:quality(85))
Đối với doanh nghiệp trong các ngành phụ thuộc vào chuỗi cung ứng linh kiện điện tử rộng lớn toàn cầu, quản lý tình trạng lỗi thời đang trở thành ưu tiên ngày càng lớn. Cả linh kiện chủ động như vi mạch tích hợp và transistor lẫn các linh kiện thụ động bao gồm từ điện trở, tụ điện đến cáp và công tắc đều đang đối mặt với vòng đời ngắn lại và thời điểm cuối vòng đời (EOL) xuất hiện sớm hơn. Nhiều yếu tố đang góp phần làm gia tăng đáng kể tình trạng lỗi thời này, bao gồm cạnh tranh gay gắt hơn trong thị trường điện tử và nhu cầu không ngừng của khách hàng về sản phẩm mới, tính năng mới và những bước tiến nhanh chóng về hiệu suất.
Trước thực tế tốc độ EOL ở lĩnh vực linh kiện điện tử ngày càng tăng, các kỹ sư và chuyên gia tìm nguồn cung ứng đang xây dựng chiến lược quản lý tình trạng lỗi thời. Các biện pháp giảm thiểu phổ biến hiện nay bao gồm dự báo vòng đời, xác định linh kiện thay thế theo tiêu chí FFF (hình dạng, kích thước, chức năng) ngay trong bước lựa chọn linh kiện, cũng như thiết lập kế hoạch dự phòng toàn diện cho các sự kiện EOL. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia trong lĩnh vực này có thể chưa nhận thức hết vai trò ngày càng lớn mà bộ khung ESG (môi trường, xã hội, quản trị) đang đóng góp vào xu hướng lỗi thời trong ngành.
Trong khi bền vững và quản lý vòng đời lâu nay vẫn được coi là hai phạm trù riêng biệt, cần giải quyết bằng các biện pháp chiến lược tách rời, những diễn biến trọng yếu trong quy định của chính phủ, tiêu chuẩn công bố thông tin liên quan đến khí hậu và thực tiễn tìm nguồn cung ứng trong thập kỷ qua đang dần kéo gần những ưu tiên vốn không liên quan này. Và khi chúng ta bước sâu vào những năm 2020, ESG sẽ tiếp tục phát triển thành một lực lượng then chốt trong bức tranh lỗi thời.
ESG liên quan gì đến tình trạng lỗi thời?
Lịch sử cho thấy tình trạng lỗi thời của linh kiện điện tử được thúc đẩy bởi nhiều yếu tố không liên quan đến các trụ cột môi trường, xã hội và quản trị của ESG. Trong nhiều thập kỷ, các biến số như nhu cầu thị trường, xu hướng công nghệ thay đổi và các vấn đề trong chuỗi cung ứng và sản xuất đã tác động mạnh mẽ nhất tới các sự kiện EOL, buộc nhà sản xuất linh kiện phải phát hành thông báo ngừng sản xuất (PDN - thông báo thay đổi sản phẩm) cho khách hàng và cuối cùng dừng sản xuất linh kiện đó. (Để tìm hiểu chi tiết về các mô hình lỗi thời trong những năm gần đây, hãy tải về báo cáo mới nhất của Z2Data, Xu hướng lỗi thời năm 2024.)
Tuy nhiên, thập kỷ hiện tại đang dần định hình lại các động lực đằng sau tình trạng lỗi thời. Các quy định của chính phủ như chỉ thị báo cáo bền vững doanh nghiệp CSRD, chỉ thị thẩm định bền vững doanh nghiệp CSDDD và Đạo luật trách nhiệm dữ liệu khí hậu doanh nghiệp California (còn gọi là SB 253) sẽ đặt ra nhiều trách nhiệm mới cho doanh nghiệp. Khi làn sóng chính sách môi trường mới này bắt đầu có hiệu lực, các công ty sẽ phải ưu tiên giải quyết những vấn đề như dấu chân carbon, phát thải Phạm vi 1, 2 và 3, thực tiễn tìm nguồn cung ứng và lao động của nhà cung cấp, cũng như tác động của toàn bộ chuỗi giá trị đối với mất mát môi trường sống, đa dạng sinh học và nhiều mối quan ngại môi trường trọng yếu khác.
Theo thời gian, những quy chuẩn pháp lý này và các ưu tiên mới đi kèm sẽ thay đổi cách các ngành như điện tử tiêu dùng, ô tô, hàng không vũ trụ và quốc phòng tìm nguồn cung ứng, lựa chọn linh kiện và thiết kế sản phẩm. Những linh kiện có dấu chân carbon quá lớn, được khai thác hoặc sản xuất theo các phương thức gây hại đến môi trường, hoặc sử dụng lao động bóc lột sẽ nhanh chóng không còn được ưa chuộng. Trong nhiều trường hợp, sự sụt giảm mạnh về nhu cầu này sẽ dẫn tới tình trạng lỗi thời.
Nói đơn giản, nhu cầu đối với các linh kiện điện tử không bền vững hoặc hoạt động kém trong khung ESG sẽ lao dốc. Thêm vào đó, những quy định môi trường ngày càng chặt chẽ đồng nghĩa rằng một số linh kiện sẽ trở thành không tuân thủ trong vài năm tới, mở ra một con đường khác dẫn tới EOL. Doanh nghiệp muốn quản lý tình trạng lỗi thời một cách linh hoạt, chủ động cần học cách soi xét linh kiện ở “kính hiển vi ESG” nhằm đảm bảo không sử dụng linh kiện và cụm linh kiện được sản xuất theo phương thức thiếu bền vững, dễ rơi vào EOL sớm.
Doanh nghiệp có thể tích hợp ESG vào quản lý lỗi thời như thế nào?
May mắn là doanh nghiệp tìm nguồn linh kiện điện tử có thể áp dụng nhiều chiến lược nhằm đánh giá khả năng dễ bị ảnh hưởng bởi lỗi thời liên quan đến ESG. Các biện pháp này đòi hỏi một số nguyên tắc cốt lõi trong quản lý rủi ro chuỗi cung ứng (SCRM), bao gồm dữ liệu đầy đủ về linh kiện và nhà cung cấp, khả năng cập nhật các thay đổi về chính sách, cùng với khả năng hiển thị toàn diện chuỗi cung ứng.
• Ước tính dấu chân carbon của linh kiện
Khả năng ước tính dấu chân carbon của từng linh kiện là yếu tố cần thiết để tính toán phát thải Phạm vi 3. Hiện tại, ít hơn 40% doanh nghiệp theo dõi phát thải Phạm vi 3, nhưng tỷ lệ này chắc chắn sẽ gia tăng trong những năm tới khi các quy định mới được áp dụng và kỳ vọng về báo cáo môi trường từ công chúng lớn dần. Doanh nghiệp sở hữu nguồn lực và chuyên môn để đánh giá phát thải từng linh kiện sẽ có khả năng tích hợp tiêu chí ESG vào thực tiễn tìm nguồn cung ứng, bắt đầu loại ra các linh kiện kém hiệu quả nhất khỏi sản phẩm của mình.
• Xác định tác động chuỗi cung ứng
Chỉ thị CSDDD của EU, sẽ được thực hiện dần trong 5 năm tới, yêu cầu doanh nghiệp nằm trong phạm vi điều chỉnh phải “xác định và giải quyết các tác động bất lợi tới nhân quyền và môi trường” trong chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, việc có công cụ và nguồn lực xác định rõ ràng các tác động bất lợi này còn mang lại lợi ích vượt xa nghĩa vụ tuân thủ quy định EU. Doanh nghiệp nhìn thấu được nhà cung cấp, nhà máy, địa điểm vi phạm nguyên tắc ESG sẽ có thể hành động, tái cấu trúc chuỗi giá trị một cách phù hợp, loại bỏ dần các nhà sản xuất rủi ro và giảm thiểu rủi ro lỗi thời.
• Xem xét các nhà cung cấp tầng sâu
Tuân thủ ba trụ cột của ESG không chỉ là giảm dấu chân carbon và xây dựng kế hoạch hành động vì khí hậu. Khía cạnh xã hội trong khung ESG không kém phần quan trọng. Các quy định bền vững mới của EU — trong đó có quy định yêu cầu doanh nghiệp thực hiện thẩm định toàn diện chuỗi cung ứng — sẽ khiến nhà cung cấp có hành vi lao động không công bằng, điều kiện làm việc không an toàn hoặc bóc lột nhân công phải đối mặt với rủi ro bị loại khỏi chuỗi. Doanh nghiệp có khả năng xác định và đánh giá nhà cung cấp tầng sâu sẽ chủ động phát hiện những đơn vị rủi ro trước khi họ trở thành vấn đề với quy định pháp lý hoặc đẩy linh kiện vào EOL sớm.
Rủi ro khi bỏ qua ESG trong khâu thiết kế
Có lẽ là điều hiển nhiên, không phải công ty nào cũng lựa chọn gắn kết quản lý tuân thủ ESG với quản lý tình trạng lỗi thời. Một số nhà sản xuất có thể cho rằng rủi ro do bỏ qua bền vững bị thổi phồng, và trách nhiệm ESG của họ chỉ dừng lại ở mức quy định pháp lý bắt buộc phải tuân thủ. Tuy nhiên, bên cạnh các quan điểm này vẫn tồn tại những mối nguy thực sự khi bỏ qua khung tiêu chí ESG trong khâu lựa chọn linh kiện và thiết kế sản phẩm. Mối đe dọa lớn nhất, cấp bách nhất chính là tình trạng lỗi thời. Song vẫn còn nhiều rủi ro khác ẩn mình, có thể làm gián đoạn sản xuất, ảnh hưởng tới doanh thu, thậm chí cản trở tăng trưởng lâu dài của doanh nghiệp.
Ví dụ, doanh nghiệp không thẩm định kỹ lưỡng nhà cung cấp liên quan đến các vấn đề về nhân quyền sẽ tự đặt mình vào thế bị động trước hàng loạt nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng. Nhà sản xuất đối xử tệ với nhân viên, môi trường làm việc không an toàn hoặc sử dụng lao động cưỡng bức sẽ có nguy cơ cao bị đóng cửa nhà máy, vi phạm quy định hoặc bị đưa vào danh sách trừng phạt — tất cả sẽ tạo ra những hiệu ứng dây chuyền ảnh hưởng tới khách hàng. Ngoài ra, coi nhẹ trụ cột xã hội còn gây hại đáng kể cho danh tiếng doanh nghiệp khi bị phanh phui lợi dụng thực tiễn kinh doanh phi đạo đức. (Vụ Hải quan và Bảo vệ Biên giới Hoa Kỳ tạm giữ hàng nghìn xe của Volkswagen nhập khẩu vào Hoa Kỳ đầu năm nay do liên quan tới lao động cưỡng bức có thể để lại vết nhơ truyền thông khó xóa cho nhà sản xuất Đức.)
Không tính đến những tác động mà mạng lưới chuỗi cung ứng để lại lên hồ sơ ESG của doanh nghiệp có thể trực tiếp ảnh hưởng tới lợi nhuận. Một nghiên cứu năm 2021 của PwC cho thấy 76% người tiêu dùng sẵn sàng ngừng mua sản phẩm/dịch vụ từ các “công ty đối xử tệ với môi trường, nhân viên hoặc cộng đồng nơi hoạt động”. Dù một số doanh nghiệp có thể chưa nhận thức ngay được mối liên hệ giữa lựa chọn linh kiện và trách nhiệm đạo đức doanh nghiệp, những quyết định tìm nguồn cung ứng của mỗi công ty thể hiện rõ cách họ đối xử với “môi trường, nhân viên hoặc cộng đồng”. Việc hợp tác với nhà cung cấp trực tiếp hoặc gián tiếp (ở tầng sâu) có hành vi tham nhũng hoặc bóc lột có thể khiến doanh nghiệp bị ảnh hưởng tiêu cực trong mắt khách hàng, tạo ra tác động xấu đến doanh thu và vị thế tương lai trên thị trường.
Giảm thiểu rủi ro ESG để quản lý tình trạng lỗi thời hiệu quả
Dù sự giao thoa không phải lúc nào cũng dễ nhận thấy, trong nửa sau của thập kỷ này hiệu quả ESG và quản lý lỗi thời sẽ hội tụ đến mức có thể khiến nhiều chuyên gia ngạc nhiên. Các linh kiện điện tử có dấu chân carbon lớn, quá trình khai thác hoặc sản xuất gây hại môi trường ngày càng dễ lọt vào “tầm ngắm” và thậm chí bị kỳ thị bởi cộng đồng ngày càng có ý thức sinh thái. Các linh kiện bị coi là thiếu bền vững hoặc phi đạo đức chắc chắn sẽ không còn được ưa chuộng — điều này biến chúng thành đối tượng dễ rơi vào trạng thái lỗi thời không thể đảo ngược. Và khi luật pháp toàn cầu nâng cao chuẩn mực thẩm định chuỗi cung ứng, minh bạch nhà cung cấp, những linh kiện có nguồn gốc từ nhà sản xuất vi phạm lớn về môi trường và nhân quyền sẽ mang theo nguy cơ gây hại danh tiếng lớn hơn nhiều, thúc đẩy quá trình bị loại khỏi vòng đời.
Doanh nghiệp đủ khả năng nhận biết rủi ro ESG theo cách chủ động, linh hoạt sẽ bổ sung một chiến lược quản lý tình trạng lỗi thời thiết yếu vào danh mục giải pháp của mình. Nền tảng quản lý rủi ro chuỗi cung ứng (SCRM) dẫn đầu ngành Z2Data cung cấp cho khách hàng dữ liệu và khả năng hiển thị cần thiết nhằm thực hiện các đánh giá chuyên sâu này.
Phần mềm duy trì cơ sở dữ liệu toàn diện của hơn 150.000 nhà cung cấp và doanh nghiệp trên khắp thế giới, với hồ sơ chi tiết gồm thông tin tài chính, trạng thái tuân thủ, đánh giá rủi ro và nhiều dữ liệu khác giúp khách hàng xây dựng chuỗi cung ứng nhân văn, thực hành tìm nguồn cung ứng bền vững. Đồng thời, cơ sở dữ liệu linh kiện mở rộng của Z2Data cũng cung cấp ước tính dấu chân carbon cho hàng triệu linh kiện — thông tin quan trọng đối với doanh nghiệp cần phân tích tác động môi trường, từ đó đánh giá rủi ro lỗi thời của các linh kiện tiềm năng.
Để tìm hiểu thêm về Z2Data cùng bộ công cụ hỗ trợ tuân thủ ESG và quản lý lỗi thời, hãy đăng ký demo miễn phí cùng chuyên gia sản phẩm của chúng tôi.
