:quality(85))
Mùa bão và xoáy thuận nhiệt đới đã đến. Vào thời điểm này trong năm, doanh nghiệp bắt đầu nghe những cái tên quen thuộc đại diện cho các cơn thịnh nộ mới tiềm tàng: "Michael", "Katrina", "Haiyan", và còn nhiều nữa...
Trong phân tích mùa xoáy thuận nhiệt đới này, chúng tôi sẽ xem xét kỹ hơn các cơn bão và xoáy thuận đã qua dựa trên dữ liệu từ nhóm Z2Data cùng sự hỗ trợ của một số nguồn bên ngoài.
Chúng tôi sẽ phân tích các mùa từ 2017-2019, đánh giá những khu vực trở thành “điểm nóng” của bão/ xoáy thuận trong các tháng hè. Ngoài ra, vị trí các nhà cung cấp sẽ được bổ sung vào bản đồ điểm nóng để nhận diện các khu vực có rủi ro tại Thái Bình Dương và Đại Tây Dương.
Sau khi phân tích các mùa bão và xoáy thuận trước đây, chúng tôi sẽ hướng sự chú ý tới những năm tiếp theo.
Cho đến nay, 2021 được dự báo sẽ là năm thứ sáu liên tiếp mùa bão vượt mức trung bình. Nếu xu hướng này tiếp tục, liệu “vượt mức trung bình” sẽ trở thành mức “trung bình” mới?
Và liệu xu hướng này có thành hiện thực, nơi mà các mùa bão, xoáy thuận cực đoan trở thành điều bình thường mới?
Hãy tránh xa cửa sổ, khóa cửa lại và tìm tủ chứa đồ gần nhất.
Chúng tôi chỉ mới bắt đầu.
Phân tích các mùa bão Đại Tây Dương (2017-2020)
Mùa bão Đại Tây Dương năm 2017 là mùa bão gây thiệt hại cao nhất từng được ghi nhận. Tổng thiệt hại vượt 294 tỷ USD. Có 10 cơn bão và 6 cơn bão lớn trong mùa này. Harvey, Irma và Maria gây ra tác động nặng nề nhất, trong khi Nate được xem là thiên tai lớn nhất lịch sử Costa Rica.
Như minh họa ở hình dưới, Harvey, Irma và Maria đi qua vùng Caribbean trước khi vào đất Mỹ. Harvey đổ bộ gần Rockport, Texas với sức gió cực đại 152 dặm/giờ ở mức bão cấp 4. Sau đó, cơn bão dừng lại trên khu vực Houston, Texas — gây lũ lụt nghiêm trọng với tổng lượng mưa năm ngày vượt 64 inch ở một số nơi.
Hành trình của Harvey nhiều khả năng đã ảnh hưởng tới 3 nhà máy bán dẫn (fab) tại Texas — một tại Corpus Christi, một tại San Antonio và một tại Austin.
Nếu cả 3 nhà máy này phải ngừng hoạt động hoàn toàn trong suốt thời gian bão, tổng tác động đến doanh thu có thể vượt 600 triệu USD. Các nhà máy này chuyên về MOSFET, điện trở chip và các sản phẩm khác.
:quality(85))
Irma di chuyển xuyên qua Miami và dọc bờ tây Florida. Tuyến đường này đi qua 3 nhà máy có tổng tác động doanh thu trên 300 triệu USD.
Mùa bão năm 2018 có 8 cơn bão và 2 cơn bão lớn. Đây cũng là năm thứ tư liên tiếp xuất hiện bão trước ngày chính thức bắt đầu mùa bão.
Dù nhiều cơn bão đổ bộ, chỉ một số gây thiệt hại nghiêm trọng. Bão Florence gây lũ lớn tại Carolinas, để lại hơn 24 tỷ USD thiệt hại. Bão Michael gây thiệt hại lớn tại Florida, Georgia và Alabama: ít nhất 64 người tử vong và gần 25 tỷ USD thiệt hại.
Bão Florence năm 2018 tương tự Harvey ở điểm đổ bộ và lưu lại. Cơn bão kéo dài gây lũ lớn và làm tê liệt đường bộ — dẫn đến gián đoạn chuỗi cung ứng. Kathy Fulton, giám đốc điều hành American Logistics Aid Network, nhận xét về ảnh hưởng với chuỗi cung ứng từ các trận lũ: "Các doanh nghiệp không thể giao hàng theo lộ trình thông thường."
Ngay cả khi nhà sản xuất vẫn hoạt động, không ai có thể tiếp cận được — kể cả nhân viên.
:quality(85))
Mùa bão năm 2019 sánh ngang 1969 trở thành mùa bão Đại Tây Dương hoạt động mạnh thứ năm từng ghi nhận: 18 cơn bão được đặt tên và tổng cộng 20 xoáy thuận nhiệt đới. Dù mức kỷ lục, phần lớn các cơn bão yếu, chỉ 6/20 đạt cấp bão.
Nói thêm, nghe có vẻ lạ khi nói về các cơn bão “chưa đạt kỳ vọng” như thể chúng ta thất vọng về chúng. Nhưng thật ra, chúng tôi vẫn mong các cơn bão không đạt kỳ vọng — ít thiệt hại và tàn phá hơn!
Quay trở lại chủ đề: 3 cơn bão mạnh lên thành bão lớn, 2/3 đạt mức cấp 5.
Thiệt hại nghiêm trọng nhất xảy ra ở Bahamas do bão Dorian. Tổng cộng, Dorian đã gây gần 5,1 tỷ USD thiệt hại và 84 trường hợp tử vong.
Mùa bão năm 2020 là mùa hoạt động mạnh nhất từ trước tới nay và đứng thứ năm về chi phí mọi thời đại. Có 14 cơn bão phát triển và 7 cơn trong số đó trở thành bão lớn — ngang với kỷ lục. Dù hoạt động cực đoan, 2020 cũng là năm đầu tiên kể từ 2015 không có cơn bão cấp 5 xuất hiện.
Đâu là điểm nóng mùa bão Đại Tây Dương?
:quality(85))
Như minh họa trên, nhóm Z2Data đã xác định các điểm nóng bão Đại Tây Dương tại Mỹ với từng vùng được mã màu từ rủi ro thấp tới cao nhất. Ngoài ra, vị trí các nhà cung cấp và xưởng sản xuất được thêm vào bản đồ để cho thấy số lượng nhà cung cấp tiềm năng bị ảnh hưởng bởi xoáy thuận mỗi năm.
Khu vực tập trung nhiều nhà cung cấp có khả năng bị ảnh hưởng nhất nằm ở vùng đông bắc và New England. Các công ty điện tử phụ thuộc vào nhiều nhà cung cấp tại đây nên chuẩn bị phương án sử dụng địa điểm nhà cung cấp thay thế phòng trường hợp xảy ra sự kiện bão làm gián đoạn hoạt động.
Phân tích các mùa xoáy thuận Thái Bình Dương (2017-2020)
Mùa xoáy thuận Thái Bình Dương 2017 được đánh giá dưới mức trung bình và là mùa đầu tiên kể từ 1977 không xuất hiện bão cấp 5. Có 11 cơn xoáy thuận và 2 siêu xoáy thuận. Một dấu mốc khác: đây là mùa đầu tiên kể từ 1998, xoáy thuận đầu tiên mới xuất hiện vào ngày 23/7.
Mùa xoáy thuận Thái Bình Dương 2018 lại khác. Thời điểm đó, đây là mùa xoáy thuận có chi phí thiệt hại lớn nhất lịch sử cho đến khi (bất ngờ) năm 2019 diễn ra. Mùa này có 13 xoáy thuận và 7 siêu xoáy thuận.
:quality(85))
Mùa xoáy thuận Thái Bình Dương tốn kém nhất lịch sử, năm 2019 có 17 xoáy thuận và 5 siêu xoáy thuận. Xoáy thuận đầu tiên, Wutip, hình thành vào tháng 2 và mạnh lên thành siêu xoáy thuận — trở thành xoáy thuận mạnh nhất từng ghi nhận trong tháng 2 tại Bắc bán cầu.
Bão Lekima là bão gây thiệt hại lớn thứ hai lịch sử Trung Quốc. Tại Nhật Bản, bão Hagibis là một trong các xoáy thuận tốn kém nhất lịch sử nước này. Lekima, Hagibis và Faxai (một xoáy thuận lớn khác) chiếm tổng cộng 32 tỷ USD thiệt hại.
Đâu là điểm nóng mùa xoáy thuận Thái Bình Dương?
:quality(85))
Như trong hình trên, nơi tập trung nhiều nhà cung cấp trong vùng rủi ro cao nhất là Nhật Bản và Hàn Quốc. Đài Loan cũng là khu vực nổi bật có nguy cơ bị gián đoạn chuỗi cung ứng do xoáy thuận. Doanh nghiệp cũng cần chú ý tới bờ biển phía đông Trung Quốc.
Xét tình trạng thiếu hụt chip linh kiện điện tử và bán dẫn hiện nay, chuỗi cung ứng có thể tiếp tục bị tác động lớn nếu các nhà cung cấp Đài Loan phải dừng hoạt động do xoáy thuận.
Mùa bão / xoáy thuận 2021
Mùa bão Đại Tây Dương 2021 đã chính thức bắt đầu. Cục Quản lý Đại dương và Khí quyển Quốc gia Hoa Kỳ (NOAA) đã đưa ra dự báo mùa bão Đại Tây Dương vào cuối tháng 5.
Trong dự báo này, NOAA dự đoán tổng số 13-20 cơn bão được đặt tên, có 6-10 cơn đạt cấp bão và 3-5 cơn bão lớn (cấp 3 hoặc cao hơn). Mức trung bình ghi nhận là 14 cơn bão được đặt tên — với 7 cơn bão và 3 cơn bão lớn.
Lý do đằng sau một mùa bão trên trung bình nữa xuất phát từ nhiệt độ mặt nước Đại Tây Dương đo được. Nhiệt độ bề mặt Đại Tây Dương tháng 5 cao hơn bình thường từ 1 đến 3 độ C. Ý nghĩa của điều này là nhiệt độ bề mặt đại dương thường là yếu tố dự báo chính cho mùa bão. Mặt nước ấm hơn cung cấp “nhiên liệu” cho các cơn bão lớn.
Ngược lại, mùa xoáy thuận Thái Bình Dương năm nay được NOAA dự báo từ trung bình đến dưới mức trung bình. Dự báo cho thấy sẽ có 12-18 cơn được đặt tên, 5-10 xoáy thuận và 2-5 siêu xoáy thuận. Các yếu tố dự báo chính là nhiệt độ mặt nước Thái Bình Dương từ trung bình tới dưới trung bình và hiện tượng El Niño ở trạng thái trung tính, đồng nghĩa với ít hiện tượng làm ấm thêm xảy ra.
Trong tương lai các mùa bão, xoáy thuận sẽ cực đoan hơn?
Nghiên cứu do NOAA thực hiện đã gióng lên lo ngại về các mùa bão, xoáy thuận trong tương lai. Nghiên cứu này đưa ra bằng chứng thực nghiệm vững chắc cho thấy biến đổi khí hậu toàn cầu rất có khả năng (>90%) là hệ quả từ phát thải khí nhà kính do con người gây ra. Biến đổi khí hậu đã tạo ra những thay đổi có thể đo lường (“có thể đo lường... nghĩa là các thay đổi đủ lớn để phân biệt rõ với biến thiên tự nhiên...”) trong hoạt động của bão và xoáy thuận nhiệt đới.
NOAA đã kết luận như sau trong nghiên cứu của mình:
- Mực nước biển dâng cao
- Tốc độ mưa của xoáy thuận tăng lên
- Cường độ xoáy thuận tăng lên
- Tỷ lệ xoáy thuận toàn cầu đạt cấp 4 và 5 tăng
Thuật ngữ trong nghiên cứu cho thấy mỗi ý nêu trên có xác suất xảy ra hơn 66%.
Báo cáo cũng cho rằng còn quá sớm để kết luận chắc chắn hoạt động của con người là nguyên nhân dẫn đến các mùa xoáy thuận, bão cực đoan tiềm tàng. Bên cạnh đó, báo cáo chỉ ra hoạt động của con người có thể đã gây ra những thay đổi trong cường độ xoáy thuận mà các nhà nghiên cứu chưa thể phát hiện.
