Dlaczego warto wiedzieć, gdzie w Państwa produktach znajdują się PFAS?
Identyfikacja miejsc występowania PFAS w Państwa produktach jest kluczowa, ponieważ przepisy dotyczące tych substancji rosną na całym świecie. Wiedza, które produkty zawierają PFAS, pozwala zapewnić zgodność z przepisami i uniknąć potencjalnych konsekwencji prawnych oraz finansowych.
Wraz ze wzrostem świadomości konsumentów na temat PFAS, użytkownicy końcowi oraz inwestorzy będą wybierać opcje wolne od PFAS, bezpieczniejsze dla zdrowia ludzi i środowiska. Ta świadomość oraz rosnące zapotrzebowanie na produkty bez PFAS będą katalizatorem zmian w branży. Produkując wyroby bez PFAS, zapewniają Państwo ich konkurencyjność i dostęp do rynku.
Które produkty charakteryzują się wysoką zawartością PFAS?
PFAS występują w szerokim zakresie produktów konsumenckich i przemysłowych ze względu na swoje unikalne właściwości. Do najczęstszych produktów zawierających PFAS należą naczynia kuchenne z powłoką nieprzywierającą, takie jak garnki i patelnie pokryte teflonem, a także tkaniny wodoodporne lub odporne na plamy, jak sprzęt outdoorowy, kurtki przeciwdeszczowe i tapicerka. Kolejną popularną kategorię stanowią opakowania do żywności odporne na tłuszcz, kosmetyki o długotrwałym działaniu oraz produkty do pielęgnacji osobistej.
Chociaż to właśnie o tych kategoriach najczęściej słyszy się w mediach, należy pamiętać, że PFAS są również szeroko stosowane w innych produktach, takich jak:
- Farby, powłoki i uszczelniacze, gdzie zapewniają trwałość oraz odporność na warunki atmosferyczne
- Urządzenia elektroniczne i medyczne, gdzie zapewniają izolację, sterylność oraz odporność na degradację
- Płytki PCB, których komponenty są pokrywane PFAS dla ochrony przed kurzem i wilgocią
- Membrany głośnikowe w systemach audio, które dzięki PFAS przepuszczają dźwięk, ale nie kurz i wilgoć
- Wyświetlacze elektroniczne, które mogą mieć powłoki ochronne zawierające PFAS
- Przemysł lotniczy i motoryzacyjny, w których przewody i kable wykonane z PFAS zapewniają odporność materiałów na wysokie temperatury oraz korozję
Jak ustalić, czy PFAS znajdują się w Państwa produkcie?
Aby ustalić obecność PFAS w produkcie, należy zrozumieć ich zastosowania, jak omówiono powyżej. Zrozumienie przyczyn dodawania tych substancji do materiałów pozwala lepiej zidentyfikować miejsca, gdzie w Państwa produkcie pożądane są dane właściwości. Przeglądanie zestawienia materiałowego (BOM), jak również rysunków technicznych, pomoże wskazać, gdzie poszczególne części wymagają odporności na wodę, chemikalia lub wysoką temperaturę. Elementy mające kontakt z elektrycznością i wymagające materiałów izolacyjnych są często pokrywane środkami ogniochronnymi. Urządzenia wrażliwe na wilgoć mogą wymagać powłok lub membran wodoodpornych. Identyfikacja tych kluczowych właściwości pozwala rozpocząć analizę materiałów, z których wykonane są podzespoły.
Czy należy skontaktować się z dostawcami, aby uzyskać takie informacje?
Jeśli nie produkują Państwo danego komponentu samodzielnie, prawdopodobnie konieczne będzie zwrócenie się do łańcucha dostaw o te informacje. Ważne jest, by mieć świadomość skali problemu PFAS i precyzyjnie formułować zapytania do dostawców. Równie istotna jest świadomość, że nowe wymogi to nowość także dla dostawców – dlatego uzyskanie odpowiedzi może zająć trochę czasu. Konsultacje z ekspertem ds. zgodności lub materiałoznawstwa mogą pomóc sformułować zapytanie w sposób zrozumiały i jasny. Może zaistnieć potrzeba pozyskania wielu różnych dokumentów od dostawców, by prawidłowo ocenić informacje. Gdy informacje nie są dostępne, alternatywą – choć kosztowną i czasochłonną – jest analiza chemiczna.
Jakie dokumenty należy przeanalizować?
Optymalnie, pełne deklaracje materiałowe (FMD) zawierają komplet informacji o komponentach na potrzeby wszelkich wymogów zgodności, także pod kątem PFAS. Deklaracje FMD wskazują substancje użyte do produkcji danej części, numer CAS substancji oraz jej masę, co umożliwia obliczenie jej procentowego udziału dla potrzeb progów regulacyjnych. To najprostsza metoda ustalenia, czy numery CAS wymienione w dokumentach występują również na listach substancji objętych ograniczeniami lub zakazami przez organy regulacyjne.
W przypadku braku deklaracji FMD, szeroko akceptowaną alternatywą są certyfikaty zgodności. Należy jednak uważnie przyglądać się, co dokładnie deklaruje dany dokument. W idealnym przypadku powinien on odnosić się do konkretnego aktu prawnego, choć w przypadku PFAS – gdy przepisy się zmieniają i żaden z nich nie obejmuje pełnego zakresu substancji – należy zwrócić uwagę zarówno na definicję PFAS, jak i na same oświadczenia zamieszczone w certyfikacie.
Rysunki materiałowe, normy lub karty charakterystyki mogą również zawierać wskazówki dotyczące obecności substancji w produkcie, jednak mogą być one przestarzałe, dlatego kluczowa jest znajomość własnej dokumentacji od dostawców i określenie poziomu akceptowanego ryzyka.
Najczęściej spotykane nazwy i synonimy PFAS w produktach
PFAS to skrót od „per- i polifluoroalkilowe substancje”. Ponieważ substancje chemiczne często są nazywane ze względu na swoją strukturę, w nazwach tych substancji zwykle pojawiają się przedrostki „perfluoro” lub „polyfluoro”. Typowe przykłady to perfluorooktanowy kwas (PFOA), perfluorooktanosulfonowy kwas (PFOS), perfluoroheksanosulfonowy kwas (PFHxS), oraz perfluorononanoowy kwas (PFNA).
Należy jednak pamiętać, że niektóre substancje mogą mieć nazwy handlowe lub stosowane w branży, jak poliftetrafluoroetylen (PTFE). PTFE jest szeroko znany jako Teflon lub w rozszerzonej wersji (ePTFE) jako Gore-tex. PTFE to prawdopodobnie najczęściej stosowany PFAS w elektronice, mogący być oznaczony w dowolny z wymienionych sposobów.
Nazwa substancji bywa również skracana dla uproszczenia. Przykładem jest N-etyloperfluorooktanosulfonamid (NEtFOSA), często nazywany Sulfuramidem. Zdarza się, że w dokumentacji podawane są wyłącznie numery CAS, unika się informacji zbędnych lub potencjalnie mylących, co redukuje ryzyko błędnej identyfikacji wynikającej z literówek czy niejasnej wymowy. Numer CAS to najszybszy i najprostszy sposób na powiązanie substancji z ogłoszonymi listami PFAS – obejmującymi nawet ponad 14 000 substancji.
Opracowanie strategii oceny ryzyka PFAS
Aby przygotować się na wyzwania związane z nowymi regulacjami PFAS, ważne jest określenie i monitorowanie obecnego użycia PFAS poprzez realizację działań z zakresu należytej staranności w całym łańcuchu dostaw. Najłatwiej jest połączyć różne definicje i listy substancji PFAS, by przeprowadzić ankiety u dostawców i zapytać, czy określone substancje są wykorzystywane przy produkcji komponentów stosowanych w Państwa wyrobach.
Pełne deklaracje materiałowe są najlepszym sposobem na ustalenie obecności tych substancji w produktach. W przypadku brakujących danych można przeanalizować komponenty, które mogą wymagać właściwości typowych dla PFAS, jak odporność na wodę lub wysoką temperaturę.
Konsultacje z chemikiem materiałowym lub ekspertem ds. zgodności pomogą zbudować profil ryzyka, aby podejmować świadome decyzje co do lokalizacji PFAS w Państwa wyrobach. Dodatkowo, testy chemiczne stanowią kolejną możliwość wykrycia tych substancji, choć są procesem kosztownym i czasochłonnym.
Najlepszą strategią jest połączenie wszystkich powyższych praktyk w ramach programu zapewnienia zgodności z wymaganiami PFAS. Wraz z pojawianiem się nowych regulacji dla wybranych branż, możliwe będzie szybkie podjęcie decyzji o wymianie komponentów na wersje wolne od PFAS lub spełnieniu ewentualnych wymogów w zakresie raportowania lub etykietowania. Takie podejście pozwoli utrzymać dostęp do rynku i uniknąć kosztownych naruszeń zgodności.
