Brezilya RoHS Raporlama Yükümlülükleri Hakkında Bilmedikleriniz

Makaleden Öne Çıkanlar:

• Yüzeyde, Brezilya RoHS, AB'nin mevzuatının adeta bir kopyası gibi görünüyor. Aynı on maddeyi homojen malzeme seviyesinde kısıtlıyor ve konsantrasyon limitleri de AB ile birebir uyumlu.
• Ancak Brezilya RoHS, AB RoHS'tan özellikle raporlama yükümlülükleri başta olmak üzere birkaç kritik açıdan ayrışıyor. Brezilya kararı, Zararlı Madde Kısıtlamasına Tabi EEE Ulusal Sicilini oluşturuyor ve kapsam dahilindeki her bir ürün, model veya ürün ailesinin bu sisteme ayrı ayrı kaydedilmesi gerekiyor.
• İyi haber şu ki, olgunlaşmış AB RoHS teknik dosyalarına sahip şirketler işi en baştan başlatmak zorunda değil. AB RoHS'un gerektirdiği madde kanıtları, Brezilya RoHS'a doğrudan uyumlu. Ancak otomatik olarak aktarılamayanlar, piyasaya girişe özel tüm gereklilikler oluyor.

Küresel RoHS programlarını izleyen çoğu uyumluluk ekibi, belirli bir grup ülke ve bölgeyi merkeze alır: AB, Çin ve belki Vietnam'ın yeni kimyasal uygunluk çerçevesi. Brezilya'daki madde kısıtları ise çoğunlukla gözden kaçabiliyor. Bunun bir nedeni de mevzuatın fiilen yürürlüğe girmeden önce yıllarca kamu kuruluşları arasında tartışılmış olması.

Bürokratik engellerin tamamı 10 Temmuz 2026 tarihinde aşıldı ve Brezilya Ulusal Çevre Konseyi (CONAMA), Resmi Gazete'de 516/2026 Sayılı Karar'ı yayımladı. Yeni kimyasal düzenleme aynı gün yürürlüğe girdi. Artık ürünleriniz Brezilya pazarına giriyorsa bu yeni düzenlemeyle hızla tanışmanız gerekiyor. Ve yükümlülükler yalnızca doğrudan madde yasaklarını aşan bir kapsama sahip.

Brezilya RoHS Hangi Konuları Gerçekten Kısıtlıyor

Yüzeyde, Brezilya RoHS AB mevzuatının adeta bir kopyası gibi duruyor. Aynı on maddeyi homojen malzeme seviyesinde kısıtlıyor:

• Kurşun
• Cıva
• Kadmiyum
• Altı değerlikli krom
• PBB
• PBDE
• Dört ftalat (DEHP, BBP, DBP ve DIBP)

Konsantrasyon limitleri de AB ile uyumlu: Çoğu madde için ağırlıkça %0,1, kadmiyum için %0,01. Mühendislik ekibiniz zaten AB RoHS limitlerinde çalışıyorsa, kimyasal limitler başlı başına bir sorun değil.

Daha zorlu kısım ise yürürlüğe girme zamanlamasını anlamak. Bu süreç her madde için farklı şekilde aşamalı ilerliyor, yani hepsi bir anda uygulanmaya başlamıyor. PBB ve PBDE, karar yayınlandığı anda kısıtlandı. Cıva için 180 gün geçiş süresi tanındı. Kadmiyum, altı değerlikli krom ve kurşun için 516/2026 sayılı kararın yayın tarihinden itibaren üç yıl süre verildi. Dört ftalat için ise kısıtlar dört yıl sonra yürürlüğe girecek.

Böyle aşamalı mevzuatlar sonucunda, tek bir ürün bazı maddeler için eşik sınırları aşarken diğerleri için hâlâ geçiş süresi içinde kalabilir. Bu oldukça karmaşık bir durum yaratıyor ve ürünlerinizin güncel durumu ile hangi maddeleri ne zaman sınırlandırmanız gerektiğini takip etmek zorlaşabiliyor.

Kimsenin Bahsetmediği Raporlama Yükümlülükleri

Kademeli kimyasal kısıtlamalara ek olarak, Brezilya RoHS, raporlama yükümlülükleri açısından da AB'den ayrışıyor. Aslında bu noktada, "zaten RoHS uyumluyuz" iddialarının çoğu geçerliliğini yitiriyor.

Brezilya kararı, Zararlı Madde Kısıtlamasına Tabi EEE Ulusal Sicilini oluşturuyor. Kapsam dahilindeki her bir ürün, model veya ürün ailesinin bu sisteme tek tek kaydedilmesi gerekiyor. Bu kayıt sistemi, doğrudan devlet veri tabanına bağlı bir uygunluk öz beyanı üretiyor—kenarda hazırlanıp saklanan bir doküman değil, resmi bir sicille ilişkilendirilmiş bir beyan. Üretici ve ithalatçılar sundukları bilgiler ve belgelerden hukuken sorumlu tutuluyor.

AB'nin Zararlı Maddelerin Kısıtlanması mevzuatında ise merkezi bir RoHS ürün sicili bulunmuyor. Üretici kendi teknik dosyasını hazırlıyor, uygunluk deklarasyonunu yayımlıyor ve CE işaretini iliştiriyor. Oysa Brezilya hükümeti, belgelerin kendisine ait olmasını talep ediyor. Ülkenin Çevre ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın kayıt sistemini hayata geçirmesi gerekiyor, ancak sistem açıldığı anda şirketlerin EEE bilgilerini girmeleri ve öz beyanlarını düzenlemeleri için bir yıl süreleri olacak.

Çoğu çok uluslu tedarikçiyi zorlayacak önemli bir dil şartı da var: Tüm belgeler Portekizce olacak. Ürün kimliği, izlenebilirlik bilgileri, parti ve seri numaraları ile üreticinin ya da ithalatçının Brezilya’daki iletişim adresi ülkenin ana diliyle sunulmak zorunda.

Brezilya RoHS’a ilişkin belge saklama yükümlülükleri de AB’ye göre belirgin şekilde farklı. AB RoHS belgeleri, ürün piyasaya çıktıktan sonra genellikle on yıl saklanıyor. Brezilya RoHS’ta ise belgelerin, ürünün üretimden kaldırılmasından (discontinued=üretimden kaldırılmış) sonra beş yıl saklanması zorunlu. Yani tamamen farklı bir zaman çizelgesi, farklı bir olaya bağlı olarak işliyor. Sonuç olarak, şirketlerin RoHS belgelerini geçmişten çok daha uzun süre muhafaza etmesi veya Brezilya’ya özel bir belge saklama prosedürü oluşturması gerekecek.

Distribütörler ve Perakendeciler de Yükümlülük Kapsamında

Kuruluşları hazırlıksız yakalaması muhtemel bir başka konu ise, Brezilya RoHS’un distribütörler ve perakendecileri—yalnızca üretici ve ithalatçıları değil—uyumluluk sorumluluğu kapsamına açıkça dahil etmesidir. Yeni mevzuata göre bu paydaşların, kapsamdaki bir ürünü dağıtmadan veya satmadan önce öz beyanın olup olmadığını teyit etmeleri gerekmektedir. Eğer bir distribütör ya da perakendeci ürünü kendi markasıyla pazarlıyor, uyumluluğu etkileyebilecek değişiklikler yapıyor veya öz beyanı temin etmiyorsa, üretici ile aynı hukuki yükümlülüklere sahip olabilir.

Mevcut Bir AB RoHS Dosyası Hangi Noktalarda Yardımcı Olur, Hangilerinde Olmaz

İyi haber şu ki, olgun AB RoHS teknik dosyalarına sahip şirketler için her şey en baştan başlamak anlamına gelmiyor. AB RoHS tarafından talep edilen madde kanıtı—tedarikçi beyanları, tam malzeme beyanları (FMD'ler), test raporları ve malzeme listesi (BOM) verileri—Brezilya RoHS’a doğrudan uyumlu çünkü temel kimya pratik olarak aynı. AB dosyanızı destekleyen IEC 63000 dokümantasyon yapısı ve IEC 62321 test yöntemleri, Brezilya makamlarının da gördüklerinde aradığı standartlar.

Ancak kendiliğinden aktarılamayanlar piyasaya erişimle ilgili başlıklar. Bunlar arasında Brezilya siciline kayıt, Portekizce öz beyan, yerel muafiyet statüleri ve ürün üzerinde istenen izlenebilirlik işaretlemeleri bulunuyor. Brezilya RoHS, kararın yayımlanmasından itibaren 180 gün içinde kendi muafiyet listesini yayımlayacak. Çevre ve İklim Değişikliği Bakanlığı, rehberlik için AB ile uyumlu muafiyetlere bakabilir, fakat bir AB muafiyet numarası, Brezilya'da doğrudan yasal koruma sağlamaz. Yenileme başvuruları da AB sürecine benzer şekilde 18 ay teslim süresi (lead time) ile takip edilmeli; dolayısıyla muafiyet takibi, uyum takviminizde ayrı bir satır olarak yer almalı.

Uygulamada bu, AB’den kazanılmış kanıtların temel olarak kullanılması ve üzerine Brezilya mevzuatına özgü ek uyumluluk adımlarının eklenmesini gerektiriyor.

Brezilya RoHS Uyum Planı Oluşturma

Kayıt sistemi hayata geçmeden ve uyumluluk takvimi gerçekten işlemeye başlamadan önce tamamlanması gerekenler:

• Brezilya'da faaliyet gösteren şirketlerin, ülkede satılan veya satılması planlanan her ürün ailesini envanterine alması gerekir. Ayrıca, bunlar arasında PBB, PBDE veya cıva içerenleri—kısıtlamalar en erken yürürlüğe girecek maddeler—ayrı olarak işaretlemeleri faydalı olabilir.
• Kuruluşlar, mevcut AB teknik dosyalarını eksiklere karşı incelemeli. Bu eksikler arasında yalnızca orijinal altı RoHS maddesini kapsayan beyanlar, belgelendirilmeyen muafiyetler veya Brezilya için fazla geniş tanımlanmış ürün grupları bulunabilir.
• Son olarak, kapsamdaki şirketler Portekizce dokümantasyon ve kayıt sürecinin takibi için net bir sorumluluk ataması yapmalı; mevcut uyumluluk ekibinin otomatik olarak bu görevi üstleneceği varsayılmamalı.

Brezilya RoHS raporlama yükümlülükleri, ilk bakışta madde sınırlamalarından daha idari açıdan talepkârdır. Tam yürütmeye dair netlik gelmesini bekleyen şirketler, kayıt sona erme tarihi geldiğinde büyük olasılıkla aceleye düşecektir.

Uyumluluk Araçları, Brezilya RoHS’ta Nasıl Avantaj Sağlar

Küresel bir tedarik zinciri genelinde madde kısıtlarını ve raporlama takvimlerini izlemek—özellikle Brezilya RoHS gibi yeni bir rejim mevcut kimyasal kısıtlamaların üzerine ek yükümlülükler getirdiğinde—küçük iç uyumluluk ekipleri için kolayca yönetilemez hale gelebilir.

Z2Data'nın uyumluluk yazılımı, bu profesyonellere destek olarak, şirketlerin komponent düzeyindeki madde verilerini aynı anda birden fazla mevzuata karşı izlemelerine yardımcı olur. Z2Data ile şirketler, her yeni ülke kendi RoHS versiyonunu uyguladığında uyumluluk süreçlerine sıfırdan başlamak zorunda kalmaz. Z2Data'nın sektör lideri elektronik komponent arama motoru ile bir arada kullanıldığında ekipler, yaklaşan bir mevzuat son tarihi öncesi hangi parçaların, tedarikçilerin ve ürün ailelerinin aksiyon gerektirdiği konusunda tam görünürlük kazanır.

Z2Data'nın ekibinizin Brezilya RoHS ve diğer yeni uyumluluk rejimlerinde nasıl avantaj sağlayabileceğini görmek için ücretsiz deneme talep edebilirsiniz.