:quality(85))
Hoogtepunten uit het artikel:
- Het opbouwen van alternatieve supply chains zonder betrokkenheid van China blijft de meest effectieve manier voor landen zoals de Verenigde Staten om op lange termijn supply chain-stabiliteit te waarborgen. In dat kader wordt 2026 een cruciaal jaar voor investeringen en diversificatie van de supply chain weg van China.
- In 2025 heeft de regering-Trump de ontwikkeling van binnenlandse en partnerbronnen van kritieke mineralen tot topprioriteit gemaakt. De VS zijn toegetreden tot het U.S.-Australia Critical Minerals Framework, waarmee $1 miljard werd toegezegd voor gezamenlijke productieprojecten van mineralen. Daarnaast is de VS een partnerschap aangegaan met Saoedi-Arabië voor een raffinaderij voor zeldzame aardmetalen en werden er aanvullende akkoorden bereikt met Cambodja, Maleisië en Thailand.
- Binnen de eigen landsgrenzen kondigde het U.S. Department of Energy (DOE) een reeks initiatieven aan om de binnenlandse winning van mineralen te verhogen, waaronder een initiatief van $1 miljard voor de ontwikkeling van mijnbouw-, verwerkings- en recyclingtechnologieën; een subsidie van $500 miljoen voor grootschalige verwerking van batterijmineralen; en diverse andere grootschalige projecten.
Vanaf 2023 worden supply chains van kritieke mineralen en grondstoffen intensiever onder de loep genomen dan ooit tevoren. Dit komt grotendeels door een explosie van exportbeperkingen vanuit China, de grootste producent van kritieke mineralen en zeldzame aardmetalen wereldwijd. Deze exportbeperkingen, voornamelijk gericht op de VS en andere westerse landen, hebben ertoe geleid dat wereldwijde supply chains hun dieptestructuur nauwlettend zijn gaan analyseren om alternatieve bronnen van grondstoffen te ontwikkelen voor hun producten.
De realiteit voor veel bedrijven is echter dat China de mijnbouw en extractie van de materialen die in hun productiestromen worden verwerkt, domineert. Neem bijvoorbeeld het mineraal gallium. Dit materiaal wordt veel gebruikt in elektronische toepassingen, lasers, medische apparaten en zonnepanelen. China beheerst circa 99% van de wereldwijde raffinage van gallium. Dit betekent dat bedrijven, zelfs als zij erin slagen om mijnen en ruwe gallium te verwerven, nog steeds alternatieve verwerkingsinstallaties moeten vinden om afhankelijkheid van China ergens in hun supply chain te voorkomen.
Hoewel niet elk kritiek mineraal even sterk wordt gedomineerd door China als gallium, geldt voor vrijwel alle mineralen waarop China exportbeperkingen toepast dat alternatieven beperkt zijn. Door de lange levertijden voor mijnbouw- en verwerkingsapparatuur, alsmede de langdurige opstart van nieuwe faciliteiten, blijft het ontwikkelen van alternatieve supply chains voor kritieke mineralen een intensief, tijdrovend proces dat maanden tot jaren kan duren.
Niettemin blijft het opzetten van alternatieve supply chains zonder China de beste manier voor landen als de VS om op lange termijn stabiliteit te waarborgen. In dat licht wordt 2026 een kantelpunt voor investeringen en diversificatie van supply chains buiten China. Hieronder belichten wij vier belangrijke thema’s waarop bedrijven die afhankelijk zijn van kritieke mineralen of zeldzame aardmetalen in 2026 bijzonder alert moeten zijn.
De houdbaarheid van het Amerikaans-Chinese handelsakkoord
Op 31 oktober kondigden de Amerikaanse president Donald Trump en de Chinese president Xi Jinping gezamenlijk een akkoord aan, waarbij onder meer de exportcontroles van China op de meeste door haar gedomineerde kritieke mineralen voor een periode van één jaar werden opgeschort, met afloop in november 2026. Dit akkoord bood veel sectoren tijdelijk verlichting van de exportbeperkingen die China vlak voor de overeenkomst had aangekondigd.
Voordelen van het handelsakkoord voor de wereldwijde industrie
Hoewel het handelsakkoord formeel tussen de VS en China is gesloten, profiteerde de gehele mondiale industrie, aangezien de Chinese exportbeperkingen voor alle landen golden. Daarnaast stond China op het punt het aantal kritieke mineralen met exportbeperkingen fors uit te breiden en werden restricties ook doorgevoerd voor eindproducten en assemblages waarin deze mineralen zijn verwerkt. Sommigen beschouwden deze op handen zijnde beperkingen als strategisch drukmiddel voorafgaand aan handelsbesprekingen, maar deze restricties staan formeel nog steeds op papier—zij het in opgeschorte toestand—en kunnen weer van kracht worden zodra het handelsakkoord afloopt in november 2026.
Hoewel de acute druk op korte termijn is afgenomen, blijven er grote vraagtekens bestaan over de houdbaarheid van het akkoord. Het akkoord kan vóór november worden verlengd, maar garanties daarop zijn er niet, gezien de instabiele, conflicterende geopolitieke verhoudingen tussen beide landen.
Hoewel duidelijk is dat de VS en de Europese Unie sterk inzetten op het ontwikkelen van alternatieve toeleveringsketens voor mineralen buiten China, zal de beschikbare capaciteit van nieuwe faciliteiten niet volstaan om de huidige marktdominantie van Chinese bedrijven te vervangen. Daarom dienen dit handelsakkoord en de geopolitiek eromheen in 2026 nauwlettend gemonitord te worden: het stopzetten of opschorten van het akkoord zonder vervangend plan kan direct en ingrijpend gevolgen hebben.
Hoe snel kan de VS de productie van kritieke mineralen opvoeren?
In 2025 maakte de regering-Trump de ontwikkeling van binnenlandse en partnerbronnen van kritieke mineralen tot hoogste prioriteit. Internationaal zijn de VS toegetreden tot het U.S.-Australia Critical Minerals Framework, met $1 miljard toegezegd aan gezamenlijke productieprojecten. Ook ging de VS samenwerkingen aan met Saoedi-Arabië voor een raffinaderij voor zeldzame aardmetalen en met Cambodja, Maleisië en Thailand, waarbij Amerikaanse investeerders recht van eerste koop kregen bij de verkoop van mineraalactiva in deze landen.
DOE-aankondigingen voor kritieke mineralen
Binnenlands kondigde het Department of Energy (DOE) tal van initiatieven aan om de binnenlandse winning van mineralen te stimuleren, waaronder:
- Een initiatief van $1 miljard voor de ontwikkeling van mijnbouw-, verwerkings- en recyclingtechnologieën
- Een subsidie van $500 miljoen voor grootschalige verwerking van batterijmineralen
- $275 miljoen voor verbetering van hulpstofwinning uit afvalstromen (tailings)
- $80 miljoen voor de ontwikkeling van volgende-generatie mijnbouwmethoden
De VS namen tevens aandelenbelangen in verschillende mijnbouw- en verwerkingsbedrijven. Tot slot verstrekte de overheid een omvangrijke lening van $2,3 miljard om een lithium-mijnbouwproject volledig gebouwd te krijgen.
Al deze ontwikkelingen maken duidelijk dat de regering-Trump de ontwikkeling van alternatieve supply chains voor kritieke mineralen serieus neemt. Wat echter nog onduidelijk blijft, is hoe snel de VS de productie van commerciële volumes mineralen kan opvoeren. Gezien de dominantie van China in veel supply chains voor mineralen is het duidelijk dat de VS en haar partners nog een lange weg hebben te gaan om te voorzien in de grote volumes mineralen die nodig zijn voor binnenlandse productie. In 2026 wordt het van cruciaal belang om te volgen hoe succesvol deze projecten zijn, of ze hun productietijdslijnen halen en wat de kwaliteit is van de geproduceerde mineralen.
Zullen volumes van gerecyclede mineralen substantieel toenemen?
De afgelopen jaren zijn mineralenrecycling en tailingsverwerking geïdentificeerd als belangrijke productiemethoden om extra toevoer van kritieke en zeldzame aardmineralen te creëren. In veel opzichten is dit de eenvoudigste manier om zeldzame aardmineralen binnenlands te produceren, maar recycling van dergelijke mineralen vereist vaak complexe scheidings- en extractieprocessen. Dit heeft geleid tot een gestage, zij het trage toename van recyclingfaciliteiten voor kritieke mineralen.
Projecten zoals het “Big Hill”-tailings project, dat in 2025 is opgeschaald, vervoeren afval-tailing uit de DRC naar België om daar tot germanium te worden verwerkt. Eveneens kunnen recyclingcentra, zoals in het Britse Tyseley Energy Park en bij Redwood Materials, kritieke mineralen uit bestaande producten recyclen, waardoor de behoefte aan nieuw materiaal uit het buitenland afneemt. Verscheidene andere bedrijven hebben financiering ontvangen voor grootschalige recyclingfaciliteiten in de VS, Canada en Europa, die naar verwachting in 2026 of 2027 operationeel worden.
Toch blijft de vraag of deze recyclinginitiatieven de snel stijgende vraag naar deze materialen kunnen bijhouden. Volgens een recent rapport van het International Energy Agency (IEA) kan de vraag naar kritieke mineralen tegen 2030 zelfs verdubbelen, doordat schone energietechnologie wereldwijd wordt uitgerold. Terwijl de VS en de EU hun recyclinginspanningen opvoeren, is de realiteit dat voor veel kritieke mineralen recycling slechts een klein deel van de totale vraag kan invullen (vaak slechts 5-20%, afhankelijk van het specifieke mineraal).
Een belangrijke ontwikkeling om in 2026 te volgen, is de uitrol van nieuwe recyclingfaciliteiten en de volumes aan mineralen die daar geproduceerd worden.
Blijven westerse bedrijven belangen in mijnen verkopen aan Chinese bedrijven?
In tegenstelling tot veel door de staat gecontroleerde Chinese mijnbouwbedrijven, hebben westerse bedrijven een kortetermijnverantwoordelijkheid tegenover hun aandeelhouders. Dit leidt er in de mijnbouwsector toe dat Westers bedrijven hun rechten op risicovolle of onvoldoende renderende mijnprojecten regelmatig afstoten aan Chinese ondernemingen.
Chinese bedrijven daarentegen tonen doorgaans een grotere risicobereidheid en accepteren doorgaans langere termijnhorizons tot winstgevendheid voor hun mijnbouwprojecten. Alleen al in 2025 werden grote projecten zoals het Ngualla-project in Tanzania, Raygorodok-goudmijn en de Abujar-goudmijn in Ivoorkust verkocht door Westerse aan Chinese bedrijven.
Hoewel in het Westen nieuwe mijnen worden ontwikkeld mede dankzij overheidssteun, blijft de lage risicobereidheid van veel Westerse mijnbedrijven een obstakel voor bedrijven die hun supply chain van kritieke mineralen willen ontkoppelen van China. De herstructurering van supply chains is een continu proces, maar het aanhouden van de trend waarbij Westerse bedrijven hun belangen verkopen aan Chinese organisaties—precies het tegenovergestelde van het streven naar strategische mineralenonafhankelijkheid—is een kritische dynamiek om in 2026 te monitoren.
Volatiliteit van kritieke mineralen vraagt om effectieve SCRM
De supply chains van kritieke mineralen zijn volatieler dan ooit. Schommelingen in de geopolitiek kunnen tot abrupte veranderingen leiden in sourcing van kritieke en zeldzame aardmineralen—vooral wanneer China hierin centraal staat.
Bedrijven die langetermijnstabiliteit willen garanderen, moeten weten welke mineralen in hun projecten voorkomen, welke alternatieve componenten beschikbaar zijn, en wat er vanuit supply chain-perspectief mogelijk is als Chinese mineralen plots niet meer toegankelijk zijn. Als 2025 een waarschuwingsjaar was, dan moet 2026 het jaar worden waarin bedrijven daadwerkelijk stappen zetten om meer onafhankelijkheid van kritieke mineralen uit China te realiseren. Gezien het aanhoudende risico van een plotselinge supply chain-stilstand, doen bedrijven er verstandig aan intern tijdig een analyse uit te voeren. Hoe eerder u handelt, des te meer opties er zijn om een meer veerkrachtige supply chain voor kritieke mineralen op te bouwen.
Hoe kan Z2Data uw supply chain analyseren?
Het supply chain risk management-platform Z2Data kan een essentiële rol spelen bij het beoordelen van kwetsbaarheden rondom kritieke mineralen. De software biedt toegang tot miljoenen direct beschikbare volledige materiaaldeclaraties (FMD’s), waarmee u direct inzicht krijgt in welke mineralen zich in uw componenten bevinden. Bovendien heeft Z2Data miljoenen supply chain-relatiedata die inzichtelijk maken waar de gebruikte mineralen in uw onderdelen vandaan komen, en ondersteunt het bedrijven bij het opzetten van alternatieve sourcing voor hun componenten.
Ten slotte biedt de mineralendatabase van Z2Data een gedetailleerd overzicht van de branche per mineraal in uw onderdelen, zodat strategische besluitvormers het bredere landschap begrijpen en op basis van die inzichten gefundeerde beslissingen kunnen nemen.
Wilt u meer weten over Z2Data en hoe de functionaliteit van het platform u kan helpen kwetsbaarheden in kritieke mineralen te identificeren en uw sourcing toekomstbestendig te maken? Plan dan een gratis proefperiode met een van onze productspecialisten.
