W 2023 roku Unia Europejska (UE) wprowadziła Rozporządzenie UE w sprawie baterii (Rozporządzenie (UE) 2023/1542), czyli kompleksowe ramy mające zrewolucjonizować branżę baterii oraz całkowicie zastąpić wcześniejszą dyrektywę z 2006 roku. Rozporządzenie wymusza rygorystyczne zasady zrównoważonego rozwoju, nakłada wymogi w zakresie przejrzystości oraz szerzej wspiera dążenie UE do budowy gospodarki o obiegu zamkniętym. Wiele nowych zobowiązań wynikających z rozporządzenia będzie mieć bezpośredni wpływ na producentów, dostawców oraz użytkowników końcowych. Dla firm zaopatrujących się w baterie lub produkty zasilane bateryjnie rozumienie przepisów oraz skuteczne zaangażowanie dostawców jest kluczowe dla zapewnienia zgodności oraz utrzymania konkurencyjności rynkowej.

Rozporządzenie obejmuje pełen cykl życia baterii, kładąc nacisk na zrównoważony rozwój i odpowiedzialność. Nakłada na firmy obowiązek przeprowadzenia należytej staranności w zakresie łańcucha dostaw baterii, by zidentyfikować ryzyka środowiskowe i związane z prawami człowieka. Wprowadza też ambitne cele recyklingowe, zobowiązując producentów do stosowania minimalnej zawartości materiałów z recyklingu. Producenci baterii muszą również ujawniać ślad węglowy swoich produktów — taki poziom przejrzystości pozwoli konsumentom na podejmowanie bardziej świadomych decyzji. Dodatkowo baterie będą musiały posiadać cyfrowy paszport zawierający szczegółowe informacje o materiałach, procesach produkcji i zarządzaniu końcem cyklu życia (EOL). Na koniec rozporządzenie wprowadza jasne wymagania dotyczące etykietowania, by zapewnić konsumentom kluczowe dane takie jak skład baterii, pojemność czy właściwe sposoby utylizacji. 

Chociaż terminy wejścia w życie poszczególnych wymagań są rozłożone w czasie, klienci już wkrótce zaczną pytać o strategie umożliwiające monitorowanie postępów i dotrzymanie nadchodzących terminów.

Wyzwania związane z zapewnieniem zgodności

Zapewnienie zgodności z Rozporządzeniem UE w sprawie baterii oznacza konieczność zmierzenia się z kilkoma kluczowymi wyzwaniami. Wymagania takie jak gromadzenie precyzyjnych danych na temat pozyskiwania materiałów, śladu węglowego czy praktyk recyklingowych bywają złożone i czasochłonne. Zagwarantowanie, że wszyscy dostawcy spełniają wymogi rozporządzenia, może oznaczać konieczność intensywnych negocjacji i stałego monitorowania. Rozwijanie i utrzymanie cyfrowych paszportów baterii wymaga także inwestycji w technologie oraz integrację systemów. Osiągnięcie celów recyklingowych może wymagać współpracy ze specjalistycznymi zakładami lub modernizacji własnej infrastruktury. Istotne jest także odpowiednie przeszkolenie zespołów wewnętrznych i dostawców w zakresie wymagań rozporządzenia oraz najlepszych praktyk, by wdrożenie przebiegało sprawnie.

Pytania do ankiety dla dostawców

Aby zebrać niezbędne informacje do zapewnienia zgodności, firmy powinny zadawać dostawcom konkretne pytania. W kontekście przejrzystości łańcucha dostaw warto ustalić, czy dostawcy mogą udokumentować szczegóły dotyczące wykorzystywanych materiałów — w tym źródła ich pochodzenia oraz metody pozyskiwania. Dzięki temu można potwierdzić, że materiały są zgodne z naciskiem Rozporządzenia UE w sprawie baterii na etyczne i zrównoważone pozyskiwanie. 

Ponadto, kluczowe jest zapytanie o działania ograniczające ryzyka środowiskowe i związane z prawami człowieka, ponieważ są one podstawą zgodności oraz odpowiedzialności biznesowej. Firmy powinny także sprawdzić, czy dostawcy spełniają wymagania etykietowania określone w rozporządzeniu, które służą przekazywaniu konsumentom kluczowych informacji na temat składu baterii, pojemności oraz właściwego sposobu utylizacji.

W odniesieniu do śladu węglowego i zrównoważonego rozwoju firmy powinny dopytać dostawców, w jaki sposób obliczają ślad węglowy swoich baterii oraz czy procesy produkcyjne wykorzystują odnawialne źródła energii lub inne metody o niskim wpływie na środowisko. Takie pytania są niezbędne do spełnienia wymogów rozporządzenia dotyczących ujawniania danych o emisji CO2 i zrównoważonego rozwoju.

W kwestii zawartości materiałów z recyklingu należy zweryfikować, czy baterie spełniają unijne wymagania dotyczące minimalnych poziomów materiałów pochodzących z recyklingu, oraz zażądać odpowiednich certyfikatów lub dowodów potwierdzających te deklaracje. To kluczowy etap zapewnienia zgodności z celami recyklingowymi określonymi w rozporządzeniu.

Jeśli chodzi o cyfrowy paszport baterii, firmy muszą ustalić, czy dostawcy wyposażają swoje baterie w taki paszport oraz jakie informacje są w nim zawarte. Należy również zapytać, w jaki sposób zapewniona jest aktualność i poprawność tych danych. Są to kluczowe kwestie dla spełnienia wymagań w zakresie przejrzystości i identyfikowalności.

Na koniec, w obszarze zarządzania końcem cyklu życia (EOL), firmy powinny pytać o systemy zbiórki i recyklingu baterii wdrożone przez dostawców, a także o sposoby spełniania przez nich norm efektywności recyklingu określonych przez UE. Te pytania pomagają rozwijać solidną gospodarkę o obiegu zamkniętym, która stanowi jeden z filarów rozporządzenia oraz szerszej inicjatywy Europejski Zielony Ład. 

Przygotowanie do współpracy z dostawcami

Zanim firma nawiąże kontakt z dostawcami, powinna gruntownie poznać Rozporządzenie UE w sprawie baterii, a wewnętrzni eksperci ds. zgodności — być doskonale zaznajomieni z poszczególnymi wymaganiami dotyczącymi branży i produktów. Mając do dyspozycji odpowiednie zasoby i wiedzę, można zidentyfikować potencjalne luki w obecnych procesach zaopatrzenia oraz recyklingu baterii. Następnie należy ustalić jasne oczekiwania i skutecznie komunikować cele compliance dostawcom i producentom. 

Co dalej

Rozporządzenie UE w sprawie baterii z 2023 roku zmieni oblicze globalnej branży baterii, stawiając na zrównoważony rozwój, odpowiedzialność oraz innowacje. Proaktywne zaangażowanie dostawców i zastosowanie odpowiednich pytań oraz strategii pozwala firmom skutecznie stawić czoło nadchodzącym wyzwaniom związanym z zapewnieniem zgodności. Taka postawa buduje odporność na ryzyka regulacyjne i jednocześnie odpowiada na rosnące wymagania konsumentów oraz interesariuszy w zakresie odpowiedzialnych i zrównoważonych praktyk biznesowych.