:quality(85))
W naszym raporcie „The U.S. – China Tech War Expands to Taiwan” przeanalizowaliśmy eskalujące napięcia między Stanami Zjednoczonymi a Chinami oraz kluczową rolę, jaką Tajwan odgrywa w tej walce o dominację geopolityczną, gospodarczą i technologiczną. W niniejszym raporcie przyglądamy się strategicznemu znaczeniu Chin i Tajwanu oraz potencjalnym konsekwencjom konfliktu pomiędzy tymi krajami.
Plany Chin wobec Tajwanu budzą poważne obawy w Stanach Zjednoczonych i na świecie, ponieważ Tajwan jest głównym światowym centrum produkcji półprzewodników, a ewentualna okupacja wyspy przez Chiny wywołałaby poważną nierównowagę sił w regionie Azji Wschodniej.
Chiny od dawna dążą do ponownego zjednoczenia z Tajwanem, jednak napięcia między Chinami a Tajwanem narastają od 2016 roku, kiedy prezydentem Tajwanu została Tsai Ing-wen. Przyjęła ona twarde stanowisko wobec ambicji Chin w relacjach po obu stronach cieśniny, podkreślając determinację Tajwanu do utrzymania demokracji.
Z kolei Chiny nasilają działania mające na celu przejęcie kontroli nad Tajwanem. Ostatnio w swoim białej księdze podkreślili znaczenie zjednoczenia z Tajwanem dla swojego kraju, zapowiadając pokojowe połączenie obu państw, jednocześnie nie wykluczając użycia siły militarnej w celu aneksji wyspy.
Relacje między tymi krajami mają charakter wzajemnej zależności — w 2020 roku wymieniono między nimi towary i usługi o wartości 166 miliardów dolarów. Podsumowując, Chiny są najważniejszym partnerem handlowym Tajwanu, drugim są Stany Zjednoczone. Ponad 42% tajwańskiego eksportu trafia do Chin, z których Tajwan pozyskuje około 22% swoich importów. Tajwan znajduje się także wśród czołowych inwestorów w Chinach. W 2021 roku tajwańskie firmy zainwestowały około 194 miliardy dolarów w 44 577 projektów w Chinach, w tym w Foxconn.
Wielu ekspertów z branży mikrochipów uważa, że Tajwanowi trudno będzie zerwać powiązania z Chinami. Większość globalnego łańcucha dostaw elektroniki wciąż przebiega przez Chiny. Od lat wartość chińskiego importu półprzewodników przewyższała nawet import ropy. W 2021 roku Chiny sprowadziły półprzewodniki za ponad 430 miliardów dolarów, z czego 36% pochodziło z Tajwanu — według chińskich mediów państwowych.
Znaczenie geopolityczne Chin i Tajwanu dla świata
Chiny są największym eksporterem towarów na świecie od 2009 roku. Wśród kluczowych kategorii eksportowych znajdują się elektronika użytkowa, technologie przetwarzania danych, odzież, inne tekstylia, sprzęt optyczny i medyczny. Szczególnie istotne jest, że Chiny są liderem w rafinacji metali ziem rzadkich. Przetwarzają 68% światowego niklu, 40% miedzi, 59% litu oraz 73% kobaltu. Chiny posiadają również 78% światowych mocy produkcyjnych ogniw do baterii pojazdów elektrycznych oraz ponad 80% na wszystkich etapach produkcji paneli fotowoltaicznych.
Chiny inwestują ponadto w wiele krajów rozwijających się, budując infrastrukturę i wzmacniając ich gospodarki, co czyni z Chin ważnego strategicznego partnera dla licznych państw.
Tajwan ma również kluczowe znaczenie dla światowej gospodarki ze względu na globalną zależność od produkowanych tam półprzewodników. Tajwan odpowiada za około 65% światowej produkcji półprzewodników oraz blisko 90% najbardziej zaawansowanych chipów. Znaczenie półprzewodników dla gospodarek świata i bezpieczeństwa państw czyni globalną gospodarkę uzależnioną od Tajwanu. Konflikt między Chinami a Tajwanem mógłby doprowadzić do zakłóceń lub wstrzymania eksportu i produkcji półprzewodników na Tajwanie, co miałoby katastrofalne skutki dla świata, w tym dla samych Chin.
Europa i Stany Zjednoczone coraz częściej wyrażają zaniepokojenie możliwą inwazją Chin na Tajwan i podejmują działania na rzecz zwiększenia lokalnej i krajowej produkcji półprzewodników. Ustawa Chips and Science Act w USA oraz Chip Act w UE mobilizują miliardy dolarów na własną produkcję półprzewodników. Zwiększenie produkcji zajmie jednak czas i wymaga surowców, nad którymi kontrolę w głównej mierze sprawują Chiny.
Historycznie Chiny wykorzystywały monopol na rynku metali ziem rzadkich, by manipulować światowym zaopatrzeniem i realizować cele dyplomatyczne, co może mieć poważne skutki dla globalnej gospodarki.
Co dalej
Zgodnie z danymi Barron’s, niewielu strategów uważa, że przejęcie Tajwanu przez Chiny jest nieuchronne — częściowo ze względu na katastrofalny wpływ na globalną gospodarkę, w tym samych Chin. Eksperci ds. geopolityki przewidują jednak nowy status quo w regionie, sprzyjający powtarzającym się mini-kryzysom i potencjalnie aktywności wojskowej między krajami z udziałem USA.
Coraz więcej przedsiębiorstw traktuje sytuację poważnie i szuka strategii dywersyfikacji oraz budowania odporności swoich łańcuchów dostaw — podkreśla Dale Buckner, szef firmy doradczej Global Guardian, która wspiera firmy w sytuacjach konfliktowych, w tym również podczas wojny na Ukrainie.
Organizacje starannie analizują swoje inwestycje oraz rozważają, czy warto przedłużać partnerstwa z oboma krajami — zarówno z powodu ryzyka konfliktu, jak i zmian politycznych czy spowolnienia wzrostu gospodarczego w Chinach.
„Należy świadomie kontrolować swoją ekspozycję na Chiny — bardzo często nie jest ona bezpośrednia. Chiński eksporter odcięty od rynku amerykańskiego może sprawić, że to chiński importer zrezygnuje z zakupów towarów amerykańskich”, mówi Harry Melandri, doradca niezależnej firmy MI2 Partners zajmującej się makroekonomicznymi analizami.
Podsumowując, wzrosła zmienność i ryzyko zakłóceń powiązanych z Chinami, dlatego warto rozważyć strategie dywersyfikacji i ograniczenia ryzyka w łańcuchu dostaw.
Zalecamy analizę ryzyka w Państwa łańcuchu dostaw oraz przygotowanie planów awaryjnych na wypadek zakłóceń w łańcuchu dostaw.
Warto zwiększyć odporność swojego łańcucha dostaw poprzez redundantne źródła dostaw i lokalizacje (multi-sourcing). Pozwoli to ograniczyć zależność od jednego kraju lub dostawcy oraz umożliwi szybkie sięgnięcie po alternatywne źródła zaopatrzenia w przypadku konfliktu bądź wystąpienia zakłóceń.
Należy rozważyć zwiększenie zapasów komponentów szczególnie podatnych na zakłócenia i zależnych od lokalizacji.
Warto także opracować protokoły szybkiego reagowania oraz plan utrzymania ciągłości działania jako element planu zarządzania ryzykiem łańcucha dostaw.
Dowiedz się więcej o skutecznym zarządzaniu ryzykiem w łańcuchu dostaw poza trybem kryzysowym.
