:quality(85))
Không doanh nghiệp nào sẽ còn nhìn nhận rủi ro theo cách trước đây bốn năm.
Kể từ sau đại dịch, doanh nghiệp đang đặt câu hỏi: quản lý rủi ro hiện nay đối với các nhà sản xuất hàng đầu thế giới trông như thế nào — và nên như thế nào trong tương lai?
Trong đại dịch COVID-19, những gián đoạn chuỗi cung ứng trên toàn cầu đã buộc các công ty phải đánh giá và phân tích chuỗi cung ứng của mình dưới những góc độ mà trước đó nhiều doanh nghiệp chưa từng áp dụng.
Các nhà quản lý mặt hàng, chuyên gia thu mua, thậm chí cả lãnh đạo cấp cao đều đột ngột phải suy nghĩ về nhà cung cấp của họ, nhà cung cấp của nhà cung cấp, cùng tất cả các giai đoạn trong quá trình sản xuất với mức độ cân nhắc kỹ lưỡng chưa từng có trước đây.
Dù những trải nghiệm đó không phải là bước khởi đầu của quản lý rủi ro chuỗi cung ứng — lĩnh vực này đã tồn tại hàng thập kỷ — nhưng chúng thực sự là cú hích mạnh mẽ thúc đẩy sự phát triển và thể hiện tầm quan trọng của lĩnh vực này tới một lượng lớn đối tượng hơn bao giờ hết.
Nhiều người đã nhận thấy các điểm yếu trong chuỗi cung ứng, các điểm nghẽn địa lý cũng như những thiếu hụt bất ngờ có thể gây ra gián đoạn nghiêm trọng và khiến doanh nghiệp thiệt hại hàng triệu doanh thu. Kết quả là, các doanh nghiệp bắt đầu coi quản lý rủi ro như một chức năng độc lập trong cấu trúc vận hành, xứng đáng đầu tư thời gian, công nghệ và nguồn lực.
Tuy nhiên, khi đã bước ra khỏi đại dịch, nhiều công ty đang tự hỏi quản lý rủi ro hiện nằm ở đâu trong quy trình hiện tại và tương lai của họ.
Thực tế cho thấy vai trò của quản lý rủi ro chưa bao giờ quan trọng như lúc này.
Các doanh nghiệp cùng chuỗi cung ứng của họ hiện đối mặt với đa dạng loại hình và mức độ rủi ro lớn hơn bao giờ hết trong thời gian gần đây. Các nhà sản xuất phải giải quyết những lo ngại địa chính trị gia tăng; các quy định tuân thủ phát triển nhanh chóng; và hàng loạt trách nhiệm đi kèm các sáng kiến về phát triển bền vững và ESG (môi trường, xã hội, quản trị doanh nghiệp).
Tất cả tạo nên một bức tranh rủi ro hoàn toàn khác so với 20, 10 hay thậm chí 5 năm trước; điều này buộc các doanh nghiệp phải linh hoạt, chủ động và dự báo trước trong phương thức nhận diện và giảm thiểu rủi ro nếu muốn phát triển bền vững lâu dài.
Khác với các điểm nghẽn, tình trạng thiếu hụt sản xuất và khủng hoảng container vận chuyển mà đại dịch COVID-19 gây ra, những yếu tố rủi ro đang phát sinh hiện nay đối với nhà sản xuất không phải là hiện tượng nhất thời. Ngược lại, chúng đại diện cho thực tế mới ngày càng ổn định của chuỗi cung ứng toàn cầu — là những thách thức sẽ tiếp tục biến đổi và mở rộng trong các năm tới. Doanh nghiệp muốn củng cố khả năng chống chịu trước các gián đoạn lớn sẽ phải thích ứng với những phức tạp mới mẻ này.
Hiện có nhiều yếu tố bên ngoài thúc đẩy các rủi ro mà doanh nghiệp phải ứng phó ngày hôm nay. Trước hết, các quy định môi trường mới, việc nhấn mạnh nhiều hơn vào vấn đề nhân quyền cùng sự gia tăng nhanh chóng của các lệnh trừng phạt, hạn chế và kiểm soát xuất khẩu từ chính phủ đang khiến chuỗi cung ứng toàn cầu trở nên phức tạp hơn.
Thứ hai, các vấn đề quen thuộc như thiên tai đang có chiều hướng gia tăng. Số lượng thiên tai gây thiệt hại từ 1 tỷ USD trở lên đã tăng từ 8,5 lên 20,4 vụ mỗi năm chỉ trong 5 năm gần đây ở Hoa Kỳ.
Thứ ba, nhu cầu về linh kiện điện tử và bán dẫn tăng nhanh vượt bậc. Ngày càng nhiều sản phẩm trong đời sống người tiêu dùng tích hợp điện tử, từ ô tô, chuông cửa đến lò nướng bánh mì và thực đơn nhà hàng. Nhu cầu về linh kiện ngày càng cạnh tranh hơn bao giờ hết, khi nhiều nhà sáng tạo mới tham gia thị trường với các sản phẩm số.
Những yếu tố rủi ro, điểm yếu cùng các gián đoạn phát sinh từ đó là minh chứng rõ ràng vì sao quản lý rủi ro chuỗi cung ứng ngày nay quan trọng hơn bao giờ hết. Trong quá khứ — kể cả thời kỳ đại dịch — những doanh nghiệp đã thực hành quản lý rủi ro chỉ dừng lại ở mức tự phát, thiếu hệ thống.
Các nhà quản lý mặt hàng và chuyên gia thu mua thường nỗ lực tìm hiểu các nhà cung cấp của mình. Trong một số trường hợp, họ thậm chí đã cố gắng tiếp cận và làm quen với các nhà cung cấp cấp dưới. Các chuyên gia chuỗi cung ứng có thể thực hiện phân tích rủi ro và lập báo cáo chi tiết rồi chuyển thông tin này cho ban lãnh đạo và các bên liên quan khác. Nhưng đây vẫn là các hoạt động rời rạc, tách biệt, chưa hình thành nỗ lực phối hợp, càng chưa phải một kế hoạch chiến lược. Khi tiến sâu vào thập kỷ 2020, tôi tin rằng sẽ có ba xu hướng nổi bật định hình và nâng cấp mô hình quản lý rủi ro còn đơn giản này, tạo thay đổi căn bản trong cách doanh nghiệp thực hành quản lý rủi ro chuỗi cung ứng.
Trước tiên, nhu cầu về khả năng hiển thị chuỗi cung ứng sẽ tiếp tục tăng. Xu hướng này đã bắt đầu ở quy mô nhỏ nhưng dự kiến sẽ tăng mạnh trong các năm tới. Khi nhu cầu minh bạch ngày càng lớn, giới chuyên môn sẽ tiếp cận khái niệm này một cách toàn diện hơn. Thay vì chỉ dừng ở việc liên hệ với nhà cung cấp trực tiếp và bên dưới, khả năng hiển thị sẽ mở rộng ra toàn bộ chuỗi cung ứng và các yếu tố liên quan như nhà máy, địa điểm, trạng thái tuân thủ, linh kiện, cùng hàng nghìn dữ liệu liên quan về các linh kiện đó (vòng đời, tình trạng lỗi thời, tuân thủ…). Dù quản lý rủi ro hiệu quả đòi hỏi nhiều hơn khả năng hiển thị, nhưng việc lập bản đồ chuỗi cung ứng và nhận diện toàn bộ mạng lưới nhà cung cấp, linh kiện chính là nền tảng của lĩnh vực này — và các chuyên gia ngành sẽ ngày càng nhận thức rõ vai trò then chốt ấy.
Thứ hai, quản lý rủi ro chuỗi cung ứng sẽ chuyển từ một chức năng đơn lẻ, thiếu kết nối sang vai trò cốt lõi nằm trong các quy trình, quy chuẩn nội bộ của doanh nghiệp. Khi đã trở thành một phần không thể thiếu trong vận hành liên tục, nó sẽ ngày càng bài bản, chuyên nghiệp với những nguyên tắc và quy trình chuẩn hóa. Ở quy mô tổ chức này, doanh nghiệp không chỉ chủ động, phản ứng hiệu quả hơn với gián đoạn mà còn có thể dự báo trước. Kết quả cuối cùng là doanh nghiệp nhận diện được toàn bộ dải yếu tố rủi ro của mình và dự đoán sớm các nguy cơ gián đoạn, nắm vững và kiểm soát chuỗi cung ứng hiệu quả hơn.
Cuối cùng, nhận thức ngày càng tăng về các lợi thế do quản lý rủi ro mang lại sẽ thúc đẩy nhu cầu lớn đối với các công nghệ hỗ trợ doanh nghiệp hiện thực hóa mục tiêu quản lý rủi ro chuỗi cung ứng (SCRM). Các công cụ chuỗi cung ứng là chìa khóa tạo ra khả năng hiển thị sâu rộng, đa chiều — yếu tố sống còn để giảm thiểu rủi ro hiệu quả. Ngoài ra, phần mềm quản lý rủi ro còn cung cấp kho dữ liệu mạnh mẽ phục vụ quyết định, giúp các công ty xác định những linh kiện tuân thủ các quy định thương mại và môi trường nào, tình trạng lỗi thời linh kiện ảnh hưởng ra sao đến sản phẩm, và các gián đoạn tác động thế nào đến nhà cung cấp của họ.
Bên cạnh những khía cạnh cụ thể đó, các giải pháp công nghệ này còn hỗ trợ xây dựng và duy trì chiến lược quản lý rủi ro toàn diện, thống nhất. Khi doanh nghiệp tận dụng tất cả thông tin minh bạch và dữ liệu từ các nền tảng này để cải thiện các quy trình và khung vận hành chuỗi cung ứng, doanh nghiệp sẽ trở nên chủ động, có năng lực ứng phó mạnh mẽ hơn.
Tôi tin rằng trong tương lai rất gần, chúng ta sẽ chứng kiến quản lý rủi ro phát triển thành bộ phận nền tảng, không thể thiếu trong cách doanh nghiệp hiểu, phân tích và vận hành chuỗi cung ứng của mình. Trong vòng 5 năm tới, đây sẽ là lĩnh vực then chốt với hoạt động kinh doanh ở nhiều ngành, đến mức các tổ chức sẽ cảm thấy khó tin khi nghĩ về cách tiền nhiệm từng vận hành mà không có nó.
Tại Z2Data, mục tiêu lớn của chúng tôi là mang tới cho khách hàng danh mục minh bạch toàn diện để bộc lộ các yếu tố rủi ro, mở rộng lựa chọn, khả năng tiếp cận và linh hoạt cho doanh nghiệp. Z2Data mong muốn trở thành đơn vị dẫn đầu trong chuyển đổi quản lý rủi ro, đồng hành cùng lãnh đạo doanh nghiệp, kỹ sư và chuyên gia tìm nguồn cung ứng chiến lược khai thác dữ liệu đa năng, chuẩn xác để ra quyết định tốt hơn, chiến lược hơn cho doanh nghiệp của mình.
