Co nowa dyrektywa CSDDD oznacza dla producentów OEM?

Dyrektywa UE dotycząca należytej staranności w zakresie zrównoważonego rozwoju przedsiębiorstw (Corporate Sustainability Due Diligence Directive) była tematem wielu doniesień medialnych w 2025 roku. Jak poważnie przedsiębiorstwa ze Stanów Zjednoczonych powinny traktować te regulacje?

Kelsey Dozier

9 min czytania
Co nowa dyrektywa CSDDD oznacza dla producentów OEM?

Najważniejsze informacje z artykułu:

  • CSDDD (Corporate Sustainability Due Diligence Directive) wprowadza prawnie wiążące obowiązki w zakresie należytej staranności, sięgające głęboko do sieci dostawców oraz dalszej dystrybucji. W sytuacji, gdy zgodność z ESG (environmental, social, governance – środowisko, społeczeństwo, ład korporacyjny) już jest jednym z kluczowych priorytetów, CSDDD podnosi poprzeczkę, wymagając aktywnej identyfikacji i ograniczania naruszeń praw człowieka oraz szkód środowiskowych w całym „łańcuchu działań”.
  • Obowiązki wynikające z CSDDD są wprowadzane stopniowo. W pierwszej kolejności wymogi będą dotyczyć dużych firm z UE oraz przedsiębiorstw spoza UE, osiągających znaczący obrót na unijnym rynku. Nawet OEM-y (producenci oryginalnego wyposażenia) z siedzibą poza UE zostaną objęte regulacją, jeśli ich obrót w UE przekroczy określone progi (zazwyczaj ok. 450 mln euro).
  • Już teraz organizacje mogą przygotować się do zgodności z CSDDD dzięki takim krokom, jak mapowanie łańcucha wartości i identyfikacja dostawców o najwyższym ryzyku, aktualizacja umów dostawczych o klauzule dotyczące należytej staranności, integracja systemów wspierających śledzenie dostawców i ciągły monitoring oraz szkolenia zespołów wewnętrznych i wyznaczenie ról nadzorczych.

Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD) zmienia podejście producentów oryginalnego wyposażenia (OEM) do łańcuchów dostaw, ryzyka oraz zgodności z ESG. Coraz więcej firm zadaje sobie pytanie: „Czego CSDDD faktycznie wymaga od OEM-ów i jak odnosi się do istniejących inicjatyw, takich jak CSRD i EUDR?” W tym artykule wyjaśniamy, dlaczego OEM-y powinny już teraz zainteresować się CSDDD, jaki jest zakres dyrektywy, jak wypada ona na tle innych przepisów oraz jakie praktyczne kroki należy podjąć, by spełnić jej wymogi.

Dlaczego OEM-y powinny już teraz zainteresować się CSDDD

Jeśli są Państwo OEM-em i próbują zrozumieć, co CSDDD oznacza dla Państwa działalności, istnieje klarowny sposób interpretacji aktualnych zobowiązań regulacyjnych:

  • CSDDD wprowadza prawnie wiążące obowiązki należytej staranności, sięgające głęboko do sieci dostawców i w dół, do kanałów dystrybucji. W sytuacji, gdy zgodność z ESG znajduje się w centrum uwagi, CSDDD dodatkowo wymusza aktywne identyfikowanie i ograniczanie naruszeń praw człowieka oraz naruszeń środowiskowych w całym „łańcuchu działań”.

Zanim przejdziemy dalej, poniżej przedstawiamy krótkie definicje w uproszczonej formie:

  • CSDDD: Unijne prawo o należytej staranności wymagające od przedsiębiorstw zarządzania negatywnymi skutkami środowiskowymi oraz naruszeniami praw człowieka w całej działalności i łańcuchu dostaw.
  • zgodność z ESG: Działania podejmowane w celu spełnienia wewnętrznych i zewnętrznych wymagań oraz przepisów związanych ze środowiskiem, społeczeństwem i ładem korporacyjnym.
  • CSRD: Corporate Sustainability Reporting Directive, nakładająca obowiązek raportowania działań związanych ze zrównoważonym rozwojem.
  • EUDR: EU Deforestation Regulation, unijna dyrektywa regulująca towary powiązane z wylesianiem.

W artykule opisujemy zakres CSDDD, jej wpływ na OEM-y, powiązania z wcześniejszymi przepisami, kluczowe obowiązki oraz wyzwania i szanse stojące przed objętymi regulacją firmami.

Czym jest CSDDD? Zrozumienie dyrektywy z perspektywy OEM

CSDDD to przełomowa unijna dyrektywa w zakresie należytej staranności. Wymaga od przedsiębiorstw identyfikowania, zapobiegania, łagodzenia i naprawiania negatywnych skutków naruszeń praw człowieka i szkód środowiskowych. Wdrożenie CSDDD oznacza przejście z dobrowolnych polityk ESG na obowiązkowe działania w tym obszarze.

Harmonogram i zakres stosowania

Obowiązki wynikające z CSDDD są wdrażane stopniowo. Najpierw obejmą duże firmy z UE i przedsiębiorstwa spoza UE, których obrót w UE przekracza określone progi. Nawet OEM-y z siedzibą poza UE o obrotach powyżej ok. 450 mln euro w UE znajdą się w zakresie regulacji.

Powiązania i różnice względem CSRD i EUDR

CSDDD nie jest zamienna z CSRD. CSRD to głównie dyrektywa raportowa, natomiast CSDDD to dyrektywa nakładająca obowiązki operacyjne w zakresie należytej staranności. CSRD skupia się na tym, „co należy raportować”, a CSDDD na tym, „co faktycznie należy zrobić”. Dyrektywa CSDDD współdziała również z EUDR – szczególnie w przypadku OEM-ów kupujących komponenty zawierające surowce takie jak guma, drewno, soja czy olej palmowy. EUDR koncentruje się na łańcuchach dostaw wolnych od wylesiania, a CSDDD obejmuje szerszy zakres ryzyk związanych z prawami człowieka i środowiskiem.

Dlaczego CSDDD dotyczy OEM-ów

OEM-y korzystają z rozbudowanych, globalnych, wielopoziomowych łańcuchów dostaw – czyli właśnie tych sieci, które mają znaleźć się pod regulacjami CSDDD. Typowy łańcuch wartości OEM-a to dostawcy surowców, producenci komponentów, zakłady montażowe, podwykonawcy oraz dalsza dystrybucja.

Łańcuch działań: dlaczego to istotne

CSDDD obejmuje nie tylko bezpośrednich dostawców (tier 1), ale także „ustalone relacje biznesowe” w całym łańcuchu działań. W przypadku OEM-ów obejmuje to relacje kluczowe dla wydobycia surowców, produkcji części, logistyki, dystrybucji, a w niektórych przypadkach także utylizacji produktów.

Zgodność z ESG filarem dla OEM-ów

‍OEM-y zarządzają zazwyczaj tysiącami dostawców, z których wiele to firmy małe lub działające w regionach o ograniczonym nadzorze. Sprawia to, że zgodność z ESG – szczególnie w zakresie środowiska i warunków pracy – staje się kluczowa w ograniczaniu ryzyka. Dane wyszukiwań pokazują, że samo pojęcie OEM oznacza ekosystem o wysokiej złożoności w kwestii zgodności.

Ryzyko niezgodności

‍Brak zgodności oznacza ryzyko kar prawnych, zawieszenia działalności, konieczności wypłaty odszkodowań, utraty reputacji, opóźnień produktowych i zakłóceń w kluczowych łańcuchach dostaw.

Kluczowe obowiązki OEM-ów wynikające z CSDDD

OEM-y muszą wdrożyć ustrukturyzowane podejście do należytej staranności. Najważniejsze zobowiązania to:

Działania w zakresie należytej staranności

‍OEM-y zobowiązane są identyfikować, zapobiegać, łagodzić i naprawiać naruszenia praw człowieka oraz szkody środowiskowe. Może to dotyczyć pracy przymusowej, niebezpiecznych warunków pracy, zagrożeń chemicznych, wpływu na bioróżnorodność oraz emisji gazów cieplarnianych.

Zakres działalności

‍CSDDD obejmuje własną działalność OEM-a, jego spółki zależne, dostawców na różnych poziomach, partnerów logistycznych, dystrybutorów oraz – w niektórych branżach – fazę utylizacji lub recyklingu.

Wymogi dotyczące zarządzania i polityk

‍Aby być zgodnym z CSDDD, OEM-y muszą wdrożyć nadzór na poziomie zarządu, przyjąć polityki należytej staranności, wprowadzić mechanizmy zgłaszania skarg oraz zintegrować kryteria ESG w procedurach zakupowych.

Progi i wdrażanie etapowe

‍Największe firmy będą zobowiązane do najszybszego spełnienia wymogów. OEM-y powinny przeanalizować limity zatrudnienia i obrotów zgodnie z definicjami unijnymi, aby określić terminy nałożenia obowiązków.

Jak CSDDD łączy się z ESG, CSRD i EUDR

‍CSDDD, CSRD i EUDR są powiązane i OEM-y powinny zrozumieć wzajemne zależności.

CSDDD kontra CSRD

‍CSRD dotyczy ujawniania informacji. CSDDD wymaga realnych działań. Dane zebrane przy realizacji obowiązków CSDDD będą wspierać raportowanie CSRD, a ujawnienia na potrzeby CSRD muszą uwzględniać procesy należytej staranności wymagane przez CSDDD.

Znaczenie EUDR dla OEM-ów

‍Jeśli OEM-y zaopatrują się w gumę, skórę, drewno, papier, kakao, olej palmowy lub soję, podlegają również EUDR. Nawet jeśli nie kupują tych towarów bezpośrednio, mogą one występować w produkowanych komponentach. CSDDD wzmacnia potrzebę śledzenia pochodzenia i ocen dostawców, a EUDR narzuca wymogi określenia lokalizacji geograficznej.

Praktyczne konsekwencje

Producenci będą musieli uzyskać głęboką widoczność na poziomie dostawców tier 2 i tier 3, korzystać z zaawansowanych narzędzi śledzenia oraz lepszych danych ESG, by ograniczyć ryzyko uzależnienia od pojedynczego źródła dostaw. Coraz więcej OEM-ów korzysta z platform do agregacji danych, takich jak Z2Data, by konsolidować informacje ESG o dostawcach, automatyzować monitoring regulacyjny i identyfikować luki w wielopoziomowych łańcuchach dostaw.

Przewaga strategiczna
 Firmy, które zbudują zaawansowane systemy należytej staranności, mogą przyciągnąć kapitał, zwiększyć zaufanie klientów i ograniczyć zakłócenia w łańcuchu dostaw – przekuwając obowiązki zgodności w przewagę konkurencyjną.

Co powinny zrobić OEM-y już teraz: praktyczny plan wdrożenia

  1. Krok 1: Mapowanie łańcucha wartości i identyfikacja dostawców wysokiego ryzyka
    Organizacje objęte regulacją powinny udokumentować działalność na wszystkich poziomach, ze szczególnym uwzględnieniem branż o podwyższonym ryzyku naruszenia praw człowieka lub szkód środowiskowych.
  2. Krok 2: Aktualizacja polityk i umów z dostawcami
    Następnie należy uzupełnić umowy zakupowe o klauzule dotyczące należytej staranności, jasno określając działania naprawcze wobec dostawców niespełniających wymogów.
  3. Krok 3: Integracja wskaźników ESG i systemów monitoringu
    OEM-y zarządzają często dziesiątkami tysięcy części i dostawców, a więc potrzebują rozwiązań umożliwiających widoczność dostawców, śledzenie pochodzenia oraz ciągły monitoring. Narzędzia automatyzacji danych, takie jak Z2Data, pomagają zarządzać wolumenem i złożonością, wspierając ciągły monitoring i ograniczając manualną pracę.
  4. Krok 4: Uzgodnienie prac związanych z CSDDD i CSRD
    Zharmonizowanie zbierania danych, struktury zarządzania oraz ujawnień, by efektywnie spełnić wymogi obu ram prawnych.
  5. Krok 5: Szkolenie zespołów wewnętrznych oraz wyznaczenie ról nadzorczych
    Zespoły zakupowe, inżynieryjne, ds. zgodności oraz prawne wymagają szkoleń dostosowanych do ról.
  6. Krok 6: Monitorowanie, audyty, raportowanie i przygotowanie do egzekwowania regulacji
    OEM-y powinny wprowadzić ścieżki eskalacji, narzędzia do śledzenia działań naprawczych oraz okresowe audyty. Organy nadzorcze będą egzekwować CSDDD bardziej rygorystycznie niż wcześniejsze inicjatywy mające charakter dobrowolny.

Wyzwania i możliwości dla OEM-ów

Typowe wyzwania

‍OEM-y mierzą się z ograniczoną widocznością poza dostawcami tier 1, brakiem spójnych danych ESG, przestarzałymi procesami zakupowymi oraz wysokim obciążeniem administracyjnym wynikającym z wielorakich obowiązków zgodnościowych.

Szanse

‍Dedykowane systemy należytej staranności mogą usprawnić procesy, ograniczyć ryzyko, poprawić wyniki dostawców oraz wzmocnić działania firmy w zakresie zrównoważonego rozwoju. Przekłada się to na oszczędności dzięki lepszym prognozom, mniejsze zakłócenia oraz silniejsze zaufanie klientów.

Zmiany prawne w przyszłości

‍Parlament UE zaproponował niedawno zawężenie zakresu regulacji zrównoważonego rozwoju: CSRD miałaby objąć firmy powyżej 1 750 pracowników i 450 mln euro obrotu, a CSDDD podmioty przekraczające 5 000 pracowników i 1,5 mld euro obrotu. Duże firmy nadal podlegające tym regulacjom muszą stosować podejście oparte na ocenie ryzyka, nie mogą nadmiernie obciążać mniejszych partnerów, a także mogą nie być zobowiązane do tworzenia planów transformacji klimatycznej. W miarę przechodzenia regulacji w fazę wdrożenia ciężar egzekucji stopniowo spadać będzie na państwa członkowskie. Zaproponowano utworzenie unijnego portalu centralizującego zasoby raportowania. Rada UE ma zakończyć prace legislacyjne do końca 2025 r.

Znaczenie CSDDD — i jak Z2Data może pomóc

Dla OEM-ów CSDDD to nie tylko kolejna regulacja ESG: to obowiązek fundamentalnej zmiany podejścia do odpowiedzialności w łańcuchu wartości. Rozszerza zakres obowiązków należytej staranności, podnosi oczekiwania wobec ładu korporacyjnego oraz umacnia powiązania z ramami zgodności ESG, takimi jak CSRD i EUDR.

Organizacje, które wcześnie rozpoczną działania zgodnościowe — w tym mapowanie dostawców, modernizację polityk zaopatrzenia, podniesienie poziomu widoczności oraz uporządkowanie procesów należytej staranności — skuteczniej ograniczą nowe ryzyka regulacyjne. W dłuższej perspektywie przełoży się to na szersze, systemowe korzyści i długoterminową wartość strategiczną firmy.

Dla przedsiębiorstw, które chcą spełnić rosnące unijne wymagania w zakresie ESG, ale nie dysponują wystarczającymi zasobami wewnętrznymi, narzędzie do zarządzania ryzykiem w łańcuchu dostaw (SCRM) Z2Data oferuje szeroki zakres funkcji zgodnościowych. Oferta Z2Data w zakresie zgodności obejmuje:

  • Ankietowanie i kampanie do dostawców:Z2Data kontaktuje się z dostawcami, aby uzyskać komplet wymaganych informacji dotyczących zgodności i przepisów, umożliwiając przeprowadzenie kompleksowej analizy zgodności.
  • Platforma workflow do zgodności:Oprogramowanie Z2Data działa jako platforma workflow, pozwalając zespołom śledzić status i postęp kontaktów z dostawcami, automatyzować eskalacje, e-maile oraz inną korespondencję, a także zapewnić klientom maksymalną widoczność prowadzonych kampanii.
  • Indywidualne podejście do dostawców: W celu uzyskania najlepszych wyników Z2Data ściśle współpracuje z dostawcami, dostarczając im potrzebne wsparcie i wskazówki ułatwiające udostępnienie danych i dokumentacji. Celem jest zdobycie możliwie najszerszego zakresu informacji i pokrycia, by zespoły Z2Data mogły dokonać jak najdokładniejszej oceny zgodności.
  • Ocena ryzyka zgodności: Po określeniu statusów wszystkich objętych komponentów, eksperci ds. zgodności Z2Data współpracują z klientami przy analizie poziomu ryzyka części bez jednoznacznego statusu. W takich przypadkach Z2Data angażuje doświadczonych specjalistów, którzy pomagają zrozumieć, które komponenty „bez statusu” wiążą się z największym zagrożeniem, a które są mniej istotne pod kątem ryzyka.

Aby dowiedzieć się więcej o Z2Data i pełnym zakresie funkcji z obszaru zgodności, zrównoważonego rozwoju i ESG, umów bezpłatne demo z jednym z naszych ekspertów produktowych.

‍