:quality(85))
Đối với các nhà sản xuất trong các ngành công nghiệp đa dạng từ dệt may, nguyên vật liệu thô đến dược phẩm và điện tử, thập niên 2020 đã mở ra một kỷ nguyên mới của trách nhiệm doanh nghiệp ngày càng được nâng cao. Với sự ra đời của nhiều đạo luật về môi trường như Chỉ thị báo cáo phát triển bền vững doanh nghiệp (Corporate Sustainability Reporting Directive - CSRD) và Chỉ thị thẩm định trách nhiệm phát triển bền vững doanh nghiệp (Corporate Sustainability Due Diligence Directive - CSDDD), các quy định về ESG (môi trường, xã hội và quản trị doanh nghiệp) và phát triển bền vững đang gia tăng trên toàn cầu. Các luật thương mại — bao gồm ULFPA và danh mục đối tượng bị cấm ngày càng mở rộng — đang thực thi các tiêu chuẩn lao động quốc tế và buộc doanh nghiệp tuân thủ các thực tiễn lao động công bằng. Hàng triệu người tiêu dùng cũng thay đổi kỳ vọng đối với các doanh nghiệp mà họ lựa chọn hợp tác. Khách hàng ngày nay không còn chỉ quan tâm đến chất lượng và giá cả mà còn chú ý sâu sắc tới cách doanh nghiệp tìm nguồn cung ứng, lượng khí thải carbon cũng như cách đối xử với nhân viên (và liên quan, chú trọng đến chứng nhận độc lập cho hành vi phát triển bền vững).
Sự kết hợp giữa những tiêu chuẩn và kỳ vọng mới này — không chỉ xuất phát từ các cơ quan quản lý mà còn từ khu vực phi lợi nhuận và sự chuyển dịch quan điểm của người tiêu dùng toàn cầu — đang đặt ra hàng loạt yêu cầu chưa từng có đối với doanh nghiệp. Doanh nghiệp ngày càng có trách nhiệm tính toán lượng phát thải carbon, đảm bảo hoạt động tìm nguồn cung ứng không gây tổn hại tới môi trường và xác định toàn bộ mạng lưới đối tác chuỗi cung ứng của mình. Mặc dù thoạt nhìn đây có thể là tập hợp các nghĩa vụ rời rạc, thực chất tất cả đều hội tụ về cùng một khái niệm trọng tâm, đã chuyển từ ưu tiên bên lề thành yêu cầu trọng yếu của tổ chức: minh bạch chuỗi cung ứng.
Minh bạch chuỗi cung ứng là gì
Dù có vẻ khá rõ ràng, minh bạch chuỗi cung ứng lại là một quy trình đòi hỏi thực hiện nhiều bước liên quan chặt chẽ để đạt được thành công. Alexis Bateman, giám đốc Phòng Thí nghiệm Chuỗi cung ứng phát triển bền vững tại MIT, phân tách khái niệm này thành hai yếu tố cốt lõi: khả năng hiển thị (visibility) và công bố thông tin (disclosure). Khả năng hiển thị tức là “Xác định chính xác và thu thập dữ liệu từ mọi mắt xích trong chuỗi cung ứng của bạn.” Công bố thông tin, trong khi đó, yêu cầu “Truyền đạt dữ liệu này, cả nội bộ và bên ngoài, ở mức độ chi tiết phù hợp hoặc mong muốn.”
Nói cách khác, để đạt được minh bạch chuỗi cung ứng đòi hỏi phải thực hiện hiệu quả thẩm định chuỗi cung ứng và công bố đầy đủ thông tin thu thập được cho nhiều bên liên quan khác nhau. Khi xã hội tiếp tục tiến tới phát triển bền vững và áp dụng rộng rãi khung ESG, các yêu cầu về công bố thông tin không chỉ dừng lại ở tuân thủ quy định và hồ sơ doanh nghiệp bắt buộc. Nhà sản xuất cũng sẽ chịu áp lực ngày càng gia tăng trong việc chứng minh minh bạch chuỗi cung ứng trước công chúng.
Lợi ích của minh bạch chuỗi cung ứng đối với nhà sản xuất
Việc đạt được hai yếu tố cốt lõi của minh bạch — khả năng hiển thị và công bố thông tin chuỗi cung ứng — có thể khiến doanh nghiệp cảm giác đây là một nghĩa vụ tốn nhiều công sức. Họ phải thực hiện các cuộc gọi, nghiên cứu, trao đổi, và quản lý khối lượng lớn giấy tờ liên kết các nhà cung cấp trong chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, các nhà sản xuất chỉ chú trọng vào thủ tục thẩm định để đạt minh bạch sẽ có nguy cơ bỏ lỡ một loạt lợi ích thực tiễn. Doanh nghiệp thực hành minh bạch chuỗi cung ứng hiệu quả có thể tiếp cận khách hàng mới, nâng cao hình ảnh công chúng và xây dựng uy tín vững chắc trong ngành.
Tiếp cận nhiều người tiêu dùng hơn
Dù hiện nay đã được thừa nhận rộng rãi rằng một tỷ lệ lớn người tiêu dùng ưu tiên phát triển bền vững khi mua sản phẩm hay lựa chọn đối tác kinh doanh, ít ai biết được minh bạch chuỗi cung ứng cũng có tác động đáng kể đến quyết định của khách hàng. Theo công ty nghiên cứu thị trường NielsenIQ, tới 94% người tiêu dùng có xu hướng trung thành với những thương hiệu thực hiện minh bạch chuỗi cung ứng toàn diện. Gần 40% cho biết sẵn sàng chuyển sang thương hiệu minh bạch hơn nếu có cơ hội.
Những con số này cho thấy minh bạch chuỗi cung ứng ngày nay không chỉ là phương tiện đáp ứng quy định hoặc quản lý rủi ro hiệu quả, mà còn là chiến lược thông minh giúp thể hiện đạo đức kinh doanh và thu hút người tiêu dùng coi trọng hành vi doanh nghiệp có trách nhiệm xã hội, môi trường. Khi người Mỹ thuộc thế hệ Gen Z ưu tiên ESG trưởng thành và chi tiêu nhiều hơn, các yếu tố này sẽ càng trở nên trọng yếu trong xu hướng và thói quen chi tiêu của người tiêu dùng.
Nâng cao hiệu suất ESG
Các giá trị và kỳ vọng được phản ánh trong ba trụ cột môi trường, xã hội và quản trị đang thể hiện rõ nét thông qua các quy định mới của chính phủ, nghiên cứu và báo cáo của NGO về các tập đoàn lớn, kể cả các đánh giá rủi ro của các tổ chức quản lý rủi ro hàng đầu. Áp lực đối với nhà sản xuất và các doanh nghiệp khác trong việc nâng cao hiệu suất ESG xuất phát từ nhiều hướng, và khả năng đáp ứng được các kỳ vọng chuyển dịch này sẽ là yếu tố then chốt quyết định thành công trong nửa thập kỷ tới.
Minh bạch là một trong những cách tác động mạnh mẽ nhất để doanh nghiệp nâng cao hiệu suất ESG. Doanh nghiệp đạt khả năng hiển thị chuỗi cung ứng đối với các nhà cung cấp và chuỗi giá trị của mình sẽ có vị thế vững chắc để tính toán dấu chân carbon, đánh giá tác động môi trường và loại bỏ những nhà cung cấp có hành vi đối xử không đúng mực với nhân viên hoặc vi phạm luật lao động. Bên cạnh đó, minh bạch không còn chỉ là phương tiện mà còn trở thành mục tiêu tự thân. Việc thu thập và công bố dữ liệu chuỗi cung ứng thường xuyên giúp nâng cao xếp hạng ESG và cải thiện hồ sơ phát triển bền vững tổng thể của doanh nghiệp.
Cuối cùng, doanh nghiệp thu thập dữ liệu đầy đủ về các nhà cung cấp trực tiếp và cấp dưới, đồng thời truyền đạt thông tin này tới các bên liên quan, sẽ có lợi thế lớn trong việc tuân thủ làn sóng chỉ thị ESG sắp tới. Doanh nghiệp chủ động thu thập và chia sẻ thông tin trước khi bị pháp luật bắt buộc sẽ dễ dàng ứng phó với CSRD, CSDDD và các quy định khác sắp ban hành, tránh được nguy cơ khủng hoảng tuân thủ có thể xảy đến với những đối thủ chủ quan, kém trách nhiệm.
Xây dựng quan hệ chuỗi cung ứng bền vững hơn
Do ảnh hưởng tích cực tới nhiều sáng kiến chiến lược và mục tiêu kinh doanh khác nhau, minh bạch chuỗi cung ứng có thể xem là ưu tiên nền tảng. Ngoài tác động tích cực tới quan hệ với người tiêu dùng, tuân thủ môi trường, xếp hạng ESG, minh bạch còn giúp nhà sản xuất xây dựng mạng lưới chuỗi cung ứng vững mạnh, đáng tin cậy hơn. Điều này ban đầu nghe có vẻ ngược lại, thậm chí khó tin. Liệu nhà cung cấp có thực sự quan tâm đến việc khách hàng của họ thu thập và công bố thông tin chuỗi cung ứng thường xuyên đến mức nào? Thực tế, có thể lập luận rằng chính các nhà cung cấp sẽ thích ít khả năng hiển thị chuỗi cung ứng hơn — qua đó, họ sẽ hoạt động với ít sự giám sát và trách nhiệm hơn?
Vì sao minh bạch lại quan trọng với nhà cung cấp của bạn
Trong quá khứ, ý tưởng rằng nhiều nhà cung cấp muốn hoạt động trong chuỗi cung ứng thiếu minh bạch — ngoài tầm với của NGO và các cơ quan quản lý, khó bị kiểm soát, thậm chí không bị giám sát quy định — là một giả định hợp lý. Nhiều nhà sản xuất trực tiếp và cấp dưới không muốn đầu tư nguồn lực, chuyên môn để duy trì dữ liệu về khí thải, nhà cung cấp và quy trình lao động của mình, cùng nhiều khía cạnh kinh doanh khác. Bên cạnh đó, một bộ phận đáng kể các doanh nghiệp này có thể muốn giấu thông tin để tiếp tục các hành vi phi đạo đức — bất kể đối xử với nhân viên, chính sách tìm nguồn cung hay liên kết với lao động cưỡng bức — mà không lo bị soi xét, can thiệp từ bên ngoài.
Tuy nhiên, hiện trạng lâu năm với các nhà cung cấp e ngại minh bạch chuỗi cung ứng, không muốn công khai dữ liệu đang dần thay đổi. Lý do xuất phát một phần từ việc bản thân những doanh nghiệp này cũng sẽ sớm nằm trong phạm vi điều chỉnh của các chỉ thị ESG tương tự, vốn đang thúc ép nhà sản xuất mở rộng khả năng truy cập, chia sẻ thông tin trong chuỗi giá trị. Các nhà cung cấp lớn trong ngành ô tô, điện tử tiêu dùng, hàng không, hoạt động tại Liên minh châu Âu sẽ sớm phải báo cáo về phạm vi phát thải, mục đích sử dụng sản phẩm cùng “hoạt động hạ nguồn” (bao gồm sản xuất, vận chuyển và các quy trình hướng tới người tiêu dùng). Trong vài năm tới, các doanh nghiệp trong phạm vi điều chỉnh này sẽ cần dữ liệu từ khách hàng là nhà sản xuất để đáp ứng tuân thủ quy định.
Nói cách khác, trong các chế độ quản lý mới tại EU và — ở mức độ thấp hơn — Bắc Mỹ, chuỗi cung ứng thiếu minh bạch không còn là phương án khả thi. Các nhà cung cấp có trách nhiệm, hướng đến tương lai sẽ muốn xây dựng quan hệ với những đối tác minh bạch, dễ tiếp cận hơn để thi hành tuân thủ tối ưu.
Điều này đánh dấu sự chuyển biến trong cách nhiều doanh nghiệp từng hiểu về minh bạch chuỗi cung ứng. Trước đây, doanh nghiệp thường coi nỗ lực nâng cao khả năng hiển thị và công bố thông tin chuỗi cung ứng chỉ là một chiều, từ nhà cung cấp đến nhà sản xuất, từ nhà sản xuất đến người tiêu dùng và cơ quan quản lý. Nhưng các quy định ngày càng mở rộng, văn hóa phát triển bền vững thay đổi nhanh chóng đang kiến tạo một mô hình mới, trong đó minh bạch chuỗi cung ứng mang tính tương hỗ. Nhu cầu nâng cao khả năng hiển thị và công bố thông tin chuỗi cung ứng ngày càng mở rộng toàn bộ chuỗi giá trị — không chỉ với nhà sản xuất, nhà cung cấp trực tiếp mà còn tới cả các doanh nghiệp ở tầng cung ứng sâu hơn.
Theo thời gian, kỳ vọng rằng sự tương hỗ này sẽ tạo ra vòng phản hồi giúp mọi bên liên quan trong chuỗi cung ứng nghiêm túc và chủ động hơn về nguyên vật liệu, quy trình sản xuất, tìm nguồn cung và lượng khí thải. Khi tất cả đối tác chuỗi cung ứng cùng hướng tới một mục tiêu chung — nâng cao minh bạch — mọi bên đều dễ dàng đáp ứng quy định môi trường mới, làm hài lòng người tiêu dùng khó tính và đạt đánh giá ESG cao.
Đạt minh bạch chuỗi cung ứng tiên tiến
Dù lợi ích của minh bạch chuỗi cung ứng toàn diện gần như không thể phủ nhận, điều đó không đồng nghĩa đây là mục tiêu dễ đạt với mọi doanh nghiệp. Để thực hiện, nhà sản xuất cần triển khai hàng loạt biện pháp thẩm định kỹ lưỡng, gồm lập bản đồ chuỗi cung ứng; xác định loại, số lượng dữ liệu cần từ nhà cung cấp; và thực sự thu thập dữ liệu — dù qua liên hệ trực tiếp, cổng thông tin nhà cung cấp hay bên thứ ba hỗ trợ. Độ phức tạp về logistics có thể khiến ngay cả những doanh nghiệp thiện chí, sẵn sàng đầu tư nguồn lực cũng nản lòng — đặc biệt là các nhà sản xuất vừa và nhỏ thiếu năng lực vận hành nội bộ.
Các tổ chức muốn triển khai khả năng hiển thị và công bố thông tin chuỗi cung ứng như một phần cốt lõi cho minh bạch nhưng chưa tự tin vào năng lực nội bộ có thể tận dụng giá trị lớn từ phần mềm quản lý rủi ro chuỗi cung ứng (SCRM). Z2Data — nền tảng SCRM hàng đầu ngành — cung cấp khả năng lập bản đồ chi tiết từ linh kiện đến địa điểm, giúp nhà sản xuất hình dung rõ ràng nguồn gốc linh kiện điện tử, bán thành phẩm của mình. Ngoài ra, công cụ này còn cung cấp cơ sở dữ liệu toàn cầu với 150.000 nhà cung cấp và hồ sơ chi tiết, mang lại cho khách hàng mức độ hiển thị vượt trội về tài chính, thông tin tuân thủ và đánh giá rủi ro chuyên sâu.
Để tìm hiểu thêm về Z2Data cũng như bộ công cụ minh bạch chuỗi cung ứng độc đáo dành cho doanh nghiệp, hãy đăng ký demo miễn phí cùng chuyên gia sản phẩm của chúng tôi.
