:quality(85))
Điểm nổi bật của bài viết:
- Đến nay, Trung Quốc đã hạn chế xuất khẩu 16 loại khoáng sản ở dạng thô và hợp kim của chúng.
- Sử dụng công cụ Compliance Manager của Z2Data — sở hữu hàng triệu bản kê khai vật liệu đầy đủ (FMD) — Z2Data đã phân tích một mẫu lớn FMD trong ngành linh kiện điện tử.
- Do có thể rất khó để tìm linh kiện thay thế và/hoặc khoáng sản không có nguồn gốc từ Trung Quốc cho linh kiện điện tử, mức rủi ro tiềm ẩn liên quan đến các linh kiện sử dụng khoáng sản bị Trung Quốc hạn chế khá cao.
Bối cảnh về các hạn chế xuất khẩu của Trung Quốc
Trong hai năm qua, Trung Quốc đã tăng cường chương trình kiểm soát xuất khẩu. Điều này đặc biệt rõ rệt ở nhóm “hàng hóa lưỡng dụng” — vừa sử dụng được cho mục đích quân sự lẫn dân sự, và ở các khoáng sản chiến lược, nơi quốc gia này chiếm ưu thế sản xuất. Trung Quốc sử dụng biện pháp kiểm soát xuất khẩu chủ yếu để đáp trả các lệnh trừng phạt, kiểm soát xuất khẩu và thuế quan mà Hoa Kỳ đã áp đặt trong nhiều năm gần đây. Do đó, nhiều biện pháp hạn chế đã trực tiếp nhắm vào Hoa Kỳ. Ví dụ, xuất khẩu một số khoáng sản tinh luyện có ứng dụng quân sự từ Trung Quốc sang Hoa Kỳ đã giảm về 0 trong năm 2024.
Tính đến hiện tại, Trung Quốc đã hạn chế xuất khẩu 16 loại khoáng sản ở dạng thô và hợp kim. Điều này bao gồm tất cả các hình thái khoáng sản này, như dạng bột, thanh và thỏi, không giới hạn ở bất cứ dạng nào. Tuy nhiên, dường như sản phẩm hoàn thiện chứa các loại khoáng sản này không bị hạn chế xuất khẩu nên doanh nghiệp vẫn có thể xuất khẩu bộ nguồn có chứa gallium chẳng hạn, nhưng không thể xuất khẩu gallium ở dạng thô.
Thách thức lớn ở đây là vị thế vượt trội của Trung Quốc trong khai thác và tinh chế vật liệu đất hiếm. Đối với hầu hết các khoáng sản đã bị hạn chế cho tới nay, Trung Quốc là nhà sản xuất lớn nhất thế giới. Điều này khiến việc tìm nhà cung cấp thay thế trở nên vô cùng khó khăn. Ngoài ra, có thể mất hàng tháng, thậm chí hàng năm để xây dựng lại chuỗi cung ứng và tăng sản lượng khoáng sản thay thế.
Với hầu hết các khoáng sản đang bị hạn chế xuất khẩu, Trung Quốc là nhà sản xuất lớn nhất toàn cầu.
Ví dụ với khoáng sản vừa bị hạn chế gần đây là dysprosium, Trung Quốc kiểm soát gần 99% hoạt động tinh chế toàn cầu. Phần lớn hoạt động này tập trung ở một cơ sở do nhà nước quản lý tại Vô Tích, Trung Quốc. Dysprosium rất quan trọng cho khả năng chịu nhiệt trong nam châm và thường có mặt ở các linh kiện nam châm yêu cầu vận hành ở nhiệt độ cao. Nguy cơ gián đoạn kinh doanh do lệnh cấm này gây ra là đáng lo ngại.
Câu hỏi then chốt đối với doanh nghiệp muốn đánh giá mức độ ảnh hưởng của các hạn chế này là: “Linh kiện của tôi có bị ảnh hưởng không?” Một trong những phương pháp hiệu quả để đánh giá mức độ phơi nhiễm rủi ro là nhận diện các dòng sản phẩm sử dụng các nguyên liệu đang bị Trung Quốc hạn chế. Bằng cách xác định khoáng sản bị hạn chế nào được sử dụng phổ biến nhất, doanh nghiệp có thể nắm rõ đâu là những nguyên liệu cần chủ động tìm nguồn cung thay thế.
Phân tích các linh kiện bị ảnh hưởng từ Z2Data
Với công cụ Compliance Manager và cơ sở dữ liệu hàng triệu FMD, Z2Data đã trích xuất một mẫu lớn các linh kiện đặc thù trong ngành linh kiện điện tử. Từ nguồn dữ liệu này, chúng tôi xác định linh kiện nào chứa khoáng sản bị Trung Quốc hạn chế hoặc các hợp chất liên quan. Thông tin tổng hợp được trình bày dưới đây. Z2Data sẵn sàng hỗ trợ doanh nghiệp của bạn thực hiện phân tích tương tự với các linh kiện trong danh mục nếu cần.
Nhận định tổng quan:
Dựa trên mẫu lớn các FMD của ngành linh kiện điện tử được Z2Data đánh giá, dưới đây là tỷ lệ phần trăm linh kiện chứa từng loại khoáng sản bị Trung Quốc hạn chế:
**Không có hoặc rất hạn chế dữ liệu về Dysprosium, Gadolinium, Lutetium, Scandium & Yttrium.
Những dòng sản phẩm lớn chứa khoáng sản bị hạn chế
Vẫn trên cùng bộ dữ liệu các FMD linh kiện điện tử, Z2Data đã phân tích các dòng sản phẩm có tỷ lệ linh kiện sử dụng khoáng sản bị Trung Quốc hạn chế cao nhất.
**Dữ liệu hạn chế
*Dữ liệu hạn chế trong dòng sản phẩm này
Với tám loại khoáng sản khác đã bị Trung Quốc hạn chế, kết quả phân tích đối với ngành linh kiện điện tử cho thấy mức xuất hiện không đáng kể. Các nguyên liệu này gồm:
- Samarium
- Scandium
- Tellurium
- Terbium
- Lutetium
- Gadolinium
- Yttrium
- Dysprosium
Dù tám khoáng sản này không xuất hiện trong kết quả phân tích dữ liệu, điều đó không đồng nghĩa với việc chúng hoàn toàn không xuất hiện trong chuỗi cung ứng linh kiện điện tử. Tuy mức độ xuất hiện trong mẫu dữ liệu này bằng 0 hoặc rất thấp, Z2Data có thể hỗ trợ doanh nghiệp sàng lọc toàn bộ chuỗi cung ứng và loại bỏ gánh nặng thu thập FMD nếu có nhu cầu.
Dòng sản phẩm phụ thuộc đa khoáng sản bị hạn chế
Phần này đánh giá các linh kiện có sự phụ thuộc vào nhiều loại khoáng sản bị Trung Quốc hạn chế. Như các phần trước, dữ liệu cũng dựa trên mẫu lớn FMD chủ yếu thuộc lĩnh vực linh kiện điện tử. Dưới đây là tổng hợp năm dòng sản phẩm dẫn đầu về số lượng phụ thuộc vào nhiều loại khoáng sản bị hạn chế.
Do mức phơi nhiễm khoáng sản bị Trung Quốc hạn chế cao, các dòng sản phẩm này đặc biệt cần chú trọng các chiến lược quản lý rủi ro chuỗi cung ứng, bao gồm cả tìm nguồn cung thay thế.
Khai thác công cụ của Z2Data để minh bạch chuỗi cung ứng của doanh nghiệp
Dù chỉ có một tỷ lệ tương đối nhỏ linh kiện điện tử bị phơi nhiễm khoáng sản bị Trung Quốc hạn chế, việc hiểu rõ mức độ rủi ro này là rất quan trọng. Bởi rất khó tìm được linh kiện thay thế và/hoặc khoáng sản không xuất xứ từ Trung Quốc cho các linh kiện này, mức độ rủi ro liên quan rất cao. Do đó, nhà cung cấp nào có thể vẽ bản đồ chuỗi cung ứng và nhận diện được mức phơi nhiễm khoáng sản nguồn gốc Trung Quốc sẽ có khả năng tối ưu hóa độ linh hoạt và chủ động. Ngược lại, doanh nghiệp không đầu tư thời gian hiểu rõ chuỗi cung ứng sẽ tự làm mình trở nên dễ bị tổn thương trước các gián đoạn sản xuất trong tương lai.
Dù chỉ một tỷ lệ khiêm tốn linh kiện điện tử bị phơi nhiễm khoáng sản bị Trung Quốc hạn chế, cần đánh giá đúng mức độ nghiêm trọng của rủi ro này.
Bước đầu tiên để nhận diện tác động tiềm tàng của các hạn chế xuất khẩu từ Trung Quốc lên chuỗi cung ứng của doanh nghiệp là xác định chính xác những khoáng sản nào hiện diện trong linh kiện mà doanh nghiệp đang sử dụng. Sử dụng công cụ Compliance Manager của Z2Data kết hợp cơ sở dữ liệu nội bộ với mẫu FMD lớn, doanh nghiệp có thể nhanh chóng xác định linh kiện nào bị ảnh hưởng bởi các hạn chế từ Trung Quốc. Đây là điểm khởi đầu then chốt giúp doanh nghiệp chủ động tìm kiếm linh kiện thay thế cho sản phẩm, giảm thiểu rủi ro và các gián đoạn chuỗi cung ứng trong tương lai.
Sau khi nhận diện được mức phơi nhiễm khoáng sản quan trọng, người dùng Z2Data còn có thể đánh giá nhà cung cấp cấp 1 và các nhà cung cấp phụ (sub-tier) để thu thập thông tin về sự phụ thuộc vào các doanh nghiệp Trung Quốc và nhà sản xuất nguyên liệu thô trong chuỗi cung ứng.
Với đầy đủ thông tin này cùng khả năng tìm kiếm, so sánh các nhà cung cấp thay thế một cách hiệu quả, doanh nghiệp sẽ có thể tái cấu trúc chuỗi cung ứng để tối thiểu hóa rủi ro từ các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Trung Quốc.
