Er is een race.
En het doel kan het best omschreven worden als een metaforische, halfgeleidermaan. Wie deze maan als eerste bereikt, kan halfgeleiderzelfvoorziening realiseren en een groter aandeel in de wereldwijde chipproductie verkrijgen.
De VS en China hebben hun ambities voor chipproductie inmiddels duidelijk gemaakt. Zelfs Japan is in actie gekomen, uit angst om industrie te verliezen.
Nu mengt ook de EU zich in de strijd, aangezien de Europese Commissie onlangs plannen aankondigde voor een nieuw chipproductie-"ecosysteem". In dit "ecosysteem" wil de EU concurrerend en zelfvoorzienend blijven. Volgens de Commissie zijn deze plannen een reactie op het aanhoudende chiptekort, dat het overmatige vertrouwen op China en de VS voor geavanceerde componenten aan het licht heeft gebracht.
:quality(85))
Commissievoorzitter Ursula von der Leyen lichtte toe dat de nieuwe European Chips Act zal leiden tot een geavanceerd Europees chipecosysteem met productiecapaciteit en een gegarandeerde halfgeleiderlevering voor de EU.
Daar is het woord weer—"ecosysteem"
Het begrip is wat vaag. Die vaagheid komt mede doordat de EU nog in een vroeg stadium zit van haar plannen voor chipproductie en concrete details nog ontbreken. Een passage uit een blogpost van industrieel commissaris Thierry Breton geeft wellicht meer inzicht in de bedoeling van de chipswet:
"De race om de meest geavanceerde chips is een race om technologische en industriële leiderschap."
Breton gaf verder aan dat de wetgeving rond chips zich zal richten op onderzoek, productiecapaciteit en samenwerking met de internationale industrie. Daarnaast pleitte hij voor de oprichting van een speciaal Europees Halfgeleiderfonds.
Een moeilijke weg vooruit
Maar het is niet alleen rozengeur en maneschijn. Zelfs von der Leyen erkende dat het creëren van een florerend chip-"ecosysteem" een enorme uitdaging zal zijn.
En overweegt u enkele punten, dan wordt duidelijk waarom deze taak zo uitdagend is.
De EU zal miljarden euro’s moeten vrijmaken om het voorbeeld van de VS op het gebied van halfgeleiderindustrie te volgen. Europese investeerders hebben echter al hun terughoudendheid uitgesproken om in chipproductie te investeren als de productielocaties niet continu op volle capaciteit draaien.
Bovendien heeft de Europese Unie aangegeven een aandeel van 20% in de wereldwijde chipmarkt te willen bereiken in 2030. Een ambitie die door veel analisten bekritiseerd wordt, omdat de EU volgens hen geen geloofwaardig industriebeleid heeft en onvoldoende publieke subsidies om te kunnen concurreren met de VS of China.
En vergeet niet de zeldzame aardmineralen en metalen die essentieel zijn voor geavanceerde chipproductie. Branche-analisten verwachten dat de EU veel obstakels zal ondervinden bij de toegang tot zeldzame aardmineralen, mede door China’s voortdurende monopolie op deze kritieke grondstoffen (zij zijn goed voor meer dan 70% van de wereldwijde productie).
Voorlopig geen technologische soevereiniteit
Nog een modewoord rondom de European Chips Act is "technologische soevereiniteit". Het wetsvoorstel van de Commissie heeft als doel de EU te beschermen tegen mogelijke verstoringen in de halfgeleider-supply chain waarbij de VS of China betrokken zijn.
Op dit moment is echter niemand soeverein ten opzichte van verstoringen in de geavanceerde chipvoorziening. Consumentenelektronica ondervindt nog altijd vertragingen, de auto-industrie blijft strijden om componenten, en recordstijgingen van prijzen spelen in op de extreme vraag.
Het is dus geen wonder dat er sprake is van een voortdurende chiprace. Wie bereikt de maan als eerste?