Vì sao “China Plus One” đã chuyển thành “Anywhere but China” (Phần 2)

Trong phần hai của loạt bài về China Plus One, chúng tôi phân tích cách các diễn biến mới trong bối cảnh thương mại đã biến sự cảnh giác chuỗi cung ứng thành nỗi lo ngại đối với nhiều doanh nghiệp Mỹ tìm nguồn cung ứng từ Trung Quốc.

Vì sao “China Plus One” đã chuyển thành “Anywhere but China” (Phần 2)

Bài viết này là phần hai của loạt hai bài về cách xu hướng tìm nguồn cung ứng China Plus One đã phát triển trong thập kỷ 2020, cũng như cách các diễn biến địa chính trị gần đây đã biến xu hướng này thành một yêu cầu chiến lược cấp bách. Phần một có tại đây. 

Điểm nổi bật trong bài:

  • Các doanh nghiệp Mỹ hiện đang phải trả mức thuế nhập khẩu 20% cho tất cả hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc cho chính phủ Hoa Kỳ.
  • Với bối cảnh thương mại mới, việc tìm nguồn cung ứng chủ yếu từ Trung Quốc không chỉ đơn thuần là chấp nhận thêm rủi ro — mà đồng nghĩa với việc phải gánh chịu gánh nặng tài chính mang tính trừng phạt, điều này có thể làm mất đi mọi lợi thế mà sản xuất Trung Quốc từng mang lại. 
  • Các doanh nghiệp Mỹ đang nỗ lực không ngừng để thoát khỏi "vũng lầy" thương mại với chồng chất thuế quan, hạn chế xuất nhập khẩu và danh sách các thực thể bị xử phạt ngày càng tăng. 

Tuần trước, chúng tôi đã phân tích nhiều yếu tố thúc đẩy nhanh chiến lược tìm nguồn cung ứng China Plus One những năm gần đây, bao gồm hệ quả từ đại dịch COVID-19; sự nổi lên của các lựa chọn cạnh tranh trong khối ASEAN; và cuộc xung đột thương mại Mỹ-Trung đã kéo dài suốt nửa thập kỷ. Bài viết này sẽ chuyển hướng tập trung sang năm 2025, làm rõ cách chính quyền Trump mới đã gia tăng áp lực lên các doanh nghiệp nhằm đa dạng hóa chuỗi cung ứng và nhanh chóng giảm phụ thuộc vào Trung Quốc. 

Trump 2.0 và yêu cầu cấp thiết mới về đa dạng hóa chuỗi cung ứng 

Chỉ trong sáu tuần kể từ khi chính quyền Mỹ mới nhậm chức ngày 20/01, Tổng thống Trump đã áp dụng hai mức thuế 10% trên diện rộng đối với hàng hóa Trung Quốc. Điều này đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp Mỹ đang phải trả tổng cộng 20% thuế nhập khẩu cho toàn bộ hàng hóa đến từ Trung Quốc. Xét đến việc Trung Quốc vẫn chiếm gần 30% tổng hàng nhập khẩu vào Mỹ, rào cản thương mại này là một gánh nặng tài chính khổng lồ đối với vô số ngành công nghiệp Mỹ. 

Khi xét tới sự biến động chiến lược từ Tổng thống Trump cùng quan điểm bảo hộ rõ rệt của chính quyền ông đối với thương mại, hoàn toàn có cơ sở để cho rằng mức thuế hiện tại có thể tiếp tục tăng trong suốt năm 2025. Trước thực tế thương mại mới này, phụ thuộc chủ yếu vào nguồn cung ứng từ Trung Quốc không còn đơn thuần là chấp nhận rủi ro bổ sung; mà là đang gánh chịu áp lực tài chính mang tính trừng phạt, đủ sức xóa nhòa mọi lợi thế vốn có của sản xuất Trung Quốc. 

Khi xét tới sự biến động chiến lược từ Tổng thống Trump cùng quan điểm bảo hộ rõ rệt của chính quyền ông đối với thương mại, hoàn toàn có cơ sở để cho rằng mức thuế hiện tại có thể tiếp tục tăng trong suốt năm 2025.

Giữa bối cảnh căng thẳng và bất ổn hiện nay, chưa bao giờ câu chuyện phát triển chuỗi cung ứng ngoài Trung Quốc lại trở nên cấp bách và thuyết phục đến thế. Trước khi chính quyền Mỹ mới lên nắm quyền, nhiều doanh nghiệp tin rằng một chiến lược China Plus One đủ mạnh sẽ giúp họ đủ linh hoạt để đối phó với rủi ro gia tăng khi phụ thuộc vào “công xưởng thế giới”. Tuy nhiên, sau những xáo động thương mại của hai tháng vừa qua — cùng hàng loạt biện pháp kiểm soát, hạn chế được ban hành vài năm gần đây — tâm thế cảnh giác đã nhanh chóng chuyển thành cảm giác lo ngại ngày càng lớn. 

Các doanh nghiệp giờ đây bắt đầu đối mặt với thực tế rằng China Plus One có thể không còn là chiến lược đủ cho bối cảnh đầy rủi ro trước mặt. Nếu trước đây giảm phụ thuộc vào Trung Quốc chỉ được coi là một biện pháp quản lý rủi ro chuỗi cung ứng (SCRM), thì nay ngày càng trở thành một yêu cầu chiến lược cốt lõi. Do đó, các doanh nghiệp Mỹ đang vội vã rời khỏi Trung Quốc, dốc toàn lực để thoát khỏi môi trường thương mại đầy cạm bẫy với thuế quan, hạn chế xuất nhập khẩu và danh sách đối tượng bị xử phạt ngày càng chồng chất. 

Tổng quan các rào cản thương mại Mỹ - Trung gần đây

  • Thuế quan: Trump áp dụng mức thuế chung 20% cho mọi hàng nhập khẩu từ Trung Quốc
  • Xử phạt của Mỹ: Hơn 700 doanh nghiệp Trung Quốc hiện bị Bộ Thương mại Mỹ xử phạt (bao gồm 100 doanh nghiệp được bổ sung vào danh sách UFLPA (Đạo luật ngăn chặn lao động cưỡng bức người Duy Ngô Nhĩ) trong 13 tháng qua).
  • Hạn chế xuất khẩu khoáng sản: Bộ Thương mại Trung Quốc cấm xuất khẩu galium, germani, antimon và “vật liệu siêu cứng” sang Mỹ. 
  • Thuế trả đũa: Ngày 10/03, Trung Quốc đáp trả các biện pháp hạn chế thương mại của chính quyền Trump bằng cách áp thuế lên nông sản Mỹ. Bao gồm thuế nhập khẩu 15% với thịt gà, lúa mì, ngô, bông và thuế 10% cho trái cây, rau củ, sản phẩm sữa và các hàng hóa khác của Mỹ. 

Chiến lược “Anywhere But China” (Bất kỳ đâu trừ Trung Quốc)

Phản ứng mạnh mẽ với kỷ nguyên toàn cầu hóa — và sự phụ thuộc vượt trội của Mỹ vào sản xuất Trung Quốc — hiện đang diễn ra trên diện rộng. Chính quyền Trump hoàn toàn tin tưởng vào chính sách bảo hộ có thể buộc đối tác nhượng bộ và đồng thời thúc đẩy hồi sinh ngành sản xuất Mỹ. Mọi động thái của Tổng thống Trump và cộng sự tới thời điểm này đều cho thấy họ sẵn sàng chấp nhận hệ quả ngắn hạn từ các cuộc chiến thương mại gay gắt để đổi lấy kết quả dài hạn mà họ cho là mang tính chuyển đổi. Với các doanh nghiệp phụ thuộc lớn vào nguồn cung ứng Trung Quốc, điều này đồng nghĩa hy vọng giảm áp lực là rất mong manh. Lập luận không đa dạng hóa chuỗi cung ứng ngoài Trung Quốc ngày một yếu đi mỗi ngày. 

Mọi động thái của Tổng thống Trump và cộng sự tới thời điểm này đều cho thấy họ sẵn sàng chấp nhận hệ quả ngắn hạn từ các cuộc chiến thương mại gay gắt để đổi lấy kết quả dài hạn mà họ cho là mang tính chuyển đổi.

Z2Data hỗ trợ doanh nghiệp quản lý phụ thuộc khu vực như thế nào

Các doanh nghiệp Mỹ và châu Âu đang cân nhắc lại đối tác chuỗi cung ứng tại Trung Quốc nên chú ý tới những lợi ích mà công cụ quản lý rủi ro chuỗi cung ứng (SCRM) như Z2Data mang lại. Nền tảng Z2Data là nguồn lực hiệu quả cho doanh nghiệp cần hiểu rõ mức độ phụ thuộc vào Trung Quốc và xác định các lựa chọn về linh kiện thay thế và nhà cung cấp thay thế. 

Nền tảng cho phép doanh nghiệp:

  • Theo dõi cập nhật thời gian thực về thuế quan, biện pháp xử phạt và nhiều yếu tố khác, cũng như thấy rõ tác động trực tiếp của chúng đến sản phẩm của doanh nghiệp
  • Xác định linh kiện nào trong sản phẩm có nước xuất xứ (COO) là Trung Quốc và tra cứu linh kiện thay thế không xuất xứ Trung Quốc bằng tìm kiếm tùy chỉnh
  • Phát hiện nhà cung cấp tier 1 và các nhà cung cấp phụ (subtier) có liên hệ với thực thể Trung Quốc bị xử phạt

Khai thác hiệu quả khả năng phát hiện rủi ro mạnh mẽ của Z2Data có thể mang lại khác biệt thực chất cho doanh nghiệp muốn triển khai giải pháp quyết liệt trước sự thay đổi chuỗi cung ứng toàn cầu. Để tìm hiểu thêm về nền tảng Z2Data và cách các công cụ hỗ trợ doanh nghiệp hiểu kết nối với Trung Quốc, cũng như cơ hội tìm nguồn cung ứng thay thế, vui lòng đăng ký demo miễn phí với chuyên gia sản phẩm của chúng tôi.