Yarı iletkenler, iletişim, ulaşım, temiz enerji, sağlık hizmetleri, askeri sistemler ve daha birçok uygulamada ilerlemeleri mümkün kılarak trilyonlarca dolarlık ürünün temelini oluşturuyor.
Çip kıtlıkları, jeopolitik gelişmeler ve doğal afetler son dönemde küresel tedarik zinciri kırılganlıklarını gün yüzüne çıkarmış, üretim bağımlılıklarını vurgulamış ve ekonomiyi etkilemiştir.
Geçtiğimiz yıl ABD, Çin, Avrupa ve çeşitli diğer ülkeler, yarı iletkenleri ulusal güvenlikleri ve gelişimleri için hayati bir bileşen ilan etti. Bu hükümetler, yerel çip üretim kapasitelerini ilerletmek için milyarlarca dolar yatırım yapma taahhüdünde bulundular.
Bu durum, GlobalFoundries, Intel, Samsung, TSMC ve Texas Instruments gibi yarı iletken devlerinin devlet teşviklerinden faydalanarak dünyanın dört bir yanında yeni yarı iletken üretim tesisleri kurmalarını teşvik etti. Böylece hem üretim kapasitelerini genişletiyorlar hem de coğrafi açıdan kaynaklandıkları kırılganlık ve bağımlılıklarını azaltıyorlar.
Z2Data, detaylı bir Yeni Küresel Fabrikalar Raporu hazırladı. İşte bazı önemli noktalar. Tam rapor için lütfen Z2Data'ya ulaşın.
ABD'deki Yeni Fabrikalar
ABD’nin 52 milyar dolarlık çip yasası, ABD’nin küresel yarı iletken üretim kapasitesindeki payını artırmaya yardımcı olacak. Semiconductor Industry Association (SIA)'ya göre, bu oran 1990’da %37 iken 2021’de %12’ye gerilemişti. ABD, dünya çapında satılan çiplerin yaklaşık %47’sini tasarlamakta ve bu yeni teşviklerle birlikte yerel çip üretimi ve AR-GE’sini artırmayı hedeflemektedir. Öne çıkan bazı fabrikalar şunlardır:
- Global Foundries (Vermont)
Global Foundries, Essex Junction, Vermont’taki GF tesisinde yeni nesil gallium nitride (GaN) on silicon yarı iletken geliştirme ve üretimini genişletmek üzere 30 milyon dolar federal teşvik almıştır.
- Intel (Arizona, Ohio)
Intel, Ohio ve Arizona’da yeni fabrika kompleksleri inşa ederek milyarlarca dolarlık yatırımla üretimini artırıyor. Chandler, Arizona yakınındaki Ocotillo kampüsünde Fab 52 ve 62’nin inşaatı hızla ilerliyor; 2024’te 12-inç wafer 7nm teknoloji nodunda üretime başlanması bekleniyor. Intel ayrıca Columbus, Ohio yakınlarında 2025’te 10nm nod teknolojisi üretmesi planlanan iki yeni fabrika daha kuruyor.
- Micron (Idaho, NY, Oregon, Texas)
Micron, on yıl sonuna kadar ABD'de öncü bellek üretimi kurmak için 40 milyar dolardan fazla yatırım yapacağını açıkladı. Idaho, NY, Oregon ve Teksas'ta yeni fabrikalar inşa ederek DRAM üretimini artıracak ve yapay zeka ile 5G'nin benimsenmesiyle veri merkezi, endüstriyel, otomotiv ve mobil gibi pazar segmentlerindeki uzun vadeli talebi karşılamayı hedefleyecek. Kısa vadede bellek ve depolama için talep zorlu olsa da, bellek pazarının cirosunun 2030’a kadar ikiye katlanması bekleniyor.
Avrupa'daki Yeni Fabrikalar
European Chips Act (Avrupa Çip Yasası), AB’nin küresel yarı iletken endüstrisindeki payını mevcut %9’dan 2030’a kadar %30’a çıkarmayı hedeflediğini açıklamıştır. AB çip yasası, Avrupa'nın yarı iletken üretimini ve AR-GE'sini güçlendirmek üzere 43 milyar avrodan fazla kamu ve özel sektör yatırımı mobilize etmeyi amaçlamaktadır. Öne çıkan bazı fabrikalar şunlardır:
- Fransa (STMicroelectronics & Global Ortak Girişim)
Büyüyen talebi karşılamak amacıyla ortak işletilen, yüksek hacimli yeni bir üretim tesisi planlanmaktadır. Fransa’nın önemli mali desteğiyle mümkün olan bu çok milyar avroluk projede, GF FDX™ teknolojisi ile ST’nin otomotiv, temiz enerji, IoT ve iletişim altyapısı uygulamaları için 18nm ve 28nm teknolojilerine odaklanılacak.
- Almanya (Infineon, Intel, TSMC)
Infineon, Almanya’daki 300 milimetrelik üretim kapasitesini genişletmeye 5 milyar avro yatırım yaparak devam etmeyi planlıyor.
Intel, önümüzdeki on yıl boyunca araştırma ve geliştirmeden (AR-GE), üretime ve son teknoloji paketleme teknolojilerine kadar tüm yarı iletken değer zincirinde Avrupa Birliği’nde 80 milyar avroya kadar yatırım yapacağını açıkladı. Plan kapsamında, Almanya’da öncü bir 10nm yarı iletken fabrika mega-tesisine ilk etapta 17 milyar avro yatırım gerçekleştirilecek.
TSMC’nin de Almanya’da bir fabrika kurmayı planladığı bildiriliyor. Fabrika Dresden’de kurulacak; burası Infineon Technologies, NXP Semiconductors, GlobalFoundries ve Bosch gibi şirketlerle Avrupa'nın en büyük yarı iletken kümelerinden biri haline geliyor.
Asya'daki Yeni Fabrikalar
Asya Pasifik, en büyük bölgesel yarı iletken pazarını oluşturmaktadır. Semiconductor Industry Association (SIA) raporuna göre, küresel kurulu kapasitenin yaklaşık %75’i Doğu Asya’da (Japonya, Güney Kore ve Tayvan) ve Çin’de yoğunlaşmıştır. Bu ülkeler, pazar paylarını genişletmek için üreticileri teşvik etmeye devam etmektedir. Örneğin, Güney Kore önümüzdeki on yıl içinde dünyanın en büyük çip üretim üssünü kurmak için yaklaşık 450 milyar dolar harcamayı planlarken, Çin de 2030’a kadar kendi yerel yarı iletken endüstrisini geliştirmek için 150 milyar dolarlık bir taahhütte bulunmuştur. Öne çıkan bazı fabrikalar şunlardır:
- SMIC (Çin)
Semiconductor Manufacturing International Corporation (SMIC), Şanghay, Pekin ve Tianjin’deki 12 inç, 28nm fabrikalarını genişletme planlarını açıkladı. Çin hükümetinin desteğiyle, ülkenin yerli çip sektörünü inşa etmek için milyarlarca dolar harcayacaklar.
- Foxconn (Hindistan)
Vedanta ve Foxconn, Gujarat’ın başkenti Ahmedabad’da 1.000 dönümlük bir yarı iletken fabrika tesisi kuracak. 2024 yılında üretime başlanacak ve yüksek talep gören otomotiv ile mobil cihaz pazarlarına odaklanılacak.
- SK Hynix (Güney Kore)
SK Hynix, Seul’ün güneyinde büyük bir fabrika kompleksi kurarak DRAM üretimini artırmak için 106 milyar dolardan fazla yatırım yapıyor. Ayrıca Cheongju’da yeni bir üretim tesisi olan M15X(eXtension)'i kurmayı planlıyor; bu yeni tesis 2025 başında tamamlanacak.