Ramowe wytyczne, regulacje i raportowanie dla łańcuchów dostaw elektroniki
Akronim ESG oznacza kwestie środowiskowe, społeczne oraz ład korporacyjny (ang. environmental, social, and governance). Termin ten pojawił się po raz pierwszy w raporcie z 2004 roku przygotowanym przez grupę instytucji finansowych na zlecenie Sekretarza Generalnego ONZ. ESG, jako następca ruchu społecznej odpowiedzialności biznesu (CSR) z początku lat 2000, miało na celu rozwiązanie wielu problemów związanych ze zrównoważonym rozwojem i etycznym prowadzeniem działalności gospodarczej poprzez ustanowienie kompleksowych ram, z których organizacje, rządy i inwestorzy mogli korzystać, by oceniać sposób traktowania ludzi i środowiska przez korporacje. Po zdobyciu znaczącej popularności na początku lat 20. XXI wieku, ESG przekształciło się z chwytliwego hasła w autorytatywny zestaw standardów, które mają przełomowy wpływ na to, w jaki sposób społeczeństwa rozliczają korporacje z ich wpływu na ludzi i środowisko.
Ramy ESG to standardy i wytyczne ustanowione przez organizacje non-profit, które pomagają firmom realizować filary i zasady ESG. Choć są to narzędzia dobrowolne, szereg kluczowych regulacji ESG czerpie z nich w dużej mierze zarówno w zakresie raportowania, jak i rekomendowanych ujawnień. Poniższa tabela przedstawia najbardziej wpływowe ramy dobrowolne wraz z wiążącymi przepisami, które na nich bazują.
| Ramy / Regulacja | Typ | Zakres |
|---|---|---|
| GRI | Ramy dobrowolne | Global Reporting Initiative: szeroko stosowane standardy raportowania i ujawniania informacji o zrównoważonym rozwoju |
| SASB | Ramy dobrowolne | Sustainability Accounting Standards Board: sektorowe standardy ujawniania informacji |
| TCFD | Ramy dobrowolne | Task Force on Climate-Related Financial Disclosures: rekomendacje dotyczące raportowania ryzyka klimatycznego |
| CSRD | Regulacja UE | Corporate Sustainability Reporting Directive: obowiązki raportowe oparte na Europejskich Standardach Raportowania Zrównoważonego Rozwoju (ESRS) |
| CSDDD | Regulacja UE | Corporate Sustainability Due Diligence Directive: obowiązki w zakresie należytej staranności obejmujące działalność własną firmy oraz jej cały łańcuch dostaw |
| Climate-Related Financial Disclosure | Prawo australijskie | Obowiązkowy australijski reżim ujawniania kwestii klimatycznych, korzystający z dobrowolnych wytycznych NGO |
Dyrektywa Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) została pierwotnie zaprojektowana jako następca Dyrektywy Unii Europejskiej w sprawie ujawniania informacji niefinansowych (NFRD). Pierwszy projekt CSRD został wydany przez Unię Europejską w kwietniu 2021 r. W grudniu kolejnego roku CSRD ukazała się w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, a sama dyrektywa weszła w życie 5 stycznia 2023 r. CSRD opiera się na Europejskich Standardach Raportowania Zrównoważonego Rozwoju (ESRS), wprowadzając obowiązki raportowe w 12 różnych obszarach dla przedsiębiorstw działających w UE, które mieszczą się w zakresie dyrektywy. Dyrektywa ta stanowi jeden z elementów Europejskiego Zielonego Ładu, ambitnej wizji przeciwdziałania zmianom klimatu i osiągnięcia neutralności klimatycznej w całej 27‑członkowskiej wspólnocie do 2050 roku.
Po uchwaleniu CSRD w 2023 roku, Rada UE i Parlament Europejski w pierwszym kwartale kolejnego roku intensywnie pracowały nad wdrożeniem równie obszernej regulacji środowiskowej: Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD). Pomimo zdecydowanego sprzeciwu części krajów członkowskich, CSDDD została ostatecznie przyjęta przez UE w maju 2024 roku. Dyrektywa nakłada na objęte jej zakresem przedsiębiorstwa sześć głównych obowiązków w zakresie należytej staranności, zobowiązując je do identyfikacji, oceny oraz wdrażania ukierunkowanych działań mających na celu ograniczenie negatywnego wpływu zarówno w ramach własnej działalności, jak i w całym łańcuchu dostaw. Przykłady tych negatywnych skutków są wskazane w samej dyrektywie i obejmują kategorie związane z ESG, takie jak godziwe płace, bezpieczne warunki pracy, praca przymusowa, emisje, różnorodność biologiczna czy wylesianie. Ponadto CSDDD wymaga, by przedsiębiorstwa objęte regulacją opracowały plan transformacji klimatycznej zgodny z Porozumieniem Paryskim oraz europejskim prawem klimatycznym. Państwa członkowskie UE mają dwa lata od wejścia dyrektywy CSDDD w życie w 2024 roku, aby wdrożyć ją do prawa krajowego. Unijna implementacja etapowa potrwa od 2027 do 2029 roku, finalnie obejmując ponad 5 000 firm działających na terenie UE.
Greenhouse Gas Protocol Initiative została uruchomiona pod koniec lat 90. XX wieku w celu opracowania i publikacji międzynarodowo uznanych standardów kalkulacji i raportowania emisji gazów cieplarnianych (GHG), które mogłyby być przyjęte przez przedsiębiorstwa, branżowe grupy interesu czy nawet organy rządowe. Pierwsza edycja ram rachunkowości i raportowania GHG Protocol, wydana w 2001 roku, wprowadziła pojęcie zakresów emisji (scopes) jako narzędzia rozróżniającego różne formy emisji GHG oraz ich relację z firmą raportującą. (GHG Protocol obejmuje siedem głównych gazów cieplarnianych określonych w Protokole z Kioto: dwutlenek węgla, metan, podtlenek azotu, hydrofluorowęglowodory, perfluorowęglowodory, heksafluorek siarki i trifluorek azotu.) Poniżej zdefiniowano trzy zakresy emisji.
| Zakres | Kategoria | Definicja i przykłady |
|---|---|---|
| Scope 1 | Emisje bezpośrednie | Gazy cieplarniane, które firma emituje bezpośrednio ze swoich nieruchomości, infrastruktury i sprzętu. Przykłady obejmują produkcję energii elektrycznej, ciepła i pary, procesy fizyczne lub chemiczne, a także transport produktów, materiałów i odpadów. |
| Scope 2 | Emisje pośrednie | Wąsko zdefiniowana kategoria obejmująca emisje powstałe w wyniku zakupu energii elektrycznej z sieci. Ponieważ te emisje nie pochodzą z własnej działalności firmy, traktowane są jako pośrednie. |
| Scope 3 | Emisje pośrednie | Wszelkie inne formy emisji pośrednich, w tym te powstałe w całym łańcuchu wartości organizacji. Przykłady to wydobycie surowców, użytkowanie produktu oraz zarządzanie na koniec cyklu życia (EOL). |
Jak doskonale wiedzą producenci, importerzy i inne firmy z USA, na całym świecie rośnie liczba regulacji środowiskowych. Tylko w ciągu ostatnich dwóch lat wprowadzono w życie lub uchwalono historycznie najważniejsze dyrektywy dotyczące zrównoważonego rozwoju, w tym unijne CSRD i CSDDD, nowe wymogi raportowe Environmental Protection Agency dotyczące PFAS oraz australijską nowelizację Treasury Laws Amendment. Znajdujemy się u progu nowej ery odpowiedzialności korporacyjnej i raportowania ESG, a druga połowa dekady obfituje w kluczowe terminy regulacyjne, których nie mogą Państwo pominąć jako podmiot objęty przepisami.
Chociaż większość firm będzie musiała dostosować się do nadchodzących kluczowych regulacji dotyczących zrównoważonego rozwoju dopiero za rok lub dwa, nie oznacza to, że konsumenci, inwestorzy i opinia publiczna oczekują, iż będą oni celowo ignorować filary ESG i wynikające z nich zobowiązania. Społeczne postrzeganie kwestii zrównoważonego rozwoju oraz praktyk korporacyjnych uległo znaczącej przemianie w ciągu ostatniej dekady – dziś większość osób podejmuje decyzje zakupowe przynajmniej częściowo w oparciu o wyniki ESG i reputację firm. Biznes odebrał ten sygnał – skutkuje to pokoleniową zmianą w kierunku priorytetyzowania inicjatyw na rzecz zrównoważonego rozwoju, inwestowania w ujawnienia klimatyczne oraz obliczania emisji Scope 1, 2 i 3, zanim większość tych wymogów stanie się prawnie obligatoryjna. Ważny wniosek: nie tylko działania rządów skłaniają przedsiębiorstwa do zmiany zachowań i ponoszenia większej odpowiedzialności za negatywne skutki działalności. Taką zmianę wymusza również kultura.
W miarę jak wymogi ESG (Environmental, Social, Governance — środowiskowe, społeczne i ładu korporacyjnego) stają się priorytetem dla firm, przedsiębiorstwa coraz częściej opierają się na dwóch grupach, aby poruszać się w nowym porządku prawnym i oczekiwaniach związanych ze zrównoważonym rozwojem: kadrze zarządzającej oraz specjalistach ds. zaopatrzenia. Zarząd odpowiada za kształtowanie całościowej strategii i inicjatyw firmy, podczas gdy eksperci ds. zakupów posiadają widoczność oraz kompetencje niezbędne do przeprowadzenia należytej staranności w łańcuchu dostaw i oceny potencjalnych negatywnych skutków społecznych i środowiskowych. Jednak w sektorach takich jak elektronika użytkowa, motoryzacja czy lotnictwo i obronność, to właśnie inżynierowie mogą odegrać kluczową rolę we wdrażaniu zmian systemowych pozwalających realnie poprawić wskaźniki zrównoważonego rozwoju firmy.
Choć dotychczas niewielu inżynierów i specjalistów ds. zakupów postrzegało aspekty zrównoważonego rozwoju i zarządzanie cyklem życia produktu jako powiązane priorytety, nadchodząca fala przepisów środowiskowych uczyni z ESG czynnik decydujący w procesie wycofywania komponentów z rynku. Nowe dyrektywy wymuszą na producentach uwzględnienie takich kwestii jak wpływ środowiskowy, emisje gazów cieplarnianych (zakres 1, 2 i 3), czy też praktyki pracy ich dostawców w procesie decyzyjnym. Łańcuchy dostaw będą stopniowo przekształcane pod kątem tych nowych priorytetów. Komponenty o nieproporcjonalnie wysokim śladzie węglowym, pochodzące z niszczących środowisko procesów lub produkowane przy użyciu wyzyskującej pracy, będą szybko traciły popyt. Taki spadek popytu na komponenty o słabym profilu ESG doprowadzi ostatecznie do wycofywania ich przez producentów. Gdy trend ten się utrwali i nabierze rozpędu, coraz więcej niezrównoważonych komponentów zostanie skierowanych do wczesnego wycofania. Firmy, które chcą dostosować swoje zarządzanie wycofywaniem do nowych realiów, muszą zdobyć narzędzia i kompetencje pozwalające na ocenę komponentów pod kątem ESG.
Monitorowanie danych ESG i wskaźników zrównoważonego rozwoju w całym zestawieniu materiałowym (BOM) i łańcuchu dostaw — od emisji (zakres 1, 2 i 3), po praktyki pracy dostawców — wspierane pełnymi deklaracjami materiałowymi i dokumentacją źródłową. Z2Data umożliwia zespołom inżynierskim, zakupowym i ds. zgodności identyfikację komponentów o niekorzystnym profilu zrównoważonego rozwoju i reakcję zanim zostaną wycofane z rynku.
Get a Demo
