:quality(85))
Khi hình dung về các rủi ro trong chuỗi cung ứng, nhiều doanh nghiệp thường tập trung vào những sự kiện lớn thu hút sự chú ý như đại dịch COVID-19, các vụ tấn công hàng hải do lực lượng Houthi tiến hành, hoặc thiên tai gây gián đoạn cả ngành công nghiệp. Tuy những gián đoạn quy mô lớn này thực sự gây ra mối đe dọa nghiêm trọng đối với chuỗi cung ứng, phần lớn rủi ro lại xuất phát từ các nguồn tinh vi hơn, cụ thể là từ nhà cung cấp và các nhà sản xuất cấp dưới (sub-tier). Những lỗ hổng ít được chú ý này vẫn có thể gây ra các vấn đề nghiêm trọng như thiếu hụt linh kiện, mất tuân thủ, rò rỉ dữ liệu và tổn hại danh tiếng.
Các rủi ro tiềm ẩn trong nhà cung cấp thường không dễ dàng nhận thấy, khi các nhà sản xuất luôn cố gắng xây dựng hình ảnh là những đối tác ổn định. Tuy nhiên, doanh nghiệp có thể nhận diện các dấu hiệu cảnh báo chính cho thấy sự tồn tại của rủi ro tiềm ẩn. Một số dấu hiệu hiển nhiên, trong khi những dấu hiệu khác lại cần phải điều tra sâu hơn, nhưng đều cung cấp thông tin quý giá về hoạt động, thực tiễn bảo mật và mức độ tuân thủ chuẩn mực quốc tế của nhà cung cấp.
Trong bài viết này, chúng tôi trình bày bốn dấu hiệu cho thấy một nhà cung cấp có thể tiềm ẩn rủi ro đối với doanh nghiệp của bạn.
1. Thiếu minh bạch
Lượng thông tin mà các nhà sản xuất được yêu cầu phải theo dõi, duy trì và chia sẻ đã tăng vọt trong thập kỷ qua. Theo Harvard Business Review phân tích trong một bài viết năm 2019,
“Doanh nghiệp chịu áp lực từ chính phủ, người tiêu dùng, tổ chức phi chính phủ và các bên liên quan yêu cầu công khai nhiều thông tin hơn về chuỗi cung ứng, và cái giá phải trả cho việc không đáp ứng các yêu cầu này về mặt danh tiếng có thể rất lớn.” Tùy theo ngành nghề, quy định pháp luật và mức độ giám sát của công chúng, tổ chức hiện phải đối mặt với áp lực công bố dữ liệu về mức sử dụng năng lượng, lượng phát thải carbon, trả lương công bằng, tuân thủ luật lao động cũng như thực tiễn đạo đức của các đối tác trong chuỗi cung ứng.
Với nhiều doanh nghiệp, việc đáp ứng kỳ vọng mới về công bố thông tin chuỗi cung ứng là điều không thể thực hiện hiệu quả nếu chỉ dựa vào nội lực. Về bản chất, phần lớn khả năng báo cáo ESG (môi trường, xã hội, quản trị), phát triển bền vững và các lĩnh vực quan trọng khác đều phụ thuộc vào mức độ minh bạch và sẵn sàng hợp tác của nhà cung cấp. Làm việc với các nhà sản xuất có tính chất kém minh bạch sẽ khiến những trách nhiệm này trở nên khó thực thi hơn rất nhiều. Hơn nữa, hợp tác với các đối tác như vậy có thể phát sinh các vấn đề nghiêm trọng về lâu dài, bao gồm cả rủi ro về pháp lý, thiếu sót trong thẩm định chuỗi cung ứng và ảnh hưởng xấu đến hình ảnh công chúng. Những hệ lụy này chắc chắn sẽ còn nổi bật hơn nữa trong tương lai, khi chính phủ và các tổ chức quốc tế tiếp tục siết chặt yêu cầu báo cáo đối với các tổ chức trên toàn cầu.
Tuy nhiên, không thu thập được thông tin quan trọng về chuỗi cung ứng phục vụ cơ quan quản lý và công chúng không phải là hậu quả tiêu cực duy nhất khi hợp tác với nhà sản xuất thiếu minh bạch. Nhà cung cấp không phản hồi các yêu cầu dữ liệu hoặc tỏ ra không sẵn lòng cung cấp tài liệu thiết yếu có thể đang cố tình che giấu các vấn đề nghiêm trọng hơn mức mà các biện pháp thẩm định thông thường có thể phát hiện. Những doanh nghiệp bí mật như vậy có thể đang che đậy các vấn đề tài chính bất ổn; mối liên hệ với các nhà cung cấp cấp dưới có uy tín kém hoặc thậm chí bị trừng phạt; hay các vi phạm nhân quyền trong chính hoạt động của họ hoặc nằm sâu hơn trong chuỗi cung ứng.
Dù trong trường hợp nào, việc thiếu minh bạch tối thiểu cũng chỉ gây ra bất tiện về mặt vận hành cho doanh nghiệp. Ở mức nghiêm trọng hơn, đó có thể là dấu hiệu cảnh báo những vấn đề sâu xa, đủ khả năng đe dọa sự ổn định vận hành và tuân thủ pháp lý không chỉ của doanh nghiệp mà cả của khách hàng họ.
Thiếu minh bạch có thể báo hiệu điều gì
- Thẩm định chuỗi cung ứng yếu hoặc không đạt chuẩn.
- Các vấn đề về tuân thủ pháp lý.
- Thực tiễn lưu trữ hồ sơ yếu kém.
- Cố tình che giấu thông tin về các nhà cung cấp của chính họ.
- Bất ổn hoặc rủi ro tiềm ẩn về quyền con người.
2. Không công khai dữ liệu ESG
Nhiều số liệu và thống kê hiện tại cho thấy ngày càng nhiều nhà sản xuất và doanh nghiệp đang báo cáo về các trụ cột môi trường, xã hội và quản trị (ESG). Báo cáo năm 2023 của Liên đoàn Kế toán Quốc tế cho thấy 95% doanh nghiệp lớn toàn cầu hiện công bố thông tin ESG hàng năm. Gần hai phần ba số đó còn có xác nhận từ bên thứ ba đối với ít nhất một phần thông tin được công bố.
Hiện tại, các công bố ESG cấp doanh nghiệp phần lớn mang tính tự nguyện. Tuy nhiên, làn sóng quy định về phát triển bền vững toàn cầu sắp tới sẽ khiến nhiều hạng mục báo cáo sớm trở thành yêu cầu bắt buộc đối với các doanh nghiệp thuộc phạm vi điều chỉnh. Các khuôn khổ như Chỉ thị thẩm định phát triển bền vững doanh nghiệp (CSDDD), Chỉ thị báo cáo phát triển bền vững doanh nghiệp (CSRD) và các yêu cầu công bố khí hậu của Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ — tất cả đều đang ở giai đoạn đầu triển khai hoặc chờ phê duyệt cuối cùng — sắp sửa đưa báo cáo bền vững thành quy định bắt buộc cho nhiều doanh nghiệp lớn. Khi thập kỷ tiến triển và phạm vi áp dụng các chỉ thị này mở rộng, nhiều doanh nghiệp nhỏ hơn cũng sẽ phải đối mặt với các yêu cầu thẩm định tương tự.
Với các doanh nghiệp đang mở rộng liên tục phạm vi báo cáo ESG và cần tuân thủ các quy định mới, nhà cung cấp không công khai bất kỳ dữ liệu phát triển bền vững nào chính là trở ngại lớn. Nhiều hạng mục báo cáo — bao gồm thẩm định chuỗi cung ứng, cấm lao động cưỡng bức và tính toán phát thải phạm vi 3 (scope 3) — đòi hỏi dữ liệu từ phía nhà sản xuất. Nhà cung cấp không công bố thông tin ESG hiện gần như chắc chắn cũng không theo dõi nội bộ, tạo ra khoảng trống lớn trong báo cáo cho khách hàng. Doanh nghiệp chọn làm việc với nhà sản xuất không có hồ sơ ESG công khai sẽ tự đặt mình vào thế bất lợi trong tương lai gần, nơi báo cáo phát triển bền vững sẽ là nghĩa vụ bắt buộc đối với phần lớn doanh nghiệp.
Điều quan trọng cần nhớ là đây không chỉ là chuyện về các yêu cầu công bố hiện hành — hay thậm chí các quy định sắp có hiệu lực trong 6 hay 12 tháng tới. Doanh nghiệp cần chủ động xây dựng khả năng tiếp cận thông tin chuỗi cung ứng nhằm đáp ứng các quy định nghiêm ngặt, toàn diện hơn gần như chắc chắn sẽ xuất hiện trong nửa sau thập kỷ này và những năm tiếp theo.
Việc không công khai báo cáo ESG có thể báo hiệu điều gì
- Thiếu hệ thống tính toán phát triển bền vững nội bộ.
- Hiệu suất ESG yếu kém.
- Không đầu tư vào công cụ tính toán và báo cáo cần thiết.
- Thiếu quan tâm tới yếu tố môi trường, xã hội như phát thải khí nhà kính (GHG), phi carbon hóa và đối xử công bằng với người lao động.
- Có thể tồn tại vấn đề ở cấp lãnh đạo.
3. Thiếu các chứng nhận ngành thiết yếu
Chứng nhận độc lập từ bên thứ ba là cách để doanh nghiệp thể hiện uy tín trong ngành. Các chứng chỉ đến từ tổ chức uy tín, được nhiều người biết đến thể hiện sự cam kết tuân thủ những tiêu chuẩn cao nhất ngành, nỗ lực cải tiến hoạt động không ngừng và sẵn sàng khẳng định chất lượng sản phẩm, dịch vụ. Trong lĩnh vực điện tử, có một số chứng chỉ quan trọng, chủ yếu do Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế (ISO) xây dựng và quản lý.
- ISO 9001
- ISO 14001
- ISO 27001
- AS9120 (tiêu chuẩn hệ thống quản lý chất lượng do Hiệp hội Kỹ sư Ô tô phát triển riêng cho ngành hàng không vũ trụ).
Việc sở hữu các chứng chỉ này cho thấy doanh nghiệp nghiêm túc và chủ động đáp ứng chuẩn mực ngành về hiệu suất và quản lý chất lượng, còn việc thiếu chúng cũng báo hiệu nhiều điều. Nhà sản xuất không đầu tư thời gian, chi phí và nguồn lực để đạt các chứng chỉ cơ bản từ ISO, SAE hay các hiệp hội chuyên ngành uy tín khác thực chất đang gửi thông điệp đến khách hàng tiềm năng rằng họ chưa thực sự tuân thủ các thực tiễn tốt nhất ngành.
Thiếu chứng nhận thiết yếu có thể còn cho thấy thái độ thờ ơ đối với tiêu chuẩn ngành. Doanh nghiệp từ chối những minh chứng chuyên nghiệp và đảm bảo chất lượng này có thể né tránh kiểm toán của bên thứ ba vì biết — hoặc nghi ngờ — hoạt động của mình không đáp ứng được tiêu chí ngành đề ra.
Dù động cơ là gì, các nhà cung cấp không chịu đầu tư lấy chứng chỉ quan trọng thường nên được đánh giá là đối tượng tiềm ẩn rủi ro.
Thiếu chứng chỉ ngành có thể báo hiệu điều gì
- Không tuân thủ tiêu chuẩn ngành và thực tiễn tốt nhất.
- Thiếu nguồn tài chính hoặc nhân sự.
- Hoạt động nội bộ đáng ngờ hoặc thiếu tin cậy.
- Có thể không có hệ thống quản lý chất lượng tổng thể nào.
4. Các vấn đề về pháp lý và tuân thủ liên tục
Doanh nghiệp không tuân thủ quy định môi trường hoặc các hạn chế thương mại — hoặc vi phạm pháp luật dưới bất kỳ hình thức nào — đều có nguy cơ gánh chịu hậu quả nghiêm trọng. Điều này bao gồm phí, phạt tài chính, kiện tụng và trách nhiệm dân sự. Vi phạm quy định và lách luật còn có thể làm giảm uy tín, ảnh hưởng đến danh tiếng với khách hàng và cộng đồng.
Đối với đơn vị phụ thuộc vào nhiều nhà sản xuất trong toàn chuỗi cung ứng, việc hiểu rõ hệ quả nếu nhà sản xuất vi phạm pháp luật là điều then chốt. Đơn cử, nhà cung cấp từng không tuân thủ một quy định sẽ có nguy cơ cao tiếp tục vi phạm các quy định khác. Kiểu vi phạm liên tục này có thể
khiến khách hàng của nhà cung cấp vô tình mua các linh kiện, bán thành phẩm hay hàng hóa không đáp ứng yêu cầu pháp lý. Ngoài ra, nhà sản xuất vướng vào tranh chấp pháp lý kéo dài còn đối mặt nguy cơ phá sản hoặc khó khăn tài chính, điều này trực tiếp ảnh hưởng đến năng lực cung ứng ổn định cho doanh nghiệp.
Dù không phải lúc nào cũng biết hết hệ quả pháp lý từ các tranh chấp hoặc vấn đề tuân thủ, điều rõ ràng và gần như không thể phủ nhận là nhà cung cấp như vậy luôn tiềm ẩn rủi ro đáng kể cho đối tác kinh doanh tiềm năng.
Các vấn đề pháp lý và tuân thủ có thể báo hiệu điều gì
- Có thể còn tồn tại hoạt động bất hợp pháp hoặc không tuân thủ chưa bị phát hiện.
- Chuẩn mực nội bộ và hệ thống quản lý chất lượng yếu kém.
- Thiếu quản trị doanh nghiệp hoặc hệ thống tuân thủ nội bộ.
- Rủi ro tài chính.
- Thực tiễn kinh doanh thiếu đạo đức.
Cách nâng cao khả năng hiển thị chuỗi cung ứng giúp doanh nghiệp nhận diện cảnh báo và quản lý rủi ro hiệu quả
Khi lựa chọn nhà cung cấp và thiết lập quan hệ chuỗi cung ứng, doanh nghiệp luôn có quyền thực hiện đánh giá rủi ro toàn diện cùng các biện pháp thẩm định cần thiết. Tuy vậy, dù không phải tổ chức nào cũng có đủ công cụ, khả năng hiển thị hay công nghệ để tiếp cận đầy đủ thông tin về nhà cung cấp tiềm năng, doanh nghiệp vẫn có thể phân tích và nhận diện các tín hiệu quan trọng liên quan đến hồ sơ rủi ro tổng thể của đối tác.
Tuy nhiên với một số doanh nghiệp, chỉ dựa vào các “chỉ số thay thế rủi ro” như vậy là chưa đủ. Các tổ chức mong muốn tìm hiểu sâu hơn về hệ số rủi ro do nhà cung cấp tiềm ẩn — bao gồm yếu tố tài chính, trạng thái tuân thủ, hiệu suất ESG, năng lực an ninh mạng — sẽ nhận được giá trị lớn khi sử dụng nền tảng quản lý rủi ro chuỗi cung ứng (SCRM).
Z2Data, một trong những công cụ SCRM hàng đầu dành cho nhà sản xuất và các doanh nghiệp tìm nguồn cung linh kiện điện tử, cung cấp hồ sơ chuyên sâu cho hơn 150.000 nhà cung cấp, nhà sản xuất và doanh nghiệp khác. Các hồ sơ này bao gồm bảng điểm rủi ro độc quyền, đánh giá kỹ lưỡng doanh nghiệp dựa trên nhiều tiêu chí như rủi ro địa chính trị, nguy cơ phá sản, tuân thủ thương mại, hiệu suất ESG, cùng nhiều yếu tố khác.
Để tìm hiểu thêm về Z2Data và nguồn dữ liệu chuyên sâu về nhà cung cấp mà công cụ này mang đến cho khách hàng, vui lòng đăng ký demo miễn phí với chuyên gia sản phẩm của chúng tôi.
