integratie te ondersteunen."
Hoe voeren bedrijven supply chain-mapping uit?
Ondanks de duidelijke voordelen van supply chain-kaarten hebben de meeste fabrikanten nog altijd geen volledig inzicht in hun leveranciersnetwerk. Uit een in 2022 uitgevoerd onderzoek door Deloitte bleek dat slechts 13% van de bedrijven hun supply chains volledig in kaart heeft gebracht, terwijl meer dan 70% beperkt inzicht had — of zelfs helemaal geen — voorbij hun Tier-2-netwerk. De gefragmenteerde aanpak van supply chain-mapping in veel sectoren is grotendeels te wijten aan een eenvoudige, onomstotelijke realiteit: het in kaart brengen van leveranciersnetwerken is arbeidsintensief. Nauwkeurige supply chain-kaarten vergen dat sourcing-professionals gegevens verzamelen uit diverse, vaak onsamenhangende bronnen; complexe en vaak onduidelijke technische documentatie doornemen; en communiceren met leveranciers die deze informatie niet altijd bereidwillig delen.
De gefragmenteerde aanpak van supply chain-mapping in veel sectoren is grotendeels te wijten aan een eenvoudige, onomstotelijke realiteit: het in kaart brengen van leveranciersnetwerken is arbeidsintensief.
Gelukkig hoeven fabrikanten dit omvangrijke project niet alleen aan te pakken en bestaan er beproefde technieken voor effectieve netwerk-mapping. Het Center for Industrial Research and Service (CIRAS) van Iowa State University, een programma dat bedrijven helpt hun efficiëntie en winstgevendheid te verhogen, publiceerde een stappenplan voor supply chain-mapping dat brede navolging heeft gevonden bij professionals. Het plan van CIRAS bestaat uit vijf kernacties:
Data verzamelen
Dit is de fundamentele stap voor effectieve supply chain-mapping. Bedrijven moeten gegevens verzamelen over leveranciers, onderdelen en locaties, naast andere essentiële variabelen.
Sub-tier-leveranciers identificeren
De meeste bedrijven maken gebruik van supply chains met meerdere lagen. Om de keten volledig inzichtelijk te maken moeten organisaties hun leveranciers’ leveranciers (Tier 2), hun leveranciers (Tier 3) en soms zelfs daarbuiten traceren.
Transportstromen in kaart brengen
In plaats van alleen fabrikanten en hun producten te markeren, draait deze stap om het inzichtelijk maken van de geografische routes die materialen, componenten en goederen volgen voordat ze aankomen bij fabrieken en distributiecentra.
Leveranciersrisicoscores ontwikkelen
Om een volledig beeld te krijgen van supply chain-risico’s dienen bedrijven verschillende risicofactoren te beoordelen die horen bij individuele leveranciers, zoals financiële gezondheid, locatie en eventuele lopende juridische procedures. Deze factoren kunnen samen worden gebracht in een gewogen risicoscore die het totale risico van een fabrikant weerspiegelt.
Analyseren en actie ondernemen
Tot slot volstaat het niet om alleen alle benodigde data te verzamelen en die te verwerken in een diagram. Organisaties dienen deze netwerken en de daarin aanwezige kwetsbaarheden zorgvuldig te analyseren, strategieën te ontwikkelen en te implementeren die de geïdentificeerde risico’s verminderen of elimineren.
Maatregelen voor risicobeheer die afhankelijk zijn van supply chain-mapping
Supply chain-kaarten zijn geen statische, inactieve hulpmiddelen. Ze zijn niet alleen bedoeld om teams een visueel overzicht te geven van leveranciers en goederenstromen. Integendeel: deze kaarten dienen als dynamische instrumenten waarmee proactieve organisaties verschillende maatregelen kunnen uitvoeren op het gebied van supply chain-risicomanagement.
Derisking
Nu een sterke afhankelijkheid van Chinese productie steeds vaker wordt gezien als een kwetsbaarheid, zoeken steeds meer bedrijven naar mogelijkheden om supply chains te diversifiëren naar andere landen. Om derisking-maatregelen effectief te kunnen doorvoeren, is het noodzakelijk dat bedrijven helder inzicht hebben in welke onderdelen en subassemblages uit China afkomstig zijn. Dit blijkt zelden eenvoudig, omdat de directe leveranciers vaak afhankelijk zijn van grote, ondoorzichtige sub-tier-netwerken.
Supply chain-kaarten vormen een onmisbaar hulpmiddel voor bedrijven die deze afhankelijkheden willen doorgronden. Volledige mapping toont organisaties uit welke Chinese bronnen grondstoffen en componenten afkomstig zijn, zodat zij sub-tier-leveranciers kunnen vervangen of nearshoring/onshoring-kansen kunnen identificeren voor specifieke onderdelen. "Derisking" — een populaire benaming die veel trends in geopolitiek, sourcing en ‘slowbalization’ typeert — is simpelweg niet mogelijk zonder dat supply chain-mapping inzicht biedt.
Risico’s identificeren in sub-tiers
Of het nu gaat om financiële kwetsbaarheid, fabriekssluitingen of niet-naleving van regelgeving, supply chain-risico’s bevinden zich vaak diep in de sub-tiers van een bedrijf. Statistieken tonen zelfs aan dat meer dan de helft van alle verstoringen zich in deze sub-tiers voordoet. Om deze kwetsbaarheden te identificeren en strategieën te ontwikkelen om ze aan te pakken, moeten bedrijven eerst weten wie hun sub-tier-leveranciers zijn. Supply chain-kaarten leveren deze informatie op een intuïtieve, begrijpelijke manier, waardoor bedrijven doelgerichte maatregelen kunnen nemen om risico’s te beperken en hun sourcingstrategie aan te passen.
Vaststellen van alternatieve sourcingbehoeften
"Dual sourcing" is de afgelopen jaren een gangbaar begrip geworden, aangezien inkoopteams meer investeren in supply chain-bestendigheid en het minimaliseren van dure verstoringen. Hoewel dual sourcing — vaak ook aangeduid als multi-sourcing of alternatieve sourcing — niet vereist is voor elk component of subassemblage, is het onder bepaalde omstandigheden essentieel voor risicomanagement.
Fabrikanten in geografische regio’s met veel extreem weer lopen bijvoorbeeld verhoogd risico op fabriekssluitingen, wat kan leiden tot tekorten en verstoringen. Door alternatieve sourcing voor deze leveranciers te regelen, versterken bedrijven hun SCRM en bouwen zij veerkracht op langere termijn. Ook organisaties die inkopen bij leveranciers met een eenzijdige locatie-afhankelijkheid lopen aanzienlijk risico. Dual sourcing voor deze fabrikanten biedt een belangrijke buffer tegen verstoringen.
Om te bepalen waar alternatieve sourcing het meest dringend is, moeten bedrijven gebruikmaken van de data en visualisaties uit supply chain-kaarten. Zo kunnen sourcingteams beter onderbouwde beslissingen nemen over waar tijd en middelen ingezet moeten worden om levensvatbare alternatieven te ontwikkelen.
Samenwerking en transparantie versterken
Vanwege de enorme omvang van moderne supply chains hebben bedrijven soms de neiging de waarde van individuele partnerschappen te onderschatten. Toch levert het opbouwen van sterke relaties met leveranciers op zichzelf een belangrijke bijdrage aan SCRM. Robuuste partnerschappen stimuleren transparantie en verantwoordelijkheid, waardoor leveranciers bereid zijn data, risico’s en ontwikkelingen te delen. Op termijn versterken deze relaties een gezamenlijke, collaboratieve werkwijze, waarbij bedrijven en fabrikanten processen stroomlijnen en samenwerken aan naleving van regelgeving.
Lees ook: Best practices voor leveranciersselectie die uw keten toekomstbestendig maken
Supply chain-mapping helpt bedrijven om sterkere partnerschappen te bevorderen door het nodige inzicht te bieden in alle betrokken stakeholders en hun specifieke rollen binnen het netwerk. Wanneer teams precies weten wie hun fabrikanten zijn, kunnen zij gericht contact leggen en structureel wederkerige relaties opbouwen in de directe leverancierslaag. Zo ontstaat uiteindelijk een cultuur van open communicatie en transparantie, waarbij bedrijven en hun fabrikanten informatie, risico’s en verantwoordelijkheden delen en op een hoog niveau van integriteit opereren.
Versnel uw supply chain-mapping met SCRM-software
Ook al bieden betrouwbare bronnen als het CIRAS-programma van Iowa State University waardevolle richtlijnen voor supply chain-mapping, zelfs de meest inventieve en strategisch denkende bedrijven zullen moeite hebben om aan de hoge eisen te voldoen. Effectieve mapping vraagt van teams dat zij hun interne records doorspitten, het internet afzoeken en direct contact opnemen met leveranciers — vaak meermaals — om productielocatiegegevens te verkrijgen. En zelfs met voldoende doorzettingsvermogen en inventiviteit blijft data verzamelen in sub-tiers vaak een grote uitdaging die zelfs onoverkomelijk kan zijn. Dit is niet gering: meer dan de helft van de verstoringen treft bedrijven in hun sub-tiers en deze partijen brengen bovendien vaak extra risico’s met zich mee op gebieden als arbeidspraktijken en naleving van regelgeving.
Bedrijven die een solide basis willen leggen voor supply chain-risicomanagement krijgen een beslissend voordeel door gebruik te maken van een SCRM-tool zoals Z2Data. Het toonaangevende platform van Z2Data ondersteunt bedrijven bij het samenstellen van multidimensionale supply chain-kaarten, met functies als part-to-site-mapping, geavanceerde sub-tier-intelligence en diepgaande details over productielocaties. De traditionele, arbeidsintensieve manier van dataverzameling vormt vaak een zinvolle eerste stap, maar is zelden voldoende voor het creëren van de volledigheid die structureel risicobeheer mogelijk maakt en daadwerkelijk concurrentievoordeel oplevert.
Wilt u meer weten over Z2Data en de functies die kunnen bijdragen aan en het versterken van uw supply chain-kaarten? Plan dan een gratis demo met een van onze productspecialisten.
