:quality(85))
Tranh chấp quyền sở hữu Nexperia đã trở thành một trong những câu chuyện nổi bật, mang tính thời sự nhất của chuỗi cung ứng trong thời gian gần đây. Tuy nhiên, sự việc vẫn chưa kết thúc và các diễn biến cho đến nay đã bộc lộ những lỗ hổng mới đối với các chuỗi cung ứng phụ thuộc vào linh kiện của Nexperia hoặc các linh kiện thay thế của hãng này. Trong phân tích ban đầu của chúng tôi, Z2Data xem xét trực tiếp tranh chấp này, những điểm yếu bị phơi bày trong chuỗi cung ứng của Nexperia và tác động tiềm tàng đối với các nhà sản xuất đang dựa vào linh kiện từ nhà sản xuất bán dẫn này.
Tổng quan
Mọi việc bắt đầu khi Bộ Thương mại Hoa Kỳ thông báo quy tắc "Affiliates Rule" mới của Cục Công nghiệp và An ninh (Bureau of Industry and Security - BIS) vào cuối tháng 9 — một thông báo dẫn đến lệnh trừng phạt đối với nhà sản xuất bán dẫn Hà Lan Nexperia do thương vụ mua lại năm 2018 bởi Wingtech Technology. (Wingtech được thêm vào Danh sách Thực thể của BIS vào tháng 12/2024). Đáp lại, chính phủ Hà Lan tìm cách tịch thu quyền sở hữu công ty này. Chỉ vài ngày sau đó, Trung Quốc — nơi tập trung phần lớn hoạt động sản xuất bán dẫn của Nexperia — tiến hành đáp trả bằng việc áp đặt kiểm soát xuất khẩu đối với các cơ sở của Nexperia tại Trung Quốc cũng như các nhà thầu phụ của hãng.
Nhật ký khủng hoảng chip Nexperia
- 29/09: Bộ Thương mại Hoa Kỳ ban hành quy tắc mới mở rộng phạm vi của Danh sách Thực thể (Entity List) do Cục Công nghiệp và An ninh quản lý. Theo quy định đăng trên trang web của BIS, mọi tổ chức có từ 50% vốn sở hữu trở lên bởi công ty nằm trong Danh sách Thực thể cũng sẽ thuộc diện áp dụng những hạn chế của danh sách này. Do được Wingtech Technology mua lại năm 2019, Nexperia cũng chịu các hạn chế của Entity List.
- 30/09: Chính phủ Hà Lan tìm cách kiểm soát Nexperia theo Đạo luật Đảm bảo Hàng hóa. Theo chính phủ Hà Lan, biện pháp này được thực hiện "dựa trên các tín hiệu gần đây và cấp bách" cho thấy "có nguy cơ đối với việc duy trì và bảo vệ tri thức và năng lực công nghệ then chốt trên lãnh thổ Hà Lan và châu Âu".
- 04/10: Bộ Thương mại Trung Quốc áp đặt kiểm soát xuất khẩu đối với đơn vị Nexperia tại Trung Quốc cùng các nhà thầu phụ. Các doanh nghiệp này bị cấm xuất khẩu linh kiện thành phẩm và bán thành phẩm được sản xuất tại Trung Quốc ra nước ngoài.
- 19/10: Một bức thư do ban lãnh đạo Nexperia Trung Quốc ký, được truyền thông thu thập, khẳng định Nexperia là “một công ty Trung Quốc với hoạt động gắn bó tại Trung Quốc” nên có ưu tiên tuân thủ các quy định của Trung Quốc. Thư kêu gọi nhân viên “bỏ qua các can thiệp từ bên ngoài”.
- 22/10: Volkswagen thông báo với nhân viên về nguy cơ phải dừng sản xuất do các vấn đề chuỗi cung ứng phát sinh từ bế tắc tại Nexperia. Báo Đức The Bild trích dẫn nguồn tin cho biết việc dừng sản xuất đã lên lịch bắt đầu từ thứ Tư kế tiếp, 29/10.
- 23/10: Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản (JAMA) cho biết Nexperia gần đây đã thông báo tới các nhà sản xuất linh kiện ô tô Nhật về khả năng không thể giao hàng chip đúng hạn. JAMA bổ sung, các bán dẫn này là linh kiện thiết yếu trong bộ điều khiển điện tử và bất kỳ tình trạng thiếu hụt nào cũng sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ các thành viên JAMA, bao gồm Toyota, Honda và Nissan.
- 30/10: Hoa Kỳ và Trung Quốc đạt được thỏa thuận thương mại: chính quyền Tổng thống Trump tạm hoãn áp dụng quy tắc Affiliates Rule của BIS trong một năm, đồng thời Trung Quốc cam kết khôi phục hoạt động tại các nhà máy Nexperia ở Trung Quốc để đảm bảo nguồn cung chip truyền thống quan trọng.
- 07/11: Các nhà sản xuất ô tô châu Âu xác nhận việc giao hàng chip Nexperia đã được nối lại.
- 19/11: Chính phủ Hà Lan tạm ngừng can thiệp tại Nexperia như một cử chỉ thiện chí. Trung Quốc gọi đây là “bước đi đầu tiên đúng hướng”, nhưng cho rằng động thái này chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu của Trung Quốc.
Sự "giải tỏa tạm thời" nhờ thỏa thuận thương mại & sự xuống thang căng thẳng
Đối diện nguy cơ khủng hoảng chuỗi cung ứng, Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình đã đạt được một thỏa thuận thương mại quan trọng vào cuối tháng 10. Theo đó, Hoa Kỳ tạm dừng hiệu lực quy định Affiliates Rule của BIS trong một năm và Trung Quốc cấp quyền miễn trừ xuất khẩu cho chip Nexperia sử dụng trong các ứng dụng dân sự, bao gồm cả ngành ô tô. Kể từ đó, việc giao hàng chip Nexperia cho các hãng xe châu Âu đã được khôi phục, giảm bớt áp lực đối với các nhà sản xuất đang lo ngại nguy cơ thiếu hụt chuỗi cung ứng.
Thỏa thuận kêu gọi Hoa Kỳ tạm dừng quy tắc Affiliates Rule của BIS trong một năm và Trung Quốc cấp quyền miễn trừ xuất khẩu cho chip Nexperia sử dụng trong các ứng dụng dân sự, bao gồm cả ngành ô tô.
Sau đó, ngày 19/11, chính phủ Hà Lan thông báo tạm ngưng can thiệp tại Nexperia, viện dẫn các bước tiến tích cực từ phía Trung Quốc nhằm khôi phục xuất khẩu chip ra khỏi nước này.
Vì sao nhiều vấn đề vẫn còn tồn tại đối với Nexperia & khách hàng
Tuy thỏa thuận thương mại đã mang lại sự dễ thở tạm thời, nhưng tác động lâu dài đối với chuỗi cung ứng chip vẫn hiện hữu và đa phần chưa có giải pháp tức thời hay dễ dàng.
Đầu tiên là tác động ở cấp ngành. Các bán dẫn của Nexperia sản xuất tại Trung Quốc — nơi tiến hành phần lớn lắp ráp IC của hãng — được ứng dụng trong điện tử tiêu dùng, hàng không vũ trụ và quốc phòng, công nghệ y tế và nhiều ngành khác. Nút thắt do tranh chấp quyền sở hữu kết hợp với kiểm soát xuất khẩu của Trung Quốc đang tạo ra rủi ro lớn cho hoạt động sản xuất trên toàn châu Âu — và kéo theo đó là chuỗi cung ứng toàn cầu.
Kế đến là vấn đề chất lượng. Để đối phó với việc Trung Quốc áp đặt kiểm soát xuất khẩu đối với đơn vị Nexperia tại Trung Quốc và các nhà thầu phụ vào đầu tháng 10, Nexperia B.V. đã tạm thời ngưng gửi wafer đến nhà máy lắp ráp IC chính của mình ở Đông Quan.
Kế đến là vấn đề chất lượng. Để đối phó với việc Trung Quốc áp đặt kiểm soát xuất khẩu đối với đơn vị Nexperia tại Trung Quốc và các nhà thầu phụ vào đầu tháng 10, Nexperia B.V. đã tạm thời ngưng gửi wafer đến nhà máy lắp ráp IC chính của mình ở Đông Quan.
Trong thông báo ngày 14/11 trên trang web chính thức, Nexperia trấn an các đối tác rằng cơ sở ở Trung Quốc có thể còn đủ wafer để duy trì xuất khẩu chip và đáp ứng đơn hàng trong một vài tháng tới. Tuy nhiên, công ty cũng đưa ra cảnh báo thận trọng: “Do thiếu minh bạch và không có khả năng kiểm soát quy trình sản xuất, chúng tôi không thể đảm bảo quyền sở hữu trí tuệ, công nghệ, tính xác thực và tiêu chuẩn chất lượng cho các sản phẩm giao từ cơ sở của Nexperia tại Trung Quốc kể từ ngày 13/10.”
Cuối cùng, là vấn đề sự phụ thuộc. Tranh chấp quyền sở hữu Nexperia đã phơi bày sự phụ thuộc của nhà sản xuất chip này vào cơ sở ở Đông Quan và hệ thống nhà thầu phụ tại Trung Quốc, đồng thời cho thấy các nhà sản xuất phụ thuộc đến mức nào vào linh kiện của Nexperia. Điều này đặt ra thách thức kép: Nexperia đối mặt rủi ro liên tục do phụ thuộc vào hoạt động tại Trung Quốc — vấn đề khó sớm giải quyết — trong khi các nhà sản xuất cũng phải đánh giá lại rủi ro và tìm kiếm nguồn thay thế. Đáng tiếc, cả hai con đường đều không dễ dàng.
Tranh chấp quyền sở hữu Nexperia đã phơi bày sự phụ thuộc của nhà sản xuất chip này vào cơ sở ở Đông Quan và các nhà thầu phụ Trung Quốc, đồng thời cho thấy các nhà sản xuất phụ thuộc vào linh kiện của Nexperia.
Kết cục là không có một hậu quả duy nhất nào từ khủng hoảng Nexperia — mà là rất nhiều vấn đề — và mỗi yếu tố đều góp phần làm gia tăng sự bất ổn của chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu. Ngay cả khi các vướng mắc về chính trị, quy định và quyền sở hữu xung quanh Nexperia được tháo gỡ, các động lực này vẫn có thể tiếp diễn.
Các nhà sản xuất không nhận diện và thích nghi với những thay đổi này có nguy cơ chịu bất lợi nghiêm trọng.
Doanh nghiệp của bạn thực sự dễ tổn thương đến mức nào?
Nhằm giúp các nhà sản xuất nhìn rõ rủi ro liên quan đến Nexperia, chúng tôi đã phân tích bốn điểm dễ tổn thương nổi bật trong cuộc khủng hoảng này:
- Mức độ phụ thuộc sản xuất của Nexperia vào Trung Quốc
- Khả năng hạn chế tiếp cận linh kiện Nexperia qua các kênh ủy quyền
- Thay đổi về khả năng cung ứng của các nhà cung cấp linh kiện thay thế
- Xu hướng biến động hàng tồn kho của các nhà phân phối độc lập
Để xem phân tích chi tiết, vui lòng tải về báo cáo chuyên sâu của chúng tôi tại đây.
:quality(85))
Sự phụ thuộc vào sản xuất tại Trung Quốc của Nexperia
Chip Nexperia được đánh giá là rất quan trọng đối với chuỗi cung ứng ngành ô tô toàn cầu. Tuy vậy, chỉ có rất ít thông tin xác thực về chính xác những dòng chip nào của Nexperia được sản xuất/lắp ráp tại Trung Quốc và vì vậy chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ vụ tranh chấp quyền sở hữu lần này.
Phân tích dữ liệu của Z2Data cho thấy mười nhóm danh mục linh kiện Nexperia bị tác động nhiều nhất do phụ thuộc đáng kể vào các cơ sở sản xuất của hãng tại Trung Quốc. Sự phụ thuộc này làm tăng rủi ro vận hành và rủi ro địa chính trị trong bối cảnh hiện nay, đặc biệt là với một số họ sản phẩm cụ thể. Các nhóm linh kiện dưới đây được xếp theo số lượng mã linh kiện (MPN) Nexperia sản xuất tại Trung Quốc và phần trăm của mỗi danh mục được sản xuất tại đó.
Bảng trên minh họa rõ sự phụ thuộc lớn của Nexperia vào nhà máy ở Đông Quan và mạng lưới nhà thầu phụ Trung Quốc trong hoạt động lắp ráp IC. Hơn ba phần tư số diode zener, BJT đa dụng, công tắc/bộ giải mã của Nexperia được lắp ráp tại Trung Quốc; đồng thời có rất nhiều MOSFET, diode chỉnh lưu, cổng logic/bộ đảo cũng được lắp ráp hoặc sản xuất tại đây. Điều này có ý nghĩa đặc biệt đối với ngành công nghiệp ô tô, lĩnh vực vốn dựa nhiều vào diode zener, BJT và MOSFET của Nexperia.
Để xem toàn bộ số liệu về hàng tồn kho Nexperia, thị trường cho các nhà cung cấp thay thế, cũng như các xu hướng chính từ khủng hoảng quyền sở hữu, hãy tải về báo cáo đầy đủ của chúng tôi.
Xem mức rủi ro của doanh nghiệp với Z2Data
Để tìm hiểu thêm về Z2Data và cách nền tảng SCRM có thể giúp doanh nghiệp quản lý hiệu quả rủi ro chuỗi cung ứng đang gia tăng này, hãy đăng ký demo với chuyên gia sản phẩm của chúng tôi. Doanh nghiệp cũng có thể liên hệ với đại diện Z2Data hoặc gửi email đến [email protected].
