:quality(85))
Belangrijkste punten uit het artikel:
- De onderstaande 13 statistieken zijn elk illustratief voor de mondiale supply chain in 2025 en geven inzicht in de invloeden die hierop werkzaam zijn, vaak gevormd door grotere geopolitieke trends die de wereld vandaag bepalen.
- Volgens de Yale Budget Lab bedroeg het gemiddelde effectieve tarief voor alle Amerikaanse importen per 17 november net onder de 17%. Dit percentage is het hoogste sinds 1935, toen de VS een uitgesproken protectionistisch handelsbeleid hanteerde om binnenlandse boeren en bedrijven te beschermen tijdens de langdurige crisis van de Grote Depressie.
- In 2025 heeft de VS zich in opvallende mate afgekeerd van Chinese goederen en productie. In de eerste helft van het jaar waren de Amerikaanse importen uit China bijna 17% lager dan in dezelfde periode in 2024.
In sommige opzichten was dit jaar een duidelijke uitzondering vanuit supply chain-perspectief. Normaliter worden verhalen over mondiale supply chains gedomineerd door verstoringen buiten onze invloedsfeer, zoals natuurrampen, ingestorte bruggen en logistieke knelpunten. Recente voorbeelden zijn de droogte in het Panamakanaal, overstromingen door orkaan Helene en de instorting van de Francis Scott Key Bridge.
Maar niet in 2025. Dit jaar worden supply chains en de berichtgeving hierover vooral beïnvloed door strategische en doelbewuste keuzes. Grote mogendheden en politieke leiders zetten middelen en invloed in om voorsprong te verkrijgen op de wereldmarkt. Dit patroon is met name zichtbaar bij de Trump-regering, die een vergaand tariefbeleid heeft ingevoerd met verstrekkende gevolgen voor de wereldwijde markten. Ook in China speelt dit: de Chinese Communistische Partij (CCP) en president Xi Jinping zetten hun controle over de supply chain van kritieke mineralen in om Amerika aan de onderhandelingstafel te krijgen en hun invloed wereldwijd uit te oefenen.
Om deze veranderende supply chain-dynamiek te illustreren, lichten wij negen kernstatistieken uit 2025 uit die laten zien hoe de wereld verandert. Van tarieven tot afhankelijkheid van kritieke mineralen en verschuivingen in importpatronen: hoewel dit jaar niet zo chaotisch was als de COVID-19-periode, werd één ding duidelijk: supply chains worden steeds minder door willekeurige schokken en steeds meer door doelbewust beleid en geopolitieke strategie opnieuw gevormd.
Van tarieven tot afhankelijkheid van kritieke mineralen en verschuivingen in importpatronen: hoewel dit jaar niet zo chaotisch was als de COVID-19-periode, werd één ding duidelijk: supply chains worden steeds minder door willekeurige schokken en steeds meer door doelbewust beleid en geopolitieke strategie opnieuw gevormd.
1. Totale Amerikaanse douane-inkomsten bedroegen $195 miljard in FY2025
In het begrotingsjaar dat op 1 oktober 2024 begon en op 30 september 2025 eindigde, ontving de federale overheid van de VS bijna $200 miljard aan douanerechten. Dit bedrag is bijna driemaal hoger dan het totaal van het voorgaande jaar—niet verrassend gezien het agressieve en allesomvattende tariefbeleid van de Trump-regering sinds diens tweede termijn. Een groei van bijna $200 miljard aan importheffingen heeft onvermijdelijk gevolgen stroomafwaarts en raakt alles: van importpatronen en inflatie in de VS tot de levensvatbaarheid van buitenlandse bedrijven die afhankelijk zijn van Amerikaanse consumenten.
Bron: Committee for a Responsible Federal Budget
2. Gemiddeld effectief Amerikaans tarief nu 16,8%
Volgens de Yale Budget Lab bedroeg het gemiddelde effectieve tarief voor alle Amerikaanse importen per 17 november net onder de 17%. Dit percentage ligt lager dan eerder dit jaar: in augustus rapporteerde de Yale Budget Lab een gemiddelde tarief van bijna 19%. Het blijft echter het hoogste niveau sinds 1935, toen de VS een uitgesproken protectionistisch handelsbeleid voerden om binnenlandse bedrijven en boeren te beschermen tijdens de Grote Depressie.
In 1930 voerde het Amerikaanse congres de Smoot-Hawley Tariff Act in—aanscherpingen en verhogingen op meer dan 20.000 geïmporteerde goederen. De Amerikaanse Senaat typeert deze wet nu als "een van de meest rampzalige besluiten uit de congresgeschiedenis." Al voordat de wet volledig was geïmplementeerd, reageerden handelspartners met verhogingen van hun eigen importtarieven, wat de internationale handel en de wereldeconomie ernstig schaadde.
Bron: Yale Budget Lab
3. Amerikaanse importen totaal $2,1 biljoen in het eerste halfjaar van 2025
Toen president Trump in het eerste halfjaar van 2025 zijn tariefbeleid uitrolde, was een van de doelstellingen om de Amerikaanse afhankelijkheid van buitenlandse importen te verkleinen en zo het handelstekort te verminderen. Over de eerste zes maanden van 2025—volledige jaarcijfers volgen in 2026—is dat doel nog niet in zicht. Volgens het Peterson Institute for Economics bedroegen de Amerikaanse importen tussen januari en juli 2025 ruim $2,1 biljoen, tegenover een totale exportwaarde rond de $1,2 biljoen.
Het zal sommigen verrassen dat de Amerikaanse importen in deze zes maanden zelfs zijn toegenomen ten opzichte van dezelfde periode in 2024. In feite importeerde Amerika in deze periode voor $190 miljard extra aan goederen. Dat klinkt tegennatuurlijk gezien de ingevoerde handelsmaatregelen, maar veel Amerikaanse bedrijven waren strategisch in hun import: zij benutten periodes zonder, of met uitgestelde, tarieven om voorraad op te bouwen. Hierdoor piekten de importen tijdens specifieke periodes en stegen de totale cijfers.
Bron: Peterson Institute for Economics
4. Amerikaanse import uit China daalde met 17% in 2025
De Trump-regering heeft duidelijk laten blijken de Amerikaanse afhankelijkheid van buitenlandse productie te willen beperken. Dat betekent in belangrijke mate ook een afbouw van de afhankelijkheid van China, dat de afgelopen decennia uitgroeide tot ‘s werelds productiehub. In 2025 heeft de VS zich in opvallende mate afgekeerd van Chinese goederen en productie. In de eerste helft van het jaar waren de Amerikaanse importen uit China bijna 17% lager dan in dezelfde periode in 2024.
Bron: Peterson Institute for Economics
5. Amerikaanse import uit de EU steeg 14% in 2025
Dat de VS in 2025 de afhankelijkheid van China verminderde, betekent niet dat Amerika voluit eigen productie omarmde. Het lijkt erop dat een deel van de Amerikaanse bedrijfsstrategie was gericht op handelspartners met stabielere diplomatieke relaties (in dit artikel uit september analyseerde Z2Data de handels- en importdata tussen 2024 en 2025). En hoewel president Trump zich stevig uitliet over de relatie met Europa, bleven de werkelijke tarieven voor de EU relatief mild. Volgens het Peterson Institute for Economics was "de retoriek over Amerikaanse tarieven vijandiger dan de realiteit ervan" voor Europa.
Het effect is duidelijk: de Amerikaanse import uit de EU steeg met meer dan 14% van januari tot juli (vergeleken met dezelfde periode in 2024). Gezien de geopolitieke ontwikkelingen en de opleving van industriebeleid zou deze trend de komende jaren kunnen doorzetten.
Bron: Peterson Institute for Economics
6. Yttriumprijzen stegen met 4.400% in 2025
Hoewel tarieven in 2025 het nieuws bepaalden, was er nog een andere grote speler: het Chinese industriebeleid, gericht op kritieke mineralen en zeldzame aardmetalen (REE’s). China controleert het merendeel van de mijnbouw en raffinage van deze essentiële grondstoffen. Elke exportrestrictie heeft wereldwijd verstrekkende gevolgen. In april stelde China exportrestricties in voor yttrium, een REE die onder andere wordt gebruikt in katalysatoren, televisieschermen en halfgeleiderproductie.
De gevolgen waren extremer dan China wellicht verwachtte. In november lagen de prijzen voor yttrium in Europa ruim 4.000% hoger dan aan het begin van het jaar. Waar de prijs in januari minder dan $7 per kilo bedroeg, betalen Europese kopers nu ongeveer $270 voor dezelfde hoeveelheid. Een sterke kostenstijging als deze laat zien hoe gevoelig natuurlijke hulpbronnen zijn voor vraag-en-aanbod—en voor China’s vermogen om deze te sturen.
Bron: Reuters
7. A&D-bedrijven dragen gemiddeld $184 miljoen jaarlijkse kosten door supply chain-verstoringen
Hoewel tarieven en kritieke mineralen het verhaal van de mondiale supply chain in 2025 kleurden, zorgden traditionele uitdagingen nog steeds voor aanzienlijke schade. Volgens Gartner kosten supply chain-verstoringen fabrikanten in de lucht- en ruimtevaart en defensie nu jaarlijks $184 miljoen. Zelfs voor bedrijven met miljardenomzetten is dit een fors bedrag, wat aantoont dat veerkrachtige organisaties die snel kunnen reageren in crisissituaties, miljoenen kunnen besparen.
Bron: LeadDNA
8. VS stelt 25% tarief in op geïmporteerde auto’s en auto-onderdelen
De Trump-regering heeft tarieven ingevoerd voor een breed scala aan sectoren, waaronder hout, staal, aluminium en zelfs koper. Maar geen enkel tarief had zulke verstrekkende gevolgen als het 25%-tarief op buitenlandse auto’s en auto-onderdelen. Aangekondigd in maart en geïmplementeerd in mei, raken deze heffingen de marges van autofabrikanten als GM, Ford en Volkswagen, terwijl veel andere fabrikanten hun Amerikaanse productie opvoeren om tarieven te vermijden.
De autoheffingen en tussentijdse aanpassingen ervan door de Trump-regering zorgden voor grote volatiliteit in de supply chain. Volgens Trucking Dive varieerde het vrachtverkeer van auto-onderdelen vanuit Canada en Mexico in 2025 sterk.
Bron: Trucking Dive
9. 14 miljard dollar-kostende weers- en klimaatrampen in H1 2025
Hoewel er sinds de bosbranden in Los Angeles in januari weinig natuurrampen de headlines haalden, bleef de VS in 2025 geconfronteerd met dure weersgebeurtenissen. Volgens de American Meteorological Society telde Amerika in de eerste zes maanden van het jaar 14 weers- en klimaatrampen met elk een prijsetiket van meer dan een miljard dollar. Hieronder vielen niet alleen de Californische bosbranden, maar ook overstromingen, orkanen en andere ernstige stormen. Mede hierdoor brengen natuurrampen tussen januari en juni 2025 gezamenlijk de hoogste totale schade ooit voor een eerste halfjaar, gecorrigeerd voor inflatie.
Bron: American Meteorological Society
Vergroot veerkracht en flexibiliteit van uw supply chain met Z2Data
Hoe uniek 2025 inhoudelijk ook was, het jaar onderstreepte vooral de blijvende volatiliteit van mondiale supply chains. Organisaties die gewend waren onderdelen en producten wereldwijd te sourcen, moesten plots navigeren door een complex en bestraffend tariefregime met de hoogste tarieven van de afgelopen 90 jaar. Bedrijven die rekenden op een stabiele aanvoer van kritieke mineralen en zeldzame aardmetalen uit China werden abrupt geconfronteerd met strikte exportbeperkingen op essentiële grondstoffen voor auto’s, consumentenelektronica en halfgeleiders.
Organisaties die meer zichtbaarheid, intelligentie en grip willen op supply chain-risico’s, kunnen veel waarde halen uit een supply chain risk management (SCRM)-platform als Z2Data. Z2Data biedt een breed scala aan krachtige SCRM-functionaliteiten, waaronder maar niet uitsluitend:
- Multitier supply chain-zichtbaarheid
- Uitgebreide risicobeoordeling op leverancier-, locatie- en componentniveau
- Realtime supply chain-monitoring
- COO, COD en andere sourcing-intelligentie
- Beheer van veroudering/obsolescentie
- Componentdetectie
- PCN-monitoring en workflow
- Due diligence binnen de supply chain
- Analyse van compliance- en risicofactoren
Wilt u meer weten over Z2Data en hoe dit SCRM-instrument organisaties kan helpen effectief om te gaan met tarieven, afhankelijkheid van kritieke mineralen en klassieke supply chain-verstoringen? Plan een gratis trial met een van onze productspecialisten.
