Şirketlerin Tarife Duyuruları ile Yürürlüğe Girişi Arasındaki Gecikmeler Hakkında Bilmesi Gerekenler

Makaleden Öne Çıkanlar:

• Beyaz Saray’ın yeni bir gümrük vergisi bildirimi yayımlaması ile bu duyurunun fiilen yürürlüğe girmesi arasındaki sürecin farkında olmak, ithalatçıların bu zaman dilimini değerlendirme konusunda strateji geliştirmesine yardımcı olabilir. 
• Başkanlık kararnameleri ve diğer Beyaz Saray duyuruları medyada sıklıkla yasal bir yaptırım gücü taşır gibi değerlendiriliyor olsa da, bu belgeler kamuoyuna mevcut yasalarda değişiklik yapılacağının habercisi olan birer muhtıra niteliğindedir. Gümrük vergilerinin ilgili yasalar çerçevesinde federal kurumlarca ve diğer yetkili mercilerce uygulanabilmesi için Federal Register’da (Resmî Gazete) yayımlanması gerekir. 
• İthalatçılar, gümrük vergisi ile ilgili duyuruların yapılmasıyla fiilen uygulamaya geçmesi arasındaki doğal gecikmeyi; malları yaptırım öncesinde sınırdan geçirme ya da etkileri azaltmak için proaktif tedarik zinciri risk yönetimi (SCRM) önlemlerini hayata geçirme gibi çeşitli yollarla değerlendirebilir. 

2025’in ilk dört ayında, ticarette yeni bir döneme doğru ilerlediğimiz net şekilde görülüyor—ve bu dönem artık gümrük vergileri, yaptırımlar, ihracat kontrolleri ve diğer hükümet kısıtlamaları ile giderek daha fazla daralıyor. Yıl başında, ABD’nin ortalama efektif gümrük vergisi oranı yaklaşık %2,5 seviyesindeydi. Nisan’ın üçüncü haftasında ise bu oran %27’ye fırladı. POLITICO’nun belirttiği üzere, “Trump’ın kısmi ara vermesine rağmen ABD’ye ithal edilen mallara uygulanan vergilerde 10 kat artış yaşandı.”

Fakat, ticaretin içinde sahada olmayan—mal tedariki yapan, gümrük vergisi oranlarını belirleyen, gümrük yetkilileriyle çalışan—kişiler, Trump yönetiminin gümrük vergilerinin uygulanmasında ne kadar büyük bir emek harcandığının çoğu zaman farkında olmayabiliyor. Beyaz Saray’dan iletilen notlar, bildiriler ve duyurular genellikle uygulama süreci için kritik olan ayrıntıların çoğunu içermiyor. Bunun başlıca nedeni ise, çoğu zaman bu ayrıntıların henüz kesinleşmemiş olması. Beyaz Saray bir başkanlık kararnamesi, icrai karar veya 1977 tarihli Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası’ndan (IEEPA) kaynaklanan bir yetki ilan ettiğinde, bu duyuruların yürürlüğe girmesi için devreye girmesi gereken pek çok unsur bulunuyor. Bunlar arasında, belirli gümrük vergilerinin kapsamının ve parametrelerinin belirlenmesinden, Gümrük ve Sınır Koruma (CBP) sistemlerinin ABD giriş noktalarında tarife uygulamasına uygun şekilde güncellenmesine kadar çok sayıda faktör yer alıyor. 

Tüm bu adımları bilmek, Beyaz Saray’ın yeni bir gümrük vergisi bildirimi yayımlaması ile bu bildirinin ABD giriş noktalarında fiilen yasa gücüne kavuşması arasındaki gecikmeyi anlamanıza yardımcı olabilir. Ancak belki daha da önemlisi, bu süreci anlamak ithalatçılara duyuru ile fiili uygulama arasındaki zaman aralığını fark etme ve bu bilgiden yararlanma şansı tanır. 

Kapsama Giren HTS Kodlarının Belirlenmesi 

Ticaret yetkililerinin yeni bir gümrük vergisi duyurulduğunda ve sonrasında yapması gereken ilk adımlardan biri, hangi Harmonized Tariff Schedule (HTS) kodlarının gümrük vergisinin kapsamında olacağının belirlenmesidir. Ülkelere özgü, genel kapsamlı vergilerde bu süreç çok zorlayıcı olmayabilir. Bu tip durumlarda, ABD’ye belirli bir ülkeden ithal edilen ve özel bir istisnası veya ayrımı bulunmayan tüm ürünler vergilendirme kapsamına alınır. 

Ancak, sektör veya ülke/alt sanayilere özgü vergilerde—örneğin Çin menşeli yarı iletkenlerde—yetkililer, hangi HTS kodlarının tarife kapsamına alınacağı ve hangilerinin dışında kalacağı konusunda kesin bir çerçeve oluşturmak zorunda. Örneğin, Şubat ayı başında, Trump tüm çelik ve alüminyum ithalatına %25 vergi getireceğini açıkladı. Ancak ithal edilen çelik ve alüminyum türleri sayısız çeşittedir. Söz konusu vergiler sıcak haddelenmiş çelik, dövme çelik, rulolar ve çubukları mı kapsar, yoksa sadece bunlardan belirli bir kombinasyonu mu? Alüminyum kapsamındaki tarifeler, merdivenler, bağlar ve teller gibi türev ürünleri içerir mi? Bu tür belirlemelerin, CBP'nin ithal mallara vergi uygulamasına başlamadan önce ticaret yetkilileri tarafından yapılması gerekir. 

İstisnalara İlişkin Kuralların Netleştirilmesi 

Küresel ticaret savaşının tırmandığı koşullarda dahi, uluslararası tedarik zincirlerinin tamamen durmasını önlemek amacıyla istisnalar tanınması gerekir. Nisan ayı başında karşılıklı vergiler duyurulduktan sonra, Trump yönetimi ülkeye özel vergi istisnası tanınacak ürünlerin listesini açıkladı:

• Mart ayında farklı bir vergi setine tabi olan çelik ve alüminyum
• Bakır
• Yarı iletkenler
• İlaçlar
• Petrol ve doğalgaz dahil enerji ve enerji ürünleri
• Külçe ve altın
• “ABD’de bulunmayan belirli mineraller”; bu, elektronik ve yüksek teknoloji üretimi için kritik olan nadir toprak elementlerine referansta bulunuyordu 

Yeni Tarifelerin Federal Register’da Yayımlanması

Başkanlık kararnameleri ve diğer Beyaz Saray bildirimleri, medya tarafından genellikle yasal bir güç gibi görülse de, bu belgeler aslında kamuoyuna mevcut yasalarda belediye değişikliğinin yaklaştığını bildiren memorandumlar gibidir. Gümrük tarifelerinin yasa olarak kodlanıp federal ajanslar ve diğer ilgili otoriteler tarafından uygulanabilmesi için Federal Register’da yayımlanması gerekir. Federal Register’da yayımlanan belgeler, Başkanlık Kararnameleri ve Beyaz Saray’dan çıkan diğer iletilerden çok daha uzundur; çünkü bu yayınların uygulama ve denetim için gerekli tüm ayrıntıları, hususları ve kapsamlı yönergeleri içermesi zorunludur. 

Federal Register’da yayımlanan belgeler, Başkanlık Kararnameleri ve Beyaz Saray’dan çıkan diğer iletilerden çok daha uzundur; çünkü bu yayınların uygulama ve denetim için gerekli tüm ayrıntıları, hususları ve kapsamlı yönergeleri içermesi zorunludur. 

Trump yönetiminin karşılıklı vergilerinde, 2 Nisan’daki resmi Başkanlık Kararnamesi yaklaşık 5.000 kelimeydi. Buna karşılık, 7 Nisan’da yayımlanan Federal Register bildirimi 30.000’den fazla kelime içeriyordu. Bildirimde, uygulama süreçleri, “Değişiklik Yetkisi”, “Raporlama Yükümlülükleri” ve “Genel Hükümler” başlıklı detaylı bölümler yer aldı.

CBP Sistemlerinin Güncellenmesi

Son olarak, tam uygulama ve yaptırıma geçmeden önce, CBP ve diğer devlet kurumlarının sistemlerini yeni tarifeleri tanıyacak şekilde yapılandırması gerekir. Bu federal yetkililer, ithalatların HTS kodlarını güncel gümrük vergisi oranlarıyla eşleştiren programlara ve veri tabanlarına dayanır. Bu sistemler, son değişiklikleri yansıtacak biçimde güncellenmedikçe, tam kapsamlı uygulama mümkün olmaz. 

İthalatçılar Bu Bilgiyle Ne Yapabilir?

Gümrük vergisi duyuruları ile uygulama arasındaki doğal gecikmeyi anlamak, ithalatçılara iki önemli avantaj sunar. Birincisi, bu aradaki süreci aşağıdaki şekilde değerlendirme olanağı sağlar:

• Ürünleri, yaptırım başlamadan önce sınırdan geçirmek
• Tedarikçilerle vergi maliyetlerinin paylaşımı için pazarlık yapmak
• Etkileri azaltmak amacıyla proaktif tedarik zinciri risk yönetimi (SCRM) önlemleri almak. 

Bu son önlem özellikle etkili olabilir. Duyuru ile uygulama arasındaki (birkaç günden fazlasına kadar sürebilen) bu dönemde şirketler, tüm hassas ürünlerinin HTS kodlarını belirleyebilir, vergi maliyetlerini azaltmaya yönelik stratejiler geliştirmeye başlayabilir ve alternatif tedarikçi arayışına geçebilirler. Bu zaman aralığının farkına varmak ve buna göre aksiyon almak, şirketlere bu yoğun dalgalı ticaret ortamında yeniden hareket alanı sağlar ve riskleri proaktif biçimde azaltıp mümkün olduğunca kârı koruma imkânı tanır. 

İkincisi, ABD’deki şirketler açısından bir gümrük vergisinin potansiyel etkisiyle ilgili analizlerin ne zaman yapılması gerektiğine dair yararlı bir çerçeve sunar. Beyaz Saray duyurusu hemen sonrası yapılan analizlerde çalışanların, hangi HTS kodlarının etkileneceği, hangi istisnaların olacağı ve diğer belirsiz hususlara dair birçok varsayım yapması gerekebilir. Ancak Federal Register bildirimi yayımlandığında artık bu varsayımlar gerekli olmaz ve şirketler belirli bir tarifenin sonuçları hakkında çok daha tutarlı ve güvenilir analizler yapabilir. 

Gümrük Vergisi Risklerini Azaltmak İçin Tedarik Zinciri Görünürlüğü Şart 

ABD şirketlerinin yeni bir gümrük vergisi duyurulduktan sonra atabileceği çeşitli adımlar olsa da, bu önlemlerin pek çoğu güçlü bir tedarik zinciri risk yönetimi (SCRM) aracı olmadan etkili olmayacaktır. Z2Data gibi SCRM yazılımları, şirketlere ülke bağımlılıkları ve tarifelere dair hassasiyetleri anlamak için çok önemli olan ayrıntılı tedarik zinciri haritalama imkânı sunar. Ayrıca, Z2Data’nın iç veri ekipleri, bir şirketin belirli ülke, bölge ve üreticilere olan bağımlılığı üzerine kapsamlı raporlar hazırlayabilir. SCRM yazılımı sayesinde, kuruluşlar şunları yapabilir:

• Yaklaşan bir gümrük vergisinin potansiyel etkisini değerlendirmek
• Dünyanın dört bir yanında alternatif tedarikçiler belirlemek
• Belirli bir komponenti üreten ana ve ikincil üreticileri tespit etmek ve ürün mühendisliği yoluyla HTS kodlarını değiştirme çalışmalarına zemin hazırlamak  

ABD şirketlerinin yeni bir gümrük vergisi duyurulduktan sonra atabileceği çeşitli adımlar olsa da, bu önlemlerin pek çoğu güçlü bir tedarik zinciri risk yönetimi (SCRM) aracı olmadan etkili olmayacaktır.

Mevcut ticaret ortamı, COVID-19 pandemisinden bu yana tedarik zincirleri için belki de en büyük tehditleri barındırıyor. En güçlü görünürlük araçlarına sahip şirketler, bu zorlu ortamda uzmanlıkla ilerleyebilmek için şansını artırıyor. Z2Data ve çözümlerimizin mevcut ve muhtemel gümrük vergilerine karşı işletmelere nasıl yardımcı olabileceğini öğrenmek için bir ücretsiz demo talep edin.