:quality(85))
Hoogtepunten van het artikel:
- Samenvatting: Ondanks het inleveren van positie bij de front-end-fabricage, huisvest de VS nog steeds enkele van 's werelds grootste halfgeleiderbedrijven, waaronder Nvidia, Broadcom en Intel. Recente industriële beleidsmaatregelen onder het Trump-bewind onderstrepen slechts hoe cruciaal deze bedrijven zijn voor zowel de Amerikaanse economie als haar geopolitieke positie.
- Na gestage groei in de eerste jaren van de jaren 2020 wordt verwacht dat de halfgeleidersector tegen 2030 zal uitgroeien tot een biljoenendollarindustrie.
- Hoewel de Amerikaanse chipproductie de afgelopen decennia gestaag is afgenomen en momenteel slechts 12% van de wereldwijde supply chain vertegenwoordigt, blijft Amerika toonaangevend in chipontwerp, onderzoek en ontwikkeling, en productiefabricageapparatuur.
- Zoals weinig verrassend zou zijn voor wie de AI-boom van het afgelopen jaar volgt, is chipontwerper Nvidia nu het grootste halfgeleiderbedrijf van de VS — en een van de meest waardevolle ondernemingen wereldwijd.
Halfgeleiders zijn zo’n integraal onderdeel van onze hyperverbonden samenleving dat er momenteel rond de 100 miljard actief in gebruik zijn — oftewel bijna 19 per persoon wereldwijd.
Gezien hun toenemende belang voor tientallen wereldwijde sectoren, en uiteenlopende militaire en defensieve toepassingen met steeds grotere consequenties, is het niet vreemd dat de industrie die deze componenten produceert, nu een enorme groeispurt doormaakt. Nadat in 2021 een recordomzet van ruim $550 miljard wereldwijd werd behaald, wordt een samengestelde jaarlijkse groei van meer dan 6% per jaar voorspeld tot het einde van dit decennium. Volgens diverse rapporten is de sector goed gepositioneerd om uit te groeien tot een biljoenendollarindustrie tegen 2030.
Deze snelle groei wordt versterkt door de CHIPS and Science Act, aangenomen onder de regering-Biden in 2022. Hoewel de VS ooit een onbetwist wereldleider in chipfabricage was — in 1990 produceerden Amerikaanse bedrijven nog 37% van de halfgeleiders wereldwijd — vertegenwoordigen zij momenteel slechts zo'n 12% van de mondiale productie (en produceren geen van de meest geavanceerde chips). Deze kapitaalkrachtige wetgeving, met $53 miljard aan stimuleringsmaatregelen voor halfgeleiderbedrijven die in de VS operaties opzetten of uitbreiden, heeft geleid tot een golf aan private investeringen. Volgens de Semiconductor Industry Association (SIA) is er sinds 2020 meer dan $600 miljard privé geïnvesteerd in chipproductie in de VS.
Hoewel de huidige regering-Trump de impact van de CHIPS Act de laatste tijd heeft bemoeilijkt, lijkt er weinig animo te zijn om het herstel van de Amerikaanse halfgeleiderproductie te vertragen. De beslissing van de regering om een belang van 10% in Intel te nemen is een krachtig signaal dat de federale overheid deze binnenlandse sector wil ondersteunen en zelfs krachtiger wil groeien.
Welke halfgeleiderbedrijven lopen in de VS voorop? Hieronder een overzicht van de grootste Amerikaanse bedrijven, gebaseerd op omzetcijfers.
1. Nvidia
- Omzet: $165 miljard (TTM)
- Nettoresultaat: $86,6 miljard (TTM)
- Marktkapitalisatie: $4,15 biljoen
- Beurs: Nasdaq
- Omvang: 26.000 medewerkers
- Hoofdkantoor: Santa Clara, CA
- Amerikaanse fabs: Fabless
- Productienodebereik: n.v.t.
Het meest waardevolle bedrijf ter wereld?
Nvidia’s duizelingwekkende opmars in de halfgeleiderwereld is spectaculair om te zien. Het bedrijf is zo snel gegroeid dat de huidige omzet op TTM-basis meer dan zes keer zo hoog is als twee jaar geleden, in 2023. De meest recente kwartaalomzet kwam uit op bijna $47 miljard — ruim 50% meer dan vorig jaar — en sommige analisten denken dat Nvidia een reële kans maakt om het meest waardevolle Amerikaanse bedrijf te worden.
Nvidia’s GPU’s zijn krachtige processors, ideaal voor generatieve AI, large language models (LLM) en machine learning. Tienduizenden bedrijven die geavanceerde computing en AI-oplossingen inzetten, gebruiken de toonaangevende chips van Nvidia al. Omdat het bedrijf een fabless bedrijfsmodel hanteert en productie uitbesteedt, heeft Nvidia niet noemenswaardig kunnen profiteren van de CHIPS Act. Wel heeft de wereldleidende chipontwerper onlangs een overeenkomst gesloten met de Amerikaanse overheid om 15% van de omzet uit bepaalde AI-chipverkopen naar China te delen.
2. Broadcom Inc.
- Omzet: $57 miljard (TTM)
- Nettoresultaat: $13,2 miljard (TTM)
- Marktkapitalisatie: $1,4 biljoen
- Beurs: Nasdaq
- Omvang: 20.000 medewerkers
- Hoofdkantoor: Palo Alto, CA
- Amerikaanse fabs: Fabless
- Productienodebereik: n.v.t.
De fabless speler met toonaangevende klanten
Broadcom is een multinationale onderneming in het hart van Silicon Valley, die voornamelijk opereert als fabless ontwerper met een breed en divers halfgeleiderportfolio. Het aanbod omvat ethernet switch-IC’s, netwerkadapters, RAID-controllers en andere componenten, gebruikt door koplopers als IBM, Dell, Motorola en Nintendo. In 2023 rondde Broadcom een miljardenovereenkomst af met Apple — voor wie het al jaren leverancier is — voor 5G-radiofrequentiecomponenten, film bulk acoustic resonator-filters en draadloze connectiviteit voor Apple-apparaten.
Bovendien positioneert Broadcom zich steeds nadrukkelijker als grote leverancier van custom chips, ook wel ASICs genoemd. Het bedrijf heeft omvangrijke overeenkomsten met Google en Meta gesloten voor deze gespecialiseerde chips, en financiële analisten verwachten dat beide deals de jaarlijkse ASIC-omzet van Broadcom boven de $9 miljard kunnen brengen.
3. Intel
- Omzet: $53 miljard (TTM)
- Nettoresultaat: -20,5 miljard (TTM)
- Marktkapitalisatie: $107 miljard
- Beurs: Nasdaq
- Omvang: 125.000 medewerkers
- Hoofdkantoor: Santa Clara, CA
- Amerikaanse fabs: 12
- Productienodebereik: 7–65 nm
Een Amerikaanse chipgigant in een onzekere positie
Intel, opgericht in 1968 als fabrikant van logicacircuits en geheugenchips, heeft zich de afgelopen halve eeuw ontwikkeld tot een van de grootste halfgeleiderbedrijven ter wereld. Met ruim 100.000 medewerkers en vestigingen in 65 landen produceert Intel een breed scala aan chips, waaronder grafische processors (GPU’s), system-on-chips (SOC) en flashgeheugen. De centrale verwerkingseenheden (CPU’s) van Intel uit de Intel Core-familie worden gebruikt door onder meer Dell, Lenovo en HP.
In maart 2024 ontving Intel in totaal $8,5 miljard aan subsidies, plus nog eens $11 miljard aan leningen via de CHIPS Act. Het bedrijf investeert deze middelen in de bouw van twee nieuwe fabs op de Arizona-campus en nog eens twee in Ohio, bedoeld om daar een geheel nieuw productiecentrum voor halfgeleiders op te zetten. Alle vier de nieuwe locaties gaan werken met leidende productienodes.
De chipfabrikant uit Santa Clara is sinds kort ook deel van de nieuwe industriële strategie onder Trump. Eind augustus maakten Intel en president Trump afzonderlijk bekend dat de Amerikaanse overheid een belang genomen had in het bedrijf. De overeenkomst converteert overheidssteun in een aandelenbelang van 10%.
4. Qualcomm
- Omzet: $43,2 miljard (TTM)
- Nettoresultaat: $11,6 miljard
- Marktkapitalisatie: $170 miljard
- Beurs: Nasdaq
- Omvang: 50.000 medewerkers
- Hoofdkantoor: San Diego, CA
- Amerikaanse fabs: Fabless
- Productienodebereik: n.v.t.
Snapdragon-fabrikant vergroot marktaandeel
Qualcomm, opgericht in 1985 en gevestigd in San Diego, is een van de weinige daadwerkelijke conglomeraatbedrijven in deze lijst. Het bedrijf kwam op door connectiviteitstechnologie voor mobiele telefoons te ontwikkelen, maar breidde het portfolio later uit met software voor het Internet of Things en de productie van halfgeleiders. Sinds de jaren 2000 werkt Qualcomm overwegend volgens een fabless model en besteedt de productie uit aan bedrijven als GlobalFoundries, Samsung Electronics en Amkor Technology.
Qualcomm’s bekendste chips zijn de Snapdragon-processors, krachtige system-on-chips (SoC’s) die worden ingezet in alles van laptops en desktops tot de geavanceerdste Android-smartphones. De afgelopen jaren boekt het bedrijf aanzienlijke vooruitgang in het snelgroeiende segment van "software-defined vehicles": de Snapdragon Digital Chassis-technologie biedt voertuigfabrikanten zoals BMW, Mercedes-Benz en Volvo onder meer digitale connectiviteit, autonoom rijden en panoramische displays.
5. Applied Materials
- Omzet: $28 miljard (TTM)
- Nettoresultaat: $6,8 miljard (TTM)
- Marktkapitalisatie: $124,5 miljard
- Beurs: Nasdaq
- Omvang: 34.000 medewerkers
- Hoofdkantoor: Santa Clara, CA
- Amerikaanse fabs: n.v.t.
- Productienodebereik: n.v.t.
Amerika’s gigant in chipproductieapparatuur
Applied Materials, een van 's werelds grootste leveranciers van productieapparatuur, services en software voor de halfgeleiderindustrie, speelt een cruciale rol in het mondiale chipproductie-ecosysteem. Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC), Intel en Samsung zijn strategische klanten, en het omvangrijke productaanbod aan procestechnologie is essentieel voor het fabriceren van de nieuwste chips in elektronica, IoT en cloud computing. Naast deze rol in de toeleveringsketen fabriceert het bedrijf apparatuur voor de productie van flat panel-displays voor tv’s, computers en smartphones.
In 2023 kwam Applied Materials onder strafrechtelijk onderzoek door het Amerikaanse ministerie van Justitie. Het bedrijf zou exportbeperkingen hebben overtreden bij het leveren van honderden miljoenen aan productieapparatuur aan Semiconductor Manufacturing International Corporation (SMIC), China’s grootste chipproducent. SMIC staat sinds 2022 al onder restricties van het Amerikaanse Bureau of Industry and Security. In 2023 werden deze regels verder aangescherpt om loopholes te dichten en leveringen van hoogwaardige productietechnologie aan Chinese bedrijven verder te beperken. Applied Materials kwam onder vuur vanwege diverse leveringen aan een Zuid-Koreaanse SMIC-dochter in 2021 en 2022, toen SMIC al op de Entity List van het Amerikaanse ministerie van Handel stond.
6. Advanced Micro Devices (AMD)
- Omzet: $29,6 miljard (TTM)
- Nettoresultaat: $2,7 miljard (TTM)
- Marktkapitalisatie: $260 miljard
- Beurs: Nasdaq
- Omvang: 26.000 medewerkers
- Hoofdkantoor: Santa Clara, CA
- Amerikaanse fabs: Fabless
- Productienodebereik: n.v.t.
De prijs van AI-chiplevering aan China
AMD begon als chipfabrikant gespecialiseerd in microprocessors, GPU’s en andere halfgeleiders, maar splitste in 2009 de productietak af als het huidige GlobalFoundries (NY). Tegenwoordig is AMD volledig fabless, met volledige focus op ontwerp en uitbesteding van productie.
In 2016 lanceerde AMD de Ryzen-familie van microprocessors met een radicaal vernieuwde chiparchitectuur. Deze high-end CPU’s gaven AMD nieuwe kansen tegenover de marktleidende Core-processors van Intel. Recent betrad AMD officieel de zeer concurrerende AI-chipmarkt met zijn MI300X GPU-serie. Deze accelerators — goed voor meer dan 150 miljard transistors en geavanceerde 3D-packaging — zullen direct concurreren met Nvidia in de wedloop om grote language models en generatieve AI-platforms.
Evenals Nvidia heeft AMD onlangs een overeenkomst gesloten met de Amerikaanse overheid om 15% van de omzet uit MI308-chipverkopen aan China te delen, in ruil voor de exportvergunning.
7. Micron Technology
- Omzet: $34 miljard (TTM)
- Nettoresultaat: $6,2 miljard (TTM)
- Marktkapitalisatie: $133 miljard
- Beurs: Nasdaq
- Omvang: 43.000 medewerkers
- Hoofdkantoor: Boise, ID
- Amerikaanse fabs: 2
- Productienodebereik: 10–30 nm
Chipproducent breidt agressief binnenlandse productie uit
Micron Technology is een van de weinige Amerikaanse halfgeleiderbedrijven die chipfabricage niet uitbesteden. Micron is een toonaangevende producent van geheugen- en opslagchips, waaronder DDR5 SDRAM, CXL-geheugenmodules en SSD’s voor datacenters, automotive en andere sectoren.
Hoewel het bedrijf vanuit Boise, ID wereldwijd fabriekslocaties heeft in onder meer Japan, Taiwan, Maleisië en China, wordt fors geïnvesteerd in nieuwe Amerikaanse fabrieken. Dankzij ruim $6 miljard aan overheidssubsidies uit de CHIPS Act bouwt Micron vier nieuwe fabs in Clay, New York (geschatte totale projectprijs: $100 miljard), plus een bijkomende productiesite in Boise. De bedoeling is dat alle nieuwe faciliteiten operationeel zijn voor eind 2029.
8. Texas Instruments
- Omzet: $16,7 miljard (TTM)
- Nettoresultaat: $5 miljard (TTM)
- Marktkapitalisatie: $177 miljard
- Beurs: Nasdaq
- Omvang: 34.000 medewerkers
- Hoofdkantoor: Dallas, TX
- Amerikaanse fabs: 8
- Productienodebereik: 45–350 nm
Toonaangevende vaste waarde investeert in Amerikaanse foundries
Texas Instruments is een van de bekendste merken in de halfgeleiderwereld, wat zeldzaam is in deze doorgaans profielarme sector. Het bedrijf werd beroemd met de eerste commerciële siliciumtransistor (1954) en leverde enkele jaren later een cruciale bijdrage aan de uitvinding van de geïntegreerde schakeling. Vandaag beschikt TI over een portfolio van meer dan 80.000 verschillende halfgeleiderproducten, waaronder versterkers, microcontrollers en geheugenchips. Partnerschappen omvatten onder meer Cisco Systems, Dell, HP en Apple.
TI investeert $11 miljard in uitbreiding van de productiecapaciteit in Utah en heeft recentelijk de bouw gestart van een nieuwe 300 mm-fabriek bij Salt Lake City. Daarnaast verrijzen er vier nieuwe fabs op de bestaande campus in Sherman, Texas. In augustus 2024 maakte de regering-Biden bekend dat TI $1,6 miljard aan subsidies en $3 miljard aan leningen ontvangt via de CHIPS Act — een essentiële financiële impuls voor de uitbreidingsprojecten van het bedrijf.
9. Lam Research
- Omzet: $18,4 miljard (TTM)
- Nettoresultaat: $5,3 miljard (TTM)
- Marktkapitalisatie: $125 miljard
- Beurs: Nasdaq
- Omvang: 17.500 medewerkers
- Hoofdkantoor: Fremont, CA
- Amerikaanse fabs: n.v.t.
- Productienodebereik: n.v.t.
Fabrikant van productieapparatuur voor geavanceerde chips
De VS behoren tot de grootste producenten van waferproductieapparatuur, een essentiële subsector binnen de halfgeleiderindustrie die snel richting een jaarlijkse omzet van $100 miljard groeit. Hoewel Applied Materials nog steeds Amerika’s grootste leverancier is, met meer dan $25 miljard omzet en een klantengroep die vrijwel alle grote chipmakers omvat, is Lam Research ook een belangrijk Amerikaans knooppunt in de mondiale productie.
Het in Fremont, CA gevestigde bedrijf ontwikkelt apparatuur gericht op front-end-productieprocessen, zoals wafer cleaning, photoresist en plasma-etsen. Volgens Lam Research wordt "vrijwel elke geavanceerde chip" vandaag geproduceerd met behulp van hun technologie, en behoren onder meer TSMC en Intel tot de afnemers.
10. Analog Devices
- Omzet: $10,4 miljard (TTM)
- Nettoresultaat: $1,96 miljard (TTM)
- Marktkapitalisatie: $120 miljard
- Beurs: Nasdaq
- Omvang: 26.000 medewerkers
- Hoofdkantoor: Wilmington, MA
- Amerikaanse fabs: 3
- Productienodebereik: 28–180 nm
Marktleider in signaalverwerkings-IC’s
Analog Devices, opgericht in 1965 door twee MIT-alumni, is gespecialiseerd in analoge en digitale signaalverwerking, waaronder versterkers, dataconverters en embedded processors. Veel van Analog’s geïntegreerde schakelingen verwerken fysische grootheden als temperatuur, druk en snelheid, en zetten deze om naar elektrische signalen voor diverse sectoren. Het bedrijf bedient ruim 100.000 klanten wereldwijd, waaronder ondernemingen in gezondheidszorg, industrie, automotive, lucht- en ruimtevaart en defensie.
Vorig jaar investeerde Analog Devices meer dan $1 miljard om de waferfabriek in Beaverton, OR uit te breiden. Het project zal vooral de cleanroom-capaciteit en de totale productiecapaciteit vergroten, met name voor apparaten met nodegrootten van 180 nm en hoger.
De veerkracht van Amerikaanse chipmakers in een dynamisch speelveld
Ondanks alle zorgen over de afnemende Amerikaanse dominantie in halfgeleiders, bezit de VS nog steeds een groter marktaandeel dan elk ander land. Bedrijven als Nvidia en AMD kiezen echter steeds vaker voor het fabless model, en een groeiende groep bedrijven besteedt productie uit aan foundries in Taiwan, Korea en China. Hierdoor blijft de VS miljarden verdienen in deze invloedrijke sector, maar zijn de supply chains en productie sterk afhankelijk van Azië.
Zoals de pandemie overtuigend aantoonde, zijn Amerika’s grootste chipmakers — miljardenbedrijven met tienduizenden medewerkers, die vele sectoren bedienen — bijzonder kwetsbaar voor knelpunten, supply shocks en fab-shutdowns in het buitenland. Geopolitieke onzekerheid in Azië, inclusief de groeiende aspiraties van China, vergroot deze risico’s.
Samen genomen vormen deze kwetsbaarheden voldoende reden voor de VS om een onafhankelijkere en veerkrachtigere halfgeleider-toeleveringsketen te bewerkstelligen met verankering in eigen land. Al is de sector multilateraler en afhankelijker van een complex netwerk van onderlinge afhankelijkheden geworden, America’s grootste chipbedrijven blijven zich profileren als toonaangevende, technologisch vooruitstrevende innovators in een snel veranderend landschap. Zowel het beleid van de regering-Trump als van de regering-Biden daarvoor onderstreept hoe zeer de Amerikaanse overheid investeert in het succes van deze Amerikaanse chipmakers.
