Najważniejsze informacje z artykułu:
- Pozornie przepisy Brazil RoHS są wiernym odwzorowaniem rozporządzenia UE – ograniczają te same dziesięć substancji na poziomie materiału jednorodnego, a limity stężeń są identyczne jak w UE.
- Brazil RoHS różni się jednak od EU RoHS w kilku kluczowych aspektach, m.in. w zakresie obowiązków sprawozdawczych. Brazylijska rezolucja ustanawia Krajowy Rejestr EEE objętych ograniczeniami dotyczącymi substancji niebezpiecznych, gdzie każdy produkt, model lub rodzina produktów podlegająca przepisom musi być zarejestrowana indywidualnie.
- Dobrą wiadomością jest, że firmy posiadające rozwinięte pliki techniczne EU RoHS nie zaczynają od zera – dowody dotyczące substancji wymagane przez EU RoHS są bezpośrednio akceptowane w Brazil RoHS. To, co nie przenosi się automatycznie, to jednak wszelkie kwestie związane z dostępem do rynku.
Większość zespołów ds. zgodności śledzących programy RoHS na świecie skupia się na ustalonym zestawie krajów i regionów: UE, Chinach czy może nowym systemie zgodności chemicznej w Wietnamie. Ograniczenia substancji w Brazylii często umykają jednak uwadze, częściowo dlatego, że ich wdrożenie przez lata utknęło w rządowych komisjach zanim cokolwiek zaczęło obowiązywać.
Wszystkie te bariery biurokratyczne zostały pokonane 10 lipca 2026 r., kiedy to Krajowa Rada ds. Środowiska (CONAMA) opublikowała Rezolucję nr 516/2026 w Dzienniku Urzędowym Federacji. Nowe przepisy chemiczne zaczęły obowiązywać tego samego dnia. Obecnie, gdy Państwa produkty trafiają na rynek brazylijski, konieczne jest zapoznanie się z tym nowym rozporządzeniem. Obowiązki wykraczają jednak poza samo zakazanie określonych substancji.
Jakie ograniczenia faktycznie nakłada Brazil RoHS
Na pierwszy rzut oka Brazil RoHS przypomina unijne rozporządzenie. Ogranicza te same dziesięć substancji na poziomie materiału jednorodnego:
- Ołów
- Rtęć
- Kadm
- Chrom sześciowartościowy
- PBB
- PBDE
- Cztery ftalany (DEHP, BBP, DBP oraz DIBP)
Limity stężeń są identyczne jak w UE: 0,1% masy dla większości substancji oraz 0,01% dla kadmu. Jeśli Państwa zespół inżynierów już pracuje w oparciu o limity EU RoHS, same ograniczenia chemiczne nie stanowią wyzwania.
Większym wyzwaniem jest natomiast harmonogram wdrażania ograniczeń, który jest rozłożony w czasie w zależności od substancji, zamiast obowiązywać dla wszystkich od razu. Na przykład PBB i PBDE zostały objęte restrykcjami w momencie wejścia w życie rezolucji. Rtęć ma 180-dniowy okres przejściowy. Kadm, chrom sześciowartościowy i ołów mają trzy lata od daty publikacji Rezolucji nr 516/2026. Ograniczenia dla czterech ftalanów wejdą w życie dopiero za cztery lata.
Ta rozłożona implementacja oznacza, że pojedynczy produkt może jednocześnie podlegać restrykcjom stężeń dla części substancji, a dla innych wciąż korzystać z okresu przejściowego. To dość złożone i łatwo zgubić orientację, które produkty i kiedy muszą spełniać nowe wymagania dotyczące poszczególnych substancji.
Obowiązki sprawozdawcze, o których się nie mówi
Oprócz rozłożonych w czasie ograniczeń chemicznych, Brazil RoHS odchodzi od unijnego odpowiednika także w zakresie obowiązków raportowych. To właśnie w tych wymaganiach najczęściej obalane są deklaracje typu „już spełniamy wymagania RoHS”.
Brazylijska rezolucja tworzy Krajowy Rejestr EEE objętych ograniczeniami dotyczącymi substancji niebezpiecznych. Każdy produkt, model lub rodzina produktów podlegających regulacjom musi być zarejestrowana indywidualnie w tym systemie. Rejestr ten generuje powiązaną samo-deklarację zgodności — nie jest to dokument przygotowywany przez firmę, lecz oświadczenie bezpośrednio powiązane z bazą danych rządu. Producenci i importerzy ponoszą pełną prawną odpowiedzialność za poprawność przekazywanych informacji i dokumentacji.
Z kolei unijna Dyrektywa dot. ograniczenia stosowania substancji niebezpiecznych nie przewiduje żadnego centralnego rejestru produktów podlegających RoHS. Producent przygotowuje własny plik techniczny, wydaje Deklarację Zgodności i oznacza produkt znakiem CE. Natomiast rząd Brazylii przejmuje bezpośrednią odpowiedzialność za dokumentację. Choć Ministerstwo Środowiska i Zmian Klimatycznych musi jeszcze wdrożyć system rejestracyjny, po jego uruchomieniu firmy będą miały rok na zgłoszenie swoich EEE oraz wydanie samo-deklaracji.
Dodatkowym wymogiem jest konieczność składania wszystkich zgłoszeń w języku portugalskim. Identyfikacja produktów, dane śledzenia, numery partii i seryjne, a także dane kontaktowe producenta lub importera w Brazylii muszą być przekazane w języku urzędowym kraju.
Wymagania dotyczące przechowywania dokumentacji Brazil RoHS również znacząco różnią się od przyjętych w UE. Dokumentację dot. EU RoHS trzeba zachować przez 10 lat od wprowadzenia produktu na rynek. Brazil RoHS wymaga natomiast przechowywania dokumentacji przez 5 lat od momentu wycofania produktu z produkcji. Oznacza to inną perspektywę czasową — firmy muszą zatem albo wydłużyć okres przechowywania dokumentacji RoHS, albo wdrożyć własne odrębne wytyczne dotyczące przechowywania dokumentów dla rynku brazylijskiego.
Dystrybutorzy i sprzedawcy detaliczni także podlegają przepisom
Kolejnym zaskoczeniem dla wielu organizacji może być fakt, że Brazil RoHS wyraźnie obejmuje również dystrybutorów oraz sprzedawców detalicznych – a nie tylko producentów czy importerów. Zgodnie z nowym rozporządzeniem, te podmioty muszą potwierdzić istnienie samo-deklaracji zgodności, zanim będą mogły sprzedawać lub dystrybuować produkt objęty przepisami. Jeśli dystrybutor lub sprzedawca detaliczny wprowadza produkty pod własną marką, zmienia je w sposób mogący wpłynąć na zgodność lub nie pozyska wymaganej deklaracji, może być uznany za producenta — wraz ze wszystkimi konsekwencjami prawnymi.
Gdzie plik EU RoHS pomaga, a gdzie nie
Dobrą wiadomością jest to, że firmy posiadające kompletne pliki techniczne EU RoHS nie muszą budować wszystkiego od nowa. Dowody wymagane przez EU RoHS — w tym deklaracje dostawców, pełne deklaracje materiałowe (FMDs), raporty z badań i dane o zestawieniu materiałowym (BOM) — są akceptowane przez Brazil RoHS, ponieważ wymagania chemiczne są niemal identyczne. Struktura dokumentacji według IEC 63000 oraz metody badań IEC 62321, które wykorzystują Państwo w dokumentacji dla UE, są również uznawane przez brazylijski organ weryfikacyjny.
To, co nie przenosi się automatycznie, dotyczy wszystkich kwestii powiązanych z dostępem do rynku. Obejmuje to wpis do brazylijskiego rejestru, deklarację zgodności w języku portugalskim, statusy zwolnień lokalnych czy wymagane oznaczenia śledzące na samym produkcie. Oczekuje się, że lista zwolnień Brazil RoHS zostanie opublikowana w ciągu 180 dni od opublikowania rezolucji, a Ministerstwo Środowiska i Zmian Klimatycznych może wzorować się na unijnych wyłączeniach, jednak numer zwolnienia UE nie gwarantuje automatycznej ochrony prawnej w Brazylii. Według doniesień, proces odnowienia zwolnień będzie trwał ok. 18 miesięcy, podobnie jak w UE, więc śledzenie wyjątków wymaga oddzielnej rejestracji w kalendarzu zgodności.
W praktyce oznacza to, że warto wykorzystać opracowaną wcześniej dokumentację zgodności UE jako fundament i rozbudować ją o kolejne wymagania dedykowane pod Brazil RoHS.
Budowanie planu zgodności z Brazil RoHS
Warto zadbać o kilka kwestii, zanim system rejestru zostanie uruchomiony, a formalny licznik zgodności zacznie biec.
- Firmy działające w Brazylii powinny stworzyć inwentaryzację wszystkich rodzin produktów sprzedawanych czy planowanych do sprzedaży na rynku. Dodatkowo, warto oznaczyć produkty zawierające PBB, PBDE czy rtęć – substancje, dla których ograniczenia zostaną wdrożone najszybciej.
- Warto przeanalizować istniejące pliki techniczne RoHS pod kątem potencjalnych braków. Mogą to być np. deklaracje obejmujące tylko sześć pierwotnych substancji RoHS, niewykazane zwolnienia lub zbyt szeroko zdefiniowane grupy produktów dla celów brazylijskiej rejestracji.
- Wreszcie, firmy powinny wyznaczyć osobę odpowiedzialną za przygotowanie portugalskiej dokumentacji i rejestrację, a nie zakładać automatycznie, że zajmie się tym już istniejący zespół ds. zgodności.
Obowiązki raportowe wynikające z Brazil RoHS okazują się bardziej wymagające administracyjnie, niż sugerują same ograniczenia substancji. Firmy, które czekają z decyzjami na pełną jasność przepisów, narażają się na chaos tuż przed ostatecznym terminem rejestracji.
Jak narzędzia do zarządzania zgodnością pomagają wyprzedzić Brazil RoHS
Śledzenie ograniczeń substancji i terminów raportowania w globalnym łańcuchu dostaw – zwłaszcza gdy nowe przepisy, takie jak Brazil RoHS, nakładają dodatkowe obowiązki na już istniejące restrykcje – to wyzwanie, które łatwo może przerosnąć niewielkie, wewnętrzne zespoły ds. zgodności.
Oprogramowanie do zarządzania zgodnością Z2Data wspiera profesjonalistów w monitorowaniu danych dotyczących substancji na poziomie komponentów w odniesieniu do wielu przepisów jednocześnie. Dzięki Z2Data firmy nie muszą rozpoczynać procesu zgodności od zera za każdym razem, gdy nowy kraj wdraża własną wersję RoHS. Połączenie tego narzędzia z wiodącą w branży wyszukiwarką komponentów elektronicznych Z2Data zapewnia pełną widoczność tego, które części, dostawcy oraz rodziny produktów wymagają uwagi przed zbliżającym się terminem regulacyjnym.
Aby sprawdzić, jak Z2Data może pomóc Państwa zespołowi wyprzedzić wymagania Brazil RoHS i innych nowych reżimów zgodności, umów demo z jednym z naszych ekspertów produktowych.