Obsoletierapport

Hoewel obsoletie een verwacht onderdeel is van de productlevenscyclus, is het aantal obsoleet verklaarde componenten de afgelopen jaren sterk toegenomen door de pandemie. In 2021 raakten 528.546 componenten obsoleet. Het jaar daarop liep dat op tot 756.087, een jaar-op-jaar stijging van bijna 50%.

Nieuwe data laten zien dat de piek in obsoletie nu afvlakt. In 2023 bereikten slechts 473.910 componenten hun einde levensduur (EOL), een daling van 37% ten opzichte van het jaar ervoor. Gegevens uit de eerste twee maanden van 2024 laten een vergelijkbaar verloop zien, met tot nu toe 39.190 EOL’s.

Ondanks de recente daling in component-obsoletie stijgt het aantal bedrijven dat EOL’s afgeeft ieder jaar sinds 2021, met 990 fabrikanten die in 2023 componenten hebben uitgefaseerd. Deze trend zet zich naar verwachting voort in 2024, met 305 bedrijven die in de eerste twee maanden van het jaar al EOL’s hebben afgegeven.

Omdat er beduidend minder halfgeleiders dan passives in distributie zijn, zijn EOL-cijfers voor deze componenten logischerwijs een stuk lager. Desondanks laten de gegevens zien dat ook in 2023 een aanzienlijk aantal halfgeleiders is uitgefaseerd. Dit betroffen onder andere ruim 6.268 transient voltage suppressors, 5.884 lineaire spanningsregelaars, 4.931 microcontrollers, 3.533 gelijkrichters en 2.230 MOSFET’s.

Vanwege de ingrijpende gevolgen die halfgeleider-obsoletie met zich meebrengt, hebben deze cijfers onmiskenbaar geleid tot grote impact bij fabrikanten, distributeurs en andere partijen in de elektronische toeleveringsketen. Het vervangen van een halfgeleider die essentieel is voor het ontwerp van een product, geeft door de hele organisatie pijnpunten — van engineering tot commoditymanagement en strategische sourcing.

Z2Data vroeg eveneens aan professionals welke factoren zij als de belangrijkste aanjagers van EOL van componenten zagen. De meerderheid (38,5%) noemde technologische vooruitgang die de levensduur van componenten overtreft als belangrijkste reden, gevolgd door 25,6% voor verstoringen in de supply chain. Andere antwoorden waren afgenomen marktvraag (20,5%) en wijzigingen in industrienormen (12,8%).

Z2Data heeft dieper gekeken naar obsoletie in drie kritieke halfgeleidercategorieën: microcontrollers (MCU’s), field programmable gate arrays (FPGA’s) en dynamic random-access memory (DRAM).

Voor MCU’s is obsoletie per node-technologie opvallend. 350 nanometertechnologie, ontwikkeld halverwege de jaren negentig, is grotendeels in obsoletie geraakt — EOL’s beslaan meer dan 70% van alle 350 nm-MCU’s. De 180 en 130 nm-nodes hadden in 2023 de meeste EOL’s en tonen de snelle overgang naar 28 en 16 nm-technologie. Minder dan de helft van het totale aantal MCU’s op 180 en 130 nm is nog actief in gebruik.

In 2023 zijn er specifiek: 1.495 180 nm-microcontrollers uitgefaseerd, 996 130 nm-MCU’s obsoleet en meer dan 1.063 350 en 250 nm-nodes naar EOL. Ter vergelijking hadden 16 nm-nodes slechts negen keren een component met EOL, wat wijst op een vrijwel nul obsoletierisico.

Vanuit het oogpunt van node-obsoletie vertonen FPGA’s overeenkomsten met MCU’s. De meerderheid van de FPGA’s van 90 nm en groter heeft nu EOL bereikt, waarbij de 130 en 150 nm-IC’s nog actief zijn voor ongeveer 40% à 50%. Voor de 28 nm-node en kleiner is het percentage actieve FPGA’s ongeveer 90% of meer.

FPGA’s op de 65 nm-node tonen nu een duidelijke trend richting EOL. In 2023 kende deze categorie een forse piek in obsoletie, met 215 FPGA’s die EOL bereikten. Verschillende andere nodes — waaronder 90, 150, 180, 220 en 300 — registreerden in 2023 eveneens obsoletiecijfers van 150–155 componenten.