:quality(85))
In het afgelopen jaar hebben meerdere bedrijven nieuwe halfgeleiderproductielocaties aangekondigd in de VS en Europa. Deze aankondigingen markeren een verschuiving in de traditionele locaties voor halfgeleiderproductie en onderstrepen de groeiende bezorgdheid over het geopolitieke risico dat verbonden is aan buitenlandse halfgeleiderfabrieken.
Het overzicht houden op alle nieuwe halfgeleiderproductielocaties kan echter bijzonder ingewikkeld zijn. Daarom hebben wij een overzicht samengesteld van alle nieuwe en noemenswaardige productievestigingen die momenteel in de VS en Europa gebouwd worden.
:quality(85))
Waarom halfgeleiderfabrieken in het Westen gebouwd worden
In 2021, op het hoogtepunt van de COVID-19-pandemie, kreeg de Verenigde Staten te maken met een plotseling en ingrijpend tekort aan halfgeleiders. Dit tekort had negatieve gevolgen voor tientallen grote sectoren, waaronder autofabrikanten, consumentenelektronica, hernieuwbare energie en huishoudelijke apparaten. De financiële gevolgen waren aanzienlijk: volgens het Amerikaanse ministerie van Economische Zaken remde het tekort de Amerikaanse economische groei met naar schatting een kwart biljoen dollar in dat jaar.
Naast de financiële impact maakte het chiptekort duidelijk hoe afhankelijk veel Amerikaanse industrieën zijn geworden van halfgeleiders uit Azië. De pandemie fungeerde als een abrupte wake-upcall. De wijdverspreide afhankelijkheid van Aziatisch geproduceerde chips maakte de economie kwetsbaar voor onvoorziene gebeurtenissen.
Deze financiële gevolgen leidden uiteindelijk tot de totstandkoming van de Creating Helpful Incentives to Produce Semiconductors and Science Act (beter bekend als de CHIPS Act). Deze werd op 9 augustus 2022 ondertekend en schrijft bijna 53 miljard dollar toe aan "Amerikaans halfgeleideronderzoek, ontwikkeling, productie en personeelsontwikkeling," aldus een destijds door het Witte Huis gepubliceerde verklaring.
In april 2023 kondigde de Europese Unie een vergelijkbaar plan aan. De European Chips Act reserveert 43 miljard euro (ongeveer $47 miljard) voor de uitbouw van de halfgeleiderindustrie in de 27 lidstaten, met als specifiek doel het mondiale marktaandeel te verdubbelen van 10% naar 20% in 2030. Volgens voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen is het doel om "gezamenlijk een toonaangevend Europees chipecosysteem te creëren". Beide grote wetgevingen zijn de aanjagers van wat nu vaak de renaissance van de halfgeleiderproductie wordt genoemd.
Europa en de VS zijn nu volop bezig met het opzetten van hun eigen halfgeleiderfabrieken om meer onafhankelijkheid te realiseren in de chipproductie.
Zie ook: Waaruit moet een goede risicoanalyse van halfgeleiderleveranciers bestaan?
Waar ontstaan de nieuwe halfgeleiderfabrieken in Noord-Amerika & Europa?
Waar vindt deze renaissance in de halfgeleiderproductie precies plaats? Hieronder vindt u de Amerikaanse staten en Europese steden waar momenteel een aantal van de meest in het oog springende productielocaties in aanbouw zijn. (Dit is geen uitputtende lijst, maar een illustratie van enkele van de belangrijkste ontwikkelingen binnen het wereldwijde halfgeleiderlandschap.)
Arizona
Fab 52
Eigenaar: Intel
Locatie: Chandler, AZ
Oplevering: 2024
Fab 62
Eigenaar: Intel
Locatie: Chandler, AZ
Oplevering: 2024
Fab 21
Eigenaar: TSMC
Locatie: Arizona
Oplevering: 2025
Nodes: 3nm & 5nm
Arizona is sinds minstens 1980 een belangrijk knooppunt voor halfgeleiderfabrieken, toen Intel een productievestiging opende in Chandler (ongeveer 40 kilometer ten zuidoosten van Phoenix). Sindsdien doet de staat haar bijnaam als "semiconductordesert" eer aan.
In september 2021 startte Intel met de bouw van twee nieuwe halfgeleiderfabrieken, Fab 52 en Fab 62, op de Ocotillo-campus in Chandler (hiermee beschikt Intel straks over zes fabrieken op deze locatie). Deze fabrieken zullen 7 nm halfgeleiders produceren met behulp van de 20A-productietechnologie van het bedrijf.
Samen kosten de fabrieken ongeveer $20 miljard en worden ze naar verwachting in 2024 opgeleverd.
Naast de nieuwe Intel-fabrieken koos ook de Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC) Arizona uit als locatie voor een nieuwe vestiging. De in 2020 aangekondigde nieuwe TSMC-fabriek, Fab 21, zal chips van 3 nm en 5 nm produceren met een capaciteit van circa 20.000 WSPM (wafer starts per maand). Zodra de fabriek operationeel is, wordt deze $40 miljard kostende vestiging pas de derde productielocatie van TSMC buiten Taiwan (de andere twee zijn gevestigd in Washington en China).
Hoewel Fab 21—ook wel TSMC Arizona genoemd—oorspronkelijk in 2024 in gebruik zou worden genomen, maakte het bedrijf eerder dit jaar bekend dat de opening uitgesteld wordt tot 2025. De bouw werd in 2022 afgerond, maar het lukt TSMC sindsdien niet voldoende technici te vinden om de geavanceerde apparatuur te installeren. In een earnings call met investeerders lichtte TSMC chairman Mark Liu toe dat het bedrijf kampt met een "tekort aan vakbekwaam personeel met de gespecialiseerde expertise voor het installeren van apparatuur in een halfgeleiderfabriek van deze orde."
Texas
Taylor Fab (1-10)
Eigenaar: Samsung
Locatie: Taylor, TX
Oplevering: 2023-2042
Nodes: 5nm
Sherman Fab
Eigenaar: Texas Instruments
Locatie: Sherman, TX
Oplevering: 2025
Nodes: 28nm
Samsung Foundry, de halfgeleidertak van Samsung, is wereldwijd na TSMC de grootste producent van chips in opdracht. Het Zuid-Koreaanse bedrijf heeft sinds de jaren negentig een sterke aanwezigheid in Texas, waar het zijn eerste Amerikaanse halfgeleiderfabriek bouwde in Austin (nu bekend als de S2-foundry).
In 2021 kondigde Samsung aan een nieuwe fabriek te bouwen in Taylor, Texas—ongeveer 25 kilometer van de S2-foundry—met een investering van circa $17 miljard in bouw, apparatuur en verbeteringen. (Deze investering geldt als de grootste die Samsung ooit in de VS heeft gedaan.) De fabriek zal 5 nm-nodes produceren voor high performance computing (HPC), artificial intelligence en 5G, en is gepland om in de tweede helft van 2024 operationeel te zijn. Volgens Samsung zal de nieuwe fabriek de "supply chain-resilience van essentiële logische chips versterken", een duidelijke verwijzing naar het chiptekort waarmee tal van Amerikaanse industrieën in 2021 te maken kregen.
Samsung’s nieuwe fabriek in Texas is slechts de eerste stap in een ambitieus twintigjarig plan om in totaal tien halfgeleiderfabrieken op één locatie bij Taylor te bouwen, met een totale investering van meer dan $170 miljard. De afronding van de laatste fabriek is voorzien rond 2042.
Eerder dit jaar werd echter duidelijk dat de kosten van de eerste nieuwe fabriek in de langetermijnplannen van Samsung inmiddels gestegen zijn tot meer dan $25 miljard, bijna 50% hoger dan oorspronkelijk geraamd. De stijgende kosten zijn vooral toe te schrijven aan inflatie—in het bijzonder aan de sterk toegenomen materiaalkosten de afgelopen twee jaar.
Naast Samsung's nieuwe fabrieken is Texas Instruments vorig jaar gestart met de bouw van een grote productievestiging nabij Sherman in North Texas. Dit project, gestart in 2022 en opgeleverd in 2025, wordt geschat op een totale investering van circa $30 miljard en geldt als de grootste economische investering in de geschiedenis van Texas. De fabriek zal 28 nm chips produceren op 12-inch wafers. Zoals bij veel van de hier genoemde projecten profiteert ook deze fabriek van aanzienlijke lokale incentives.
Ohio
Ohio Fabs (1-2)
Eigenaar: Intel
Locatie: Columbus, OH
Oplevering: 2025
Nodes: 10nm
Naar voorbeeld van Arizona bouwt Intel nu ook twee nieuwe fabrieken net buiten Columbus, Ohio. De fabrieken, met een geschatte investering van $20 miljard, zullen 10 nm-chips produceren op 12 inch wafers. De oplevering wordt verwacht in 2025 en markeert de eerste fase van Intel’s meerjarige plan voor een megasite met maximaal acht halfgeleiderfabrieken in Licking County. (De totale investering voor dit gehele terrein wordt geschat op ca. $100 miljard.)
Intel, dat nu al grote productielocaties heeft in Arizona, New Mexico en Oregon, koos mede voor Ohio dankzij royale incentives van de staat, oplopend tot zo’n $2 miljard. Daarnaast lobbyt Intel bij de federale overheid voor steun uit de CHIPS and Science Act. De twee fabrieken gaan chips produceren op Intel’s 18A en 20A-nodes.
New York
Clay Fab
Eigenaar: Micron Technology
Locatie: Clay, NY
Oplevering: N.t.b.
Fab 8.2
Eigenaar: GlobalFoundry
Locatie: Malta, NY
Oplevering: 2025
Massey Fab
Eigenaar: Wolfspeed
Locatie: Marcy, NY
Oplevering: 2022
Micron Technology is misschien minder bekend dan giganten als Intel en TSMC, maar behoort tot de wereldleiders in computergeheugen- en opslagproducten, waaronder DRAM en flash-geheugen. Het Amerikaanse bedrijf met hoofdkantoor in Boise, Idaho, kondigde vorig jaar aan te starten met de bouw van wat het de "grootste halfgeleiderfaciliteit in de Amerikaanse geschiedenis" noemt in Clay, New York. De bouw van deze megafabriek, aangeduid als de Clay Fab, begint in 2024; volgens het persbericht van Micron moet de fabriek operationeel zijn in de tweede helft van dit decennium. De fabriek zal DRAM produceren.
New York kent daarnaast een forse uitbreiding van het lokale halfgeleiderbedrijf GlobalFoundry. Het bedrijf met hoofdkantoor in Malta, New York, breidde zijn grootste productielocatie in upstate New York uit na de wereldwijde chiptekorten van 2021. Naast deze uitbreiding van $1 miljard bouwt GlobalFoundry een geheel nieuwe fabriek op de campus, met verwachte oplevering in 2025. Volgens het persbericht van juli 2021 zal deze vestiging "feature-rich" chips produceren voor o.a. de automotive- en 5G-sector.
In het voorjaar van 2023 kocht GlobalFoundry 800 hectare grond grenzend aan de huidige campus in Malta, wat ruimte en flexibiliteit biedt om de productiecapaciteit fors uit te breiden en meer fabrieken te bouwen.
Tot slot schaalt Wolfspeed, een halfgeleiderproducent uit Durham, North Carolina, de productie in Marcy, New York, op in zijn locatie voor siliciumcarbide (SiC). Deze fabriek, die officieel in april 2022 werd geopend, is wereldwijd de enige 8-inch SiC-productiefaciliteit; men verwacht dat deze in 2024 volle productiecapaciteit bereikt.
Idaho
Boise Fab
Eigenaar: Micron
Locatie: Boise, Idaho
Oplevering: 2025
Naast het megaproject in New York heeft Micron vorig jaar bekendgemaakt in Boise, Idaho te beginnen aan een nieuwe halfgeleiderfabriek. De kostprijs van de fabriek, die DRAM zal produceren, is circa $15 miljard; het wordt de eerste nieuwe geheugenfabriek in de VS in meer dan twintig jaar. De bouw start in 2023 en afgerond in 2025. De Boise Fab zal straks de grootste cleanroom van de VS bevatten.
Florida
Palm Bay Fab
Eigenaar: Rogue Valley Microdevices, Inc.
Locatie: Palm Bay, FL
Oplevering: 2025
Florida wordt doorgaans niet als centrum voor halfgeleiderproductie gezien, maar de Space Coast krijgt de tweede fabriek van Rogue Valley Microdevices. Het bedrijf uit Medford, Oregon, kocht dit jaar een groot commercieel pand in Palm Bay en zal dit ombouwen tot productievestiging voor micro-elektromechanische systemen (MEMS) en sensortoepassingen. Er worden wafers van 8 en 12 inch geproduceerd met een productiecapaciteit van 21.000 WSPM. De start van de bouw is voorzien in 2023, met oplevering in 2025.
Duitsland
Magdeburg Fab
Eigenaar: Intel
Locatie: Maagdeburg, Duitsland
Oplevering: N.t.b.
Dresden Fab
Eigenaar: Infineon Technologies
Locatie: Dresden, Duitsland
Oplevering: 2026
Dresden Fab
Eigenaren: Infineon, Bosch, NXP
Locatie: Dresden, Duitsland
Oplevering: 2027
Dankzij de stimulerende werking van de CHIPS and Science Act beleeft de VS de afgelopen twee jaar onmiskenbaar een boom in halfgeleiderproductie. Maar deze renaissance beperkt zich niet tot de VS. In de komende jaren neemt Duitsland het voortouw bij het Europese chipherstel met de bouw van meerdere nieuwe fabrieken.
Vorig jaar koos Intel de stad Maagdeburg, in centraal Duitsland, als locatie voor twee fabrieken met een geschatte gezamenlijke investering van ruim $30 miljard. Dit ambitieuze project, dat mogelijk tien jaar in beslag neemt, wordt ondersteund met ongeveer 10 miljard euro aan Duitse subsidies. Infineon Technologies, de grootste halfgeleiderfabrikant van Duitsland, kondigde dit jaar aan dat het groen licht heeft ontvangen om te starten met de bouw van een fabriek van $5,35 miljard in Dresden. De oplevering is voorzien in 2026.
Bovendien is in augustus bekend geworden dat Dresden ook gastheer wordt van een nieuwe fabriek, het resultaat van een joint venture tussen TSMC, Infineon, Bosch en NXP. Deze halfgeleiderfabriek zal naar verwachting een productiecapaciteit van 40.000 WSPM hebben en volgens insiders zich met name richten op de automotive-sector. De bouw begint in de tweede helft van 2024; de opening staat gepland voor eind 2027.
Voordelen van de opleving in halfgeleiderproductie
De krachtige groeispurt van de halfgeleiderindustrie in de VS en Europa biedt talloze voordelen voor beide regio’s. De meerjarige bouw van deze grote, hoogtechnologische fabrieken levert duizenden goedbetaalde banen in de bouw op. Zodra de faciliteiten klaar zijn voor productie, zullen Intel, TSMC en andere chipmakers duizenden ingenieurs, technici en andere specialisten nodig hebben om de productielocaties te runnen, wat nog eens duizenden banen creëert in de regio’s waar de fabrieken gevestigd zijn.
De ontwikkeling van deze productielocaties biedt kansen op verdere groei van hoogtechnologische maakindustrieën en kan welvaart en duurzame economische ontwikkeling brengen naar de betreffende steden en gemeenschappen. Dit is precies wat de Biden-regering en de EU voor ogen hadden bij het aannemen van hun wetgeving.
Op breder niveau biedt de opleving in de halfgeleiderproductie landen de kans hun veerkracht te vergroten tegenover de onvoorspelbaarheid van mondiale supply chains. Het halfgeleidertekort van 2021 illustreerde glashelder de nadelen van grote afhankelijkheid van buitenlandse leveranciers voor deze kritische, onvervangbare componenten. Door de supply chain te diversifiëren en de binnenlandse chipproductie te vergroten, zorgen de VS en Europese landen ervoor dat hun economieën onafhankelijker, flexibeler en beter bestand zijn tegen toekomstige geopolitieke crises.
