:quality(85))
Artık sır değil. Gelişmiş elektronik komponentlerde — özellikle de yarı iletkenlerde — küresel bir tedarik darboğazının ortasındayız. Teknoloji şirketlerinin CEO’ları bu konuda açıkça konuşmaktan çekinmiyor; siyasi liderler ise yeni bir yarı iletken üretim dalgası başlatmak için yeni politikalar açıklıyor.
Tüm bu gelişmelerin merkezinde Arizona bulunuyor.
Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC), Phoenix, Arizona’da 5 nm üretim tesisini kurma ve 2024’e kadar faaliyete geçirme planlarını açıkladı. TSMC’nin Arizona’daki hedefleri oldukça iddialı. Bu yarı iletken devi, Arizona’yı silikon üretimi için endüstriyel bir merkez haline getirmeyi planlıyor.
Tesisin aylık 20.000 adede kadar çip üretmesi, aynı zamanda fabrika sahasında 1.600’den fazla istihdam yaratması bekleniyor. Bölge genelinde de binlerce sektörle ilişkili iş oluşacağı öngörülüyor. TSMC, fabrika için yaklaşık 20 milyar dolar harcamayı planlıyor.
TSMC ayrıca Arizona’da 5 yeni tesis daha açmayı değerlendiriyor. Şirket yetkilileri şu anda bir sonraki tesisin planlarını görüşüyor. Sektörden gelen bilgiler yeni fabrikanın gelişmiş 3 nm çip üretimine mi odaklanacağı, yoksa 5 nm üretimine devam mı edeceği konusunda kararsız olunduğunu gösteriyor.
TSMC, 3 nm teknolojisine odaklanmayı seçerse maliyet çok yüksek olacak. Bu gelişmiş ve daha verimli çipleri üretecek bir tesis, Tayvanlı üreticiye 25 milyar dolara kadar mal olabilir. Şirket ayrıca Phoenix tesisini genişletmeyi ve önümüzdeki 10-15 yıl içinde yeni nesil 2 nm çiplerin üretimine başlamayı planlıyor.
:quality(85))
Arizona'ya odaklanan tek şirket TSMC değil
Intel’in 10 milyar dolar değerindeki fabrikası Arizona’da 300 mm plakalar ve 7/10 nm düğümlerle üretime başladı. Intel’in Fab 42 tesisi 2011’de faaliyete geçti. Aslen 14 nm çiplerin üretilmesi beklenen tesiste üretimin 2013 yılına kadar başlaması öngörülüyordu. Ancak 2014’teki PC satışlarındaki düşüş nedeniyle Intel bu tesisten vazgeçti ve 14 nm çipleri Oregon’daki mevcut tesislerinde üretmeye başladı.
2017’de Intel, Chandler, Arizona’daki fabrika sahasını 7 milyar dolarlık yatırımla yeniden devreye alacağını duyurdu. Bu tesis, Intel’in Arizona’daki üçüncü fabrikası olacak. İlk olarak 1996’da açılan Fab 12, 22 nm çipler üretiyor. İkinci fabrika ise 2007’de açıldı ve 22 nm ile 14 nm çipler üretiyor.
:quality(85))
Fakat Intel için sihirli sayı 3 değil.
Teknoloji devi, Arizona’da iki fabrika daha inşa ederek toplamı 5’e çıkarmayı planlıyor. Yeni iki tesisin inşaatlarının 2024’e kadar tamamlanması öngörülüyor ve Intel, bu tesislerin faaliyete geçmesi için yaklaşık 20 milyar dolar yatırım yapmayı planlıyor. Intel’in hedefi, ABD ve Avrupa için önemli bir dökümhane kapasitesi sağlayıcısı olmak.
Intel’in iki yeni fabrikasında 3.000’den fazla kalıcı, yüksek teknolojili ve yüksek maaşlı istihdam sağlanması; ayrıca inşaat sürecinde 3.000’den fazla ek istihdam ve tesislerle ilgili olarak da yaklaşık 15.000 uzun vadeli yerel iş yaratılması bekleniyor. Arizona ve Biden yönetimi, “bu tür yerli yatırımları teşvik etmek” için ellerinden geleni yapacaklarını açıkladı.
NXP'yi de unutmayalım
NXP, Arizona’daki en yeni fabrikasını 2020’nin 3. çeyreğinde açtı. Fabrika, 150 mm galyum nitrür üretiyor ve “ABD’de 5G RF güç yükselteçlerine adanmış en gelişmiş fabrika” olarak tanımlanıyor.
:quality(85))
NXP’nin Arizona yatırımı, şirketi 5G baz istasyonlarının yaygınlaşmasına katkı veren ve kilit sektörler için altyapıyı geliştiren bir merkez olarak konumlandırmaya hizmet ediyor. Fabrikanın 2021 sonuna kadar tam kapasiteye ulaşması bekleniyor ve müşterilere; kutuların, radyoların, ağırlığın ve maliyetin küçültülmesiyle önemli ölçüde tasarruf sağlamayı amaçlıyor.
Neden Arizona?
Sıcak hava mı? Kuru ve çorak ortam mı? Kumarhaneler mi?
Yoksa çöldeki teknolojik atılımların kendine has bir cazibesi mi var? Los Alamos ve Project Y, hatırlayan var mı?
Şaka bir yana, büyük teknoloji şirketlerinin Arizona’ya odaklanmasının beş temel sebebi var:
- Kullanılabilir arazi
- Altyapı
- Nitelikli yetenek
- Doğal afet olmaması
- Vergi teşvikleri
Arizona’nın “Silicon Desert” (Silikon Çölü) olarak yükselişi yeni değil. Köklü bir geçmişi var.
Grand Canyon Eyaleti, 1950’lerde Motorola’nın bölgeye gelmesiyle yarı iletken tasarımı ve üretimi açısından önemli bir merkez haline geldi. O tarihten bu yana yerel üniversiteler, hizmet sağlayıcılar ve politikacılar, kritik yarı iletken üretimini destekleyecek bilgi, yetenek ve altyapıyı sürekli geliştirmeye odaklanıyor.
Ayrıca, Intel gibi şirketler bölgede kalmaları için yerel vergi teşviklerinden de yararlanıyor.
Arizona, büyük doğal afetler açısından da en az riskli 12. eyalet olarak sıralanıyor. Afet riski düşük olduğu için, TSMC gibi milyarlarca dolarlık fabrika yatırımı yapan şirketler, yatırımlarının bir kasırga veya orman yangınıyla bir gecede yok olmayacağı konusunda daha rahat olabiliyor.
Ve belki de, eğer tüm bu yeni planlanan fabrikalar mevcut elektronik komponent kıtlığından çıkmamıza yardımcı olabilirse, hepimiz biraz daha rahat uyuyabileceğiz.
İyi uykular.
