:quality(85))
Overzicht van de Liberation Day-tarieven van Trump
Op 2 april 2025 kondigde de Amerikaanse president Donald Trump zijn “Liberation Day Tariffs” aan, de informele benaming voor Executive Order (EO) 14257, waarin uitgebreide nieuwe Amerikaanse tariefmaatregelen werden uiteengezet. De belangrijkste tariefeffecten van deze EO zijn:
- Het instellen van een basistarief van 10% invoerrechten op alle goederen die de Verenigde Staten binnenkomen.
- Het invoeren van extra tarieven per land.
De exacte tarieven verschillen per land en worden berekend via een formule die het Amerikaanse exportvolume naar een land afzet tegen het importvolume uit datzelfde land. Deze berekening, die in feite het Amerikaanse handelstekort ten opzichte van elk land bepaalt, laat een duidelijk patroon zien: kleinere en ontwikkelingslanden die dienen als productiecentra van goederen die in de VS worden geconsumeerd, krijgen hoge tarieven opgelegd. Landen met weinig productiecapaciteit en/of beperkte handel met de VS krijgen juist lage tarieven.
Tarieven, gepauzeerd of niet, blijven een bedreiging vormen
Hoewel de tariefverhogingen op alle landen — behalve China — zijn gepauzeerd tot 9 juli 2025, vormen zij nog steeds een bedreiging voor het internationale handelssysteem waarop de VS al jaren vertrouwt voor de import van goedkope goederen voor zowel productie als consumptie.
Dit komt doordat veel landen met hoge tarieven volgens de EO, waaronder Cambodja (49%), Vietnam (46%), Thailand (32%) en Indonesië (32%), populaire opties zijn binnen de “China plus One”-productiestrategie. Deze aanpak combineert goedkope productie in China met alternatieve en actieve alternatieve leveranciers buiten China.
Nu productie in China sterk wordt ontmoedigd voor veel producten, en veel gangbare alternatieve productielocaties nu óók relatief hoge tarieven kennen, heroverwegen veel bedrijven hun plannen voor toekomstige productielocaties en supply chain-strategieën op bredere schaal.
In dit artikel belichten wij twee kernfactoren waarmee bedrijven rekening moeten houden wanneer zij van plan zijn productie te verplaatsen als reactie op de nieuwe tarieven. Tevens bespreken wij welke landen momenteel het meest lijken te profiteren van de voortgaande handelsoorlog.
De eerste stappen: twee belangrijke aandachtspunten
Om deze uitdagingen het hoofd te bieden, moeten bedrijven twee essentiële zaken beoordelen bij het selecteren van buitenlandse productielocaties die naar de VS exporteren: het tarieflandschap en landgebonden overwegingen. Hoewel er andere factoren meespelen, zijn deze twee gebieden een aanzienlijk deel van de afweging.
Het tarieflandschap: aandachtspunten
Het reorganiseren van een supply chain in een nieuw land is veelal een kostbaar, tijdrovend en arbeidsintensief proces. Voordat u besluit productie te verplaatsen van gebieden met hoge tarieven naar de VS of een ander nieuw land, dient u het volgende te overwegen:
Welke tarieven momenteel van toepassing zijn op uw producten
Ten eerste: Controleer of de in het buitenland geproduceerde goederen daadwerkelijk met Amerikaanse invoertarieven belast worden. Voor veel belangrijke grondstoffen en componenten, zoals halfgeleiders, diodes, transistoren en andere gespecialiseerde elektronische componenten, geldt momenteel een uitzondering op de hoge Chinese tarieven. Daarnaast bestaan er voor veel andere goederen tariefkortingen of -vrijstellingen, afhankelijk van sector en land van herkomst (Country of Origin). Controleer goed of waardevolle producten daadwerkelijk door tarieven getroffen zullen worden.
De tarieven van Trump kunnen een kortetermijnprobleem zijn
Ten tweede: De duurzaamheid van tarieven — mogelijk de belangrijkste trend om nu te monitoren — verdient serieuze aandacht voordat u productie naar een nieuw land verplaatst. Dit komt doordat het presidentiële mandaat waarmee deze tarieven zijn ingesteld eenvoudig door een nieuw bestuur kan worden teruggedraaid, mogelijk al binnen vier jaar. Bovendien lopen er meerdere rechtszaken tegen de Liberation Day-tarieven die nog voor de rechtbank moeten worden afgehandeld.
Voor veel bedrijven kan het opzetten van langdurige relaties met producenten in nieuwe landen zinloos zijn als de tarieven op de langere termijn alsnog vervallen. Veel tariefprogramma’s van de Trump-regering zijn uitgesteld in implementatie, en het blijft mogelijk dat ook de Liberation Day-tarieven verder worden uitgesteld tot na de huidige deadline van juli.
Bedrijven doen er verstandig aan terughoudend te zijn bij inschattingen over de levensduur van tarieven, en dienen te overwegen dat alle tarieven van Trump kunnen worden verminderd, opgeheven of uitgesteld voordat definitieve besluitvorming over nieuwe productielanden plaatsvindt.
Er kunnen handelsakkoorden aanstaande zijn
Ten derde: Er kunnen bilaterale handelsakkoorden worden gesloten met specifieke landen. De Trump-regering heeft reeds een handelsakkoord gesloten met het VK en is actief in onderhandeling met China. Daarnaast meldt het bestuur dat diverse andere landen handelsafspraken nastreven. In de praktijk zullen deze akkoorden waarschijnlijk in lagere tariefpercentages resulteren. Bedrijven met risicoblootstelling vanuit landen met hoge tarieven kunnen ervoor kiezen te wachten op mogelijke akkoorden, zeker zolang het tariefpauze tot 9 juli geldt. Bedrijven moeten de voortgang in handelsonderhandelingen monitoren die van invloed kunnen zijn op tariefpercentages in landen waar zij nu produceren voor de Amerikaanse markt.
Herberekening van tarieven maakt forse investeringen risicovol
Ten vierde: Herberekening van tariefpercentages is een serieuze risicofactor die het hele proces van productieverplaatsing teniet kan doen. Hoewel de EO met de Liberation Day-tarieven niet spreekt van een vast herberekeningsschema volgens de gepubliceerde formule, heeft Trump herhaaldelijk aangegeven dat tarieven kunnen stijgen of dalen voor specifieke landen op basis van actuele handelsstromen. Dat betekent een reëel risico: landen die populair worden als productiebestemming dankzij het nieuwe Amerikaanse tariefbeleid, kunnen alsnog met hogere tarieven worden geconfronteerd als de VS meer gaat importeren uit die regio’s — zowel arbitrair als via een standaard herberekening.
Om dit risico te beperken, dienen bedrijven de Total Cost of Ownership (TCO) van producten op nieuwe locaties door te rekenen, en hun tolerantie en bereidheid tot tariefrisico’s helder vast te leggen voordat gekozen wordt voor een nieuwe productielocatie.
Landgebonden aandachtspunten
Voor bedrijven die hun supply chain herinrichten door de tarieven, is een grondige beoordeling van het bestemmingsland cruciaal. Verplaatsen naar de VS heeft binnenlandse voordelen, maar voor veel sectoren blijkt het lastig te concurreren op buitenlandse markten met producten uit landen met lagere productiekosten, zoals China, Vietnam en Cambodja. Deze landen profiteren van lage kosten en gunstige exportcondities. Als de Liberation Day-tarieven blijven, zullen veel lagekosten-landen juist profiteren van het gewijzigde speelveld en betrekkelijk lage Amerikaanse tarieven.
10% kan de nieuwe basiskosten voor import worden
Indien wereldwijd (behalve voor landen met handelsakkoorden of uitzonderingen) een basistarief van 10% geldt op alle invoer naar de VS, zullen de effectieve importkosten daar worden herijkt. Dat betekent dat producten uit landen met een tarief van 10% (of vergelijkbaar) in feite tegen het laagst mogelijke tarief worden geïmporteerd voor goederen zonder vrijstellingen. Veel bedrijven zullen daarom op zoek moeten naar landen met een vergelijkbaar productielandschap als hun huidige locaties, waarbij zij wel profiteren van lagere loonkosten en bestaande lokale productie-ecosystemen.
Welke landen kunnen het meest profiteren van Trump’s tarieven?
Zoals eerder genoemd zijn er veel meer factoren dan alleen tarieven waarmee bedrijven rekening moeten houden bij het verplaatsen van productie. Z2Data beoordeelt 10 criteria op landniveau — zoals kredietwaardigheid, militair conflict-risico, gemak van zakendoen en politieke stabiliteit — samen met lokale provinciale factoren als extreem weer en publieke gezondheidsrisico’s, om zo tot een integraal locatiebeleid te komen.
Het belangrijkste bij het selecteren van een nieuw productieland is:
- Produceren in landen waar supply chain-stabiliteit behouden blijft
- Locaties die bij voorkeur al beschikken over productie-ecosystemen van sub-tier-leveranciers om complexe productieprocessen te ondersteunen
Hieronder enkele landen die — op basis van Z2Data’s Country Risk Score (die het operationele risico per land meet) en relevante Liberation Day-tariefdata (per 23-5-2025) — naar verwachting zullen profiteren van Trump’s nieuwe tarieven.
Brazilië (Amerikaans tarief: 10%)
Apple heeft aangekondigd productie te verplaatsen naar Brazilië voor de iPhone 16e. Ook veel autofabrikanten produceren al in het land. Volgens Z2Data geldt voor Brazilië Medium Risk vanwege politieke instabiliteit, arbeidsrechten en zakendoen. Echter: veel Braziliaanse steden kennen weinig risico op natuurrampen of stroomuitval, wat bijdraagt aan stabielere productie in deze regio’s.
Mexico (Amerikaans tarief: vrij, afhankelijk van product en COO)
Veel Amerikaanse bedrijven zijn zeer bekend met Mexico als goedkope “nearshoring”-optie. Dankzij de U.S.-Mexico-Canada-overeenkomst (U.S.MCA) bestaat er tariefvrije toegang tot de VS voor in Mexico vervaardigde goederen. Dat biedt veel bedrijven een serieus alternatief voor (eind)assemblage en productie om hiervan te profiteren.
Mexico wordt door Z2Data beoordeeld als Medium Risk op landniveau. Het land heeft weinig risico’s op het gebied van cybersecurity of militaire conflicten, maar kent uitdagingen rondom politieke stabiliteit, inflatie en kredietstatus. Uit Z2Data’s analyse blijkt dat veel Mexicaanse steden weinig verstoring door natuurrampen ondervinden en incidenteel operationele verstoringen kennen, wat doorgaans een stabiel productielandschap betekent.
Maleisië (Amerikaans tarief: 24%)
Hoewel het tarief voor Maleisië meer dan dubbel zo hoog is als de 10%-basis, is het land toch relevant vanwege de sterk ontwikkelde elektronica-industrie. Voor bedrijven die reeds in Zuidoost-Azië actief zijn, kan een overstap hierdoor relatief eenvoudig zijn. Volgens de Country Risk-score van Z2Data geldt voor Maleisië Medium Risk, vooral door risico op overstromingen en arbeidsrechten, maar het scoort goed qua zakendoen, cybersecurity en relatief weinig weerrisico’s ten opzichte van andere landen.
Marokko (Amerikaans tarief: 10%)
Voor de Liberation Day-tarieven was Marokko een van de weinige landen met vrijhandelsakkoorden met zowel China als de VS, en Europese bedrijven maken al lang gebruik van de lagere arbeids- en energiekosten. Inmiddels investeren bedrijven wereldwijd in Marokkaanse productie. Volgens het Z2Data-scoresysteem geldt ook hier: Medium Risk. Marokko kent politieke stabiliteit- en zakendoenrisico’s, maar gevestigde bedrijven profiteren van weinig natuurrampen en minimale operationele verstoringen, zoals blijkt uit de event monitoring van Z2Data.
Conclusie
Dit zijn slechts enkele voorbeelden van landen die als goedkope productielocatie kunnen dienen voor bedrijven die concurrerend willen blijven in zowel de Amerikaanse als de wereldmarkt. Afhankelijk van de specifieke bedrijfsomstandigheden komen mogelijk meer opties in beeld.
Z2Data biedt tools als Supplier Insights en Supply Chain Watch om bedrijven te helpen hun supply chain continu te monitoren op opkomende risico’s en potentiële landen en leveranciers te evalueren op basis van uiteenlopende criteria. Of u nu wilt anticiperen op wijzingen in tarieven, geopolitieke of natuurrisico’s wilt beoordelen, of nieuwe sourcingkansen zoekt om veerkrachtig te blijven — Z2Data levert u de data om doordachte beslissingen te nemen voor uw supply chain.
Wilt u meer weten over hoe Z2Data u kan helpen om landen of leveranciers te screenen op productgeschiktheid? Plan een gratis proefperiode.
