:quality(85))
Hiện đang có một cuộc đua.
Và mục tiêu có thể được ví như một “mặt trăng bán dẫn” ẩn dụ. Chạm tới mặt trăng đó đầu tiên có thể mang lại khả năng tự chủ về bán dẫn và chiếm lĩnh thị phần lớn hơn trên thị trường sản xuất chip toàn cầu.
Mỹ và Trung Quốc hiện đều đã công khai mục tiêu sản xuất chip. Ngay cả Nhật Bản cũng đã nhập cuộc, vì lo ngại sẽ đánh mất ngành công nghiệp của mình.
Giờ đây, EU đã tham gia cuộc đua khi Ủy ban châu Âu vừa công bố kế hoạch xây dựng một “hệ sinh thái” sản xuất chip mới. Trong “hệ sinh thái” này, EU đặt mục tiêu duy trì khả năng cạnh tranh và tự chủ. Ủy ban cho biết các kế hoạch này được đưa ra do tình trạng thiếu hụt chip kéo dài, khiến sự phụ thuộc quá mức vào Trung Quốc và Mỹ cho các linh kiện tiên tiến trở nên rõ rệt.
:quality(85))
Chủ tịch Ủy ban, bà Ursula von der Leyen, giải thích rằng European Chips Act mới sẽ tạo ra một hệ sinh thái sản xuất chip châu Âu tiên tiến bao gồm cả sản xuất và đảm bảo nguồn cung bán dẫn an toàn cho EU.
Lại bắt gặp từ “hệ sinh thái”
Tính mơ hồ của cụm từ này là điều khó tránh khỏi, bởi EU thực sự vẫn đang ở những bước đầu tiên trong kế hoạch sản xuất chip và các chi tiết cụ thể vẫn chưa rõ ràng. Một đoạn trích từ bài viết trên blog của Ủy viên ngành công nghiệp Thierry Breton có thể làm rõ hơn ý nghĩa của European Chips Act:
“Cuộc đua giành quyền làm chủ công nghệ chip tiên tiến nhất cũng chính là cuộc đua về vị thế công nghệ và công nghiệp.”
Ông Breton tiếp tục cho biết luật về chip sẽ bao gồm nghiên cứu, tăng công suất sản xuất và hợp tác với ngành công nghiệp toàn cầu. Ông cũng nhấn mạnh rằng EU cần thành lập Quỹ Bán dẫn châu Âu riêng.
Đường còn nhiều chông gai
Nhưng triển vọng không chỉ toàn màu hồng. Ngay cả bà von der Leyen cũng thừa nhận rằng nhiệm vụ xây dựng một “hệ sinh thái” sản xuất chip năng động là vô cùng khó khăn.
Nếu xét tới một số điểm, có thể thấy lý do vì sao nhiệm vụ này lại gian nan đến vậy.
EU sẽ cần huy động hàng tỷ euro để theo kịp những gì Mỹ đang làm trong ngành bán dẫn. Tuy nhiên, các nhà đầu tư châu Âu đã bày tỏ sự do dự khi đầu tư vào sản xuất chip nếu các nhà máy không vận hành với công suất tối đa liên tục.
Bên cạnh đó, EU cũng đặt mục tiêu đạt 20% thị phần thị trường chip toàn cầu vào năm 2030. Nhiều nhà phân tích cho rằng mục tiêu này thiếu khả năng thực thi do chính sách công nghiệp chưa thuyết phục và nguồn trợ cấp công chưa đủ lớn để cạnh tranh với Mỹ hoặc Trung Quốc.
Đừng quên rằng khoáng sản đất hiếm và các vật liệu kim loại cũng là yếu tố then chốt trong sản xuất chip tiên tiến. Các nhà phân tích ngành dự báo EU sẽ gặp phải nhiều trở ngại trong tiếp cận đất hiếm, đặc biệt do Trung Quốc vẫn duy trì độc quyền nguồn vật liệu quan trọng này (chiếm hơn 70% sản lượng toàn cầu).
Chưa có chủ quyền công nghệ thực thụ cho bất kỳ ai
Một từ khóa khác cũng thường được nhắc tới liên quan tới European Chips Act là “chủ quyền công nghệ”. Dự luật do Ủy ban đề xuất nhằm bảo vệ EU khỏi các rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng bán dẫn có thể xuất phát từ Mỹ hoặc Trung Quốc.
Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, chưa có bất kỳ ai có thể bảo đảm chủ quyền khỏi những gián đoạn chip tiên tiến. Ngành điện tử tiêu dùng vẫn tiếp tục chậm giao hàng, ngành ô tô vẫn cạnh tranh gay gắt vì linh kiện, và giá cả đạt mức kỷ lục nhằm tận dụng nhu cầu vượt kiểm soát.
Do đó, không có gì đáng ngạc nhiên khi cuộc đua chip vẫn tiếp diễn. Ai sẽ là người chạm tới “mặt trăng” trước?
