Những thay đổi gần đây trong chính sách bán dẫn của Hoa Kỳ và EU đã tác động trực tiếp đến ngành bán dẫn tại các nền kinh tế châu Á – Thái Bình Dương. Các quy định mới này nhằm thúc đẩy sản xuất bán dẫn trong nước và khu vực tại Hoa Kỳ và EU, điều này có thể làm thay đổi cán cân sản xuất bán dẫn toàn cầu, không còn nghiêng về các nền kinh tế châu Á – Thái Bình Dương.
Khu vực châu Á – Thái Bình Dương, bao gồm Đài Loan, Hàn Quốc, Nhật Bản và Trung Quốc đại lục, chiếm 72% sản lượng bán dẫn toàn cầu vào năm 2020, trong khi các địa điểm sản xuất trước đây như Hoa Kỳ và Nhật Bản lại tập trung chủ yếu vào lĩnh vực thiết kế có giá trị cao hơn. Tuy nhiên, nhu cầu đối với bán dẫn tăng mạnh, cùng với tình trạng thiếu chip và các biến động địa chính trị trong vài năm qua đã khiến Hoa Kỳ và Nhật Bản điều chỉnh chiến lược, chính sách xoay quanh sản xuất chip.
Nhật Bản là quốc gia đầu tiên xây dựng ngành công nghiệp bán dẫn vào đầu những năm 1950, với các doanh nghiệp như Sony, Toshiba và Hitachi là những tên tuổi tiên phong. Trong thập niên 1980, ngành bán dẫn Nhật Bản từng thống lĩnh thị trường toàn cầu, chiếm hơn một nửa tổng sản lượng bán dẫn thế giới. Tuy nhiên, đến thập niên 1990, ngành bán dẫn Nhật Bản dần đối mặt với sự cạnh tranh mạnh mẽ từ Hàn Quốc và Đài Loan, dẫn đến thị phần của Nhật Bản sụt giảm.
Năm nay, Nhật Bản triển khai một chương trình sản xuất bán dẫn đầy tham vọng, nằm trong chiến lược tổng thể nhằm tăng cường “an ninh kinh tế” dưới thời Thủ tướng Fumio Kishida. Nỗ lực đầu tư sản xuất bán dẫn của Nhật Bản nằm trong mục tiêu giành lại thị phần ở lĩnh vực tăng trưởng nhanh này và xây dựng an ninh quốc gia trong bối cảnh căng thẳng giữa Trung Quốc và thế giới đang ngày càng leo thang.
Thị phần chip toàn cầu của Nhật Bản đã giảm từ 50% cuối những năm 1980 xuống còn khoảng 10%. Do đó, Nhật Bản mới đây công bố kế hoạch tăng doanh số bán dẫn sản xuất trong nước lên 15 nghìn tỷ yên (112,55 tỷ USD) vào năm 2030, gấp ba lần so với hiện nay.
Trong khuôn khổ các sáng kiến này, Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp (METI) của Nhật đã hợp tác với các tập đoàn công nghệ lớn trong nước như Sony, Toyota và SoftBank để thành lập liên danh Rapidus. Ngoài ra, liên danh này còn hợp tác với IBM để phát triển và tiến tới sản xuất chip 2 nanomet thế hệ tiếp theo. Họ dự kiến đầu tư tổng cộng 36 tỷ USD trong thập kỷ tới cho dự án này, cùng khoản trợ cấp chính phủ trị giá 500 triệu USD.
Bên cạnh đó, METI cũng tài trợ 40 phần trăm dự án xây dựng nhà máy sản xuất bán dẫn trị giá 8,6 tỷ USD của Công ty Sản xuất Bán dẫn Đài Loan (TSMC) tại Nhật Bản. Sony sẽ tham gia cơ sở sản xuất của JASM, dự kiến bắt đầu đi vào sản xuất cuối năm 2024, tạo khoảng 1.500 việc làm chuyên môn công nghệ cao và đạt công suất sản xuất 45.000 tấm wafer 12 inch mỗi tháng. Ngoài nhà máy này, còn xuất hiện báo cáo về việc đầu tư thêm một nhà máy mới thứ hai tại khu vực Tây Nam Kumamoto để sản xuất chip 5nm và 10nm.
Các nền kinh tế lớn đang chuyển từ triết lý chuỗi cung ứng bán dẫn “vừa đúng lúc” — vốn từng dẫn đến các đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu — sang các mô hình chuỗi cung ứng bền vững và toàn diện hơn.
Tìm hiểu cách Z2Data có thể giúp doanh nghiệp của bạn.