:quality(85))
Để đọc thêm các nội dung tương tự từ CEO của Z2Data, Mohammad Ahmad, hãy theo dõi ông tại Mohammad Ahmad | LinkedIn
Như hầu hết các năm, năm 2025 nhiều khả năng sẽ đem đến bức tranh rủi ro chuỗi cung ứng kết hợp giữa các xu hướng kéo dài nhiều năm với những mối nguy không lường trước có thể tác động sâu rộng đến chiến lược tìm nguồn cung ứng và mạng lưới nhà cung cấp.
Những thay đổi lớn đang đến, bắt đầu từ ESG
ESG đã ghi nhận đà phát triển mạnh trong nửa đầu của thập kỷ, và năm 2025 sẽ trở thành một dấu mốc đáng chú ý đối với khung phát triển bền vững toàn cầu. Bắt đầu từ ngày 01/01, hàng chục nghìn doanh nghiệp tại EU và các khu vực khác lần đầu tiên nằm trong phạm vi điều chỉnh của Chỉ thị Báo cáo Phát triển Bền vững Doanh nghiệp (CSRD), và sẽ phải đáp ứng các yêu cầu báo cáo toàn diện phù hợp với nhiều mục tiêu ESG khác nhau.
Một năm chi phối bởi bất ổn địa chính trị
Bên cạnh đó, năm 2025 có vẻ sẽ là một năm thấm đẫm bất ổn địa chính trị, với những thời điểm biến động khó lường. Đầu tháng này, sự đối đầu chính trị từ chính quyền Trump đã đưa Mỹ đến bờ vực một cuộc chiến thương mại với các nước láng giềng Bắc Mỹ là Canada và Mexico. Các chính sách bảo hộ gia tăng này — cùng với căng thẳng thương mại leo thang với Trung Quốc vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt — sẽ tái định hình chiến lược tìm nguồn cung ứng và khiến nhiều chuyên gia quản lý rủi ro chuỗi cung ứng (SCRM) cảm thấy như đang xây dựng chuỗi cung ứng của mình trên nền cát dịch chuyển.
AI trong quản lý rủi ro chuỗi cung ứng: yếu tố đột phá hay giải pháp?
Tuy nhiên, còn một yếu tố khác mà hầu hết các lãnh đạo và doanh nghiệp chưa từng nhìn nhận giống như những thách thức về ESG hay tuân thủ thương mại: trí tuệ nhân tạo (AI). AI cùng các thế hệ tiên tiến như AI sinh ngữ nghĩa (generative AI) và giờ đây là AI đại lý (agentic AI) tiếp tục là chủ đề nóng hổi, đặc biệt trong quản lý rủi ro chuỗi cung ứng và các lĩnh vực có thể hưởng lợi đáng kể từ công nghệ dự báo và tối ưu hóa. Trong các bối cảnh này, nền tảng AI chủ yếu được xem là tài sản vượt trội, công cụ mới giúp giám đốc chuỗi cung ứng và nhóm của họ lập bản đồ chuỗi cung ứng, thực hiện dự báo nhu cầu, thậm chí hỗ trợ trong hoạt động tìm nguồn cung ứng kép.
AI sở hữu tiềm năng to lớn vẫn chưa được khai mở hết
Tuy nhiên, thực tế là đa số doanh nghiệp vẫn chưa tới gần mức tận dụng tối đa AI. Tôi tin chắc rằng công nghệ này sẽ trưởng thành thành nguồn lực mạnh mẽ phục vụ cho bộ công cụ SCRM lớn hơn, nhưng đến hiện tại, nó vẫn chủ yếu là nguồn hứa hẹn hấp dẫn với tiềm năng chưa khai thác hết. Do thế hệ giải pháp AI hiện nay vẫn còn mới, các trường hợp sử dụng hiệu quả nhất vẫn chưa được xác lập một cách toàn diện. Vì vậy, các nhà lãnh đạo ngành SCRM nên xem AI là yếu tố X đầy sức thuyết phục mà họ cần tiếp tục thử nghiệm, tinh chỉnh, vừa công nhận tiềm năng, nhưng cũng cần hiểu rằng phần lớn giá trị và chức năng thực tiễn vẫn còn chưa được khai phá hoàn toàn.
Có hai lý do chính khiến trạng thái hiện tại của AI đòi hỏi sự kết hợp cẩn trọng giữa lạc quan và đánh giá có cơ sở.
Thách thức đầu tư vào AI trong giai đoạn sơ khai
Lý do đầu tiên liên quan đến rủi ro khi đầu tư lớn vào một chương trình AI cụ thể. Ai theo dõi sự phát triển của các công cụ như Chat-GPT, Claude, Gemini đều nhận thấy rõ chức năng và năng lực của các giải pháp này đang tiến bộ với tốc độ chưa từng có. Chẳng hạn, GPT-3 phát hành năm 2020 sở hữu khoảng 175 tỷ tham số cùng cửa sổ ngữ cảnh hơn 2.000 token. Đến thế hệ kế tiếp, GPT-4, khả năng huấn luyện và xử lý đã gia tăng đáng kể: công cụ của OpenAI thế hệ thứ 4 sử dụng gần 1,8 nghìn tỷ tham số với cửa sổ ngữ cảnh lên tới 64.000 token. Chỉ trong khoảng bốn năm, mô hình ngôn ngữ lớn đã phát triển thành một công cụ với quy mô và phạm vi ứng dụng chuyển biến rõ rệt.
Mặc dù tốc độ tiến bộ này thực sự đáng kinh ngạc, chính sự năng động công nghệ này lại có thể tạo ra rủi ro cho doanh nghiệp. Các công ty đầu tư lớn vào một giải pháp AI hiện tại — đồng thời dành thêm thời gian, nguồn lực, chuyên môn để vận hành và tích hợp sâu vào nhiều quy trình — có thể tận hưởng lợi ích ngay lúc này. Nhưng nếu lĩnh vực đầy biến động này tiếp tục phát triển mạnh trong hai năm tới, khoản đầu tư "tất tay" đó hoàn toàn có thể trở thành canh bạc quá mạo hiểm. Một khảo sát gần đây của McKinsey cho thấy chỉ 1% lãnh đạo đánh giá việc triển khai AI ở công ty mình là “trưởng thành” — tức là 99% các lãnh đạo doanh nghiệp cho rằng tổ chức của họ vẫn đang tìm cách hiểu trọn vẹn các chức năng của giải pháp AI. Có lý do xác đáng cho thực tế này: giá trị thực của công nghệ vẫn còn đang được xác lập, các công ty vẫn trong quá trình thử nghiệm.
Sử dụng AI hiệu quả đòi hỏi khung chiến lược rõ ràng
Lý do thứ hai giải thích tại sao nên kết hợp lạc quan với đánh giá kỹ lưỡng liên quan tới việc lập kế hoạch và cấu trúc khi triển khai AI. Thực tế, AI phát triển quá nhanh khiến nhiều chiến lược tương ứng chưa theo kịp. Chắc chắn các lãnh đạo đều mong muốn tận dụng vô số khả năng mà công nghệ này mang lại — nhưng họ cần đầu tư đủ thời gian cho việc xây dựng mục tiêu, xác định quyền sở hữu đối với mục tiêu đó, rèn luyện khả năng quản trị thay đổi hiệu quả để dẫn dắt doanh nghiệp vượt qua giai đoạn chuyển đổi lớn do các công cụ này mang đến. Nếu không vạch ra một chiến lược logic, cẩn trọng cho tất cả các biến số này, doanh nghiệp sẽ tự giới hạn tiềm năng của khoản đầu tư.
Doanh nghiệp trong lĩnh vực SCRM và các ngành liên quan cần thống nhất rõ ràng về các trường hợp sử dụng, phân loại loại dữ liệu và đầu vào phù hợp với công cụ, cũng như thiết lập hệ thống quản trị nội bộ quanh việc sử dụng. Tổ chức không xây dựng được các yếu tố cốt lõi này trong một chiến lược AI vững mạnh và tinh vi sẽ phải vất vả lọc các thông tin giá trị hành động ra khỏi vô số "tiếng ồn" đắt giá.
Cũng cần nhớ rằng, phát triển một chiến lược cho vấn đề quy mô lớn và có khả năng chuyển đổi sâu rộng thế này không thể hoàn thiện chỉ trong vài tuần (hoặc tăng tốc nhờ chính AI). Doanh nghiệp phải sẵn sàng đổi hướng nếu công cụ đó không tạo ra đúng kết quả mong đợi — đây là quá trình đòi hỏi thời gian và sự linh hoạt từ lãnh đạo cấp cao. Chúng ta vẫn đang ở giai đoạn sơ khởi nhất của công nghệ này, và giá trị của các giải pháp còn có thể tiếp tục tiến hóa trong nhiều năm tới. Áp dụng giải pháp AI với suy nghĩ đóng khung về các trường hợp sử dụng cho doanh nghiệp của bạn có thể cản trở việc khai phá những chức năng mạnh mẽ mà bạn chưa nhìn ra ngay từ ban đầu. Việc thử nghiệm là yếu tố thiết yếu trong quá trình trưởng thành về công nghệ, và doanh nghiệp cần có cách tiếp cận linh hoạt, cầu thị nếu muốn tận dụng tối đa công cụ AI.
Với lãnh đạo chiến lược, AI có thể tạo nên bước ngoặt
Lãnh đạo trong lĩnh vực SCRM — cũng như toàn bộ khu vực doanh nghiệp — cần vượt qua những công thức rỗng tuếch như “thận trọng khi ứng dụng” khi bàn về AI. Đây không phải là một loài vật nguy hiểm, hay vũ khí sinh học, mà là công nghệ phức tạp cần được tiếp cận một cách chiến lược và cân nhắc kỹ lưỡng. Việc khai thác AI nên tập trung vào xây dựng khung chiến lược rõ ràng cho những giá trị doanh nghiệp muốn đạt được từ công cụ này, xác định các chỉ số và KPI sẽ sử dụng để đo lường thành công, cũng như sẵn sàng thay đổi hướng đi nếu nền tảng này không phù hợp với kỳ vọng ban đầu.
Dù tiềm năng công nghệ này đang chi phối mọi tiêu đề và thảo luận về AI, từng doanh nghiệp và ban lãnh đạo của mình đều phải có trách nhiệm hiểu con đường cụ thể để làm chủ tiềm năng đó sẽ như thế nào đối với chính họ.
