Wordt het chiptekort een chipoverschot?

Het chiptekort heeft zich tot laat in 2021 voortgezet en foundries reageren met enorme uitbreidingsdeals. De vraag naar halfgeleiders en andere geavanceerde chips blijft extreem hoog, vooral nu consumenten winkels en online retailers bezoeken om hun lijstjes voor de feestdagen af te ronden.

Hoewel de uitbreidingen van foundries zeker meer chips in productie zullen brengen, wordt verwacht dat de toename van chipproductie voorlopig niet aan de huidige vraag zal voldoen—de nieuwe foundries en fabrieken worden immers niet van de ene op de andere dag gebouwd. En voordat u denkt: "Dat is nogal vanzelfsprekend!" Sta mij toe mijn punt te maken, namelijk het volgende:

Wat gebeurt er als de vraag naar chips de komende jaren afneemt?

Introductie: het bullwhip-effect

Het bullwhip-effect wordt het best gedefinieerd door het Chartered Institute of Procurement and Supply (CIPS):

"Het bullwhip-effect (ook bekend als het Forrester-effect) is de vraagverstoring die zich stroomopwaarts door de supply chain verplaatst, van de retailer tot de groothandel en fabrikant, als gevolg van de variatie in bestellingen, die groter kan zijn dan de daadwerkelijke verkoop."

Met andere woorden, dit effect ontstaat vaak door onjuiste prognoses en miscommunicatie tussen de verschillende lagen van inkoop en supply chain. Laten we een vereenvoudigd voorbeeld gebruiken om het helder te maken:

Een computerwinkel verkoopt 10 laptops per dag en houdt doorgaans 50 laptops op voorraad. De winkel bestelt meestal 10 laptops bij zijn distributeur om de dagelijks verkochte exemplaren aan te vullen. Op een dag verkoopt de winkel echter 50 laptops en denkt dat dit het begin is van een grote toename in de vraag. Daarom verhoogt de winkel zijn vervangende bestelling van 10 naar 50 laptops.

Nu kan het zijn dat de distributeur de stijgende vraag ziet en voor de zekerheid 100 laptops bij de fabrikant bestelt, om zeker te zijn dat zijn eigen supply niet zal opdrogen. Want stel dat de winkel nog meer laptops blijft verkopen? De distributeur wil vermijden dat de winkel gedwongen wordt bij concurrerende distributeurs te bestellen om aan de vraag te voldoen.

De fabrikant produceert vervolgens 120 laptops, uit voorzorg, en zo ziet u hoe snel een tijdelijke vraagpiek verstoringen in de toeleveringsketen kan veroorzaken en leidt tot overproductie van een artikel.

Het bullwhip-effect toegepast op het chiptekort

Laten we het bullwhip-effect toepassen op het huidige chiptekort. De algemene consensus is dat het tekort is veroorzaakt door Covid-19 en de naweeën daarvan voor vraag en toeleveringsketens. De pandemie heeft geleid tot containertekorten, fabriekssluitingen en een verhoogde vraag naar alles wat elektronisch is—door verplicht thuiswerken en doordat mensen vaker thuis waren vanwege quarantaine en lockdowns. Dit staat vast.

En hoewel dit misschien het "nieuwe normaal" is, bestaat ook de mogelijkheid dat we deze voortdurende "derde golf" van de pandemie overwinnen en terugkeren naar onze levensstijl van vóór covid: minder tijd thuis, minder risico op fabriekssluitingen en minder behoefte aan consumentenelektronica.

Maar als de vraag de komende jaren begint af te nemen, ontstaat er dan een chipovertolligheid door de vele nieuw gebouwde chipfabrieken? Industrie-analist Daniel Nenni verwacht dit wel, tenzij "er een enorme stijging in de vraag naar halfgeleiders komt" die verder gaat dan de huidige paniekaankopen als gevolg van de pandemie. Zo is het bullwhip-effect gerelateerd aan het tekort: de huidige vraag en paniekaankopen versterken de geprojecteerde behoefte aan chips verderop in de supply chain. Dit betekent mogelijk dat fabrikanten hun capaciteit uitbreiden op basis van een verwachte vraag die in werkelijkheid veel hoger ligt dan de daadwerkelijke behoefte.

Met andere woorden: Fabrikanten zouden zich momenteel kunnen voorbereiden om veel meer chips te produceren dan er over een paar jaar nodig zijn.

Laten we eens kijken naar enkele van de grootste chipfabrikanten en hun plannen voor capaciteitsuitbreidingen:

• TSMC: Investeert tot $100 miljard in capaciteitsuitbreidingen in de komende drie jaar.
• Intel: Nieuwe fabrieken gepland in Arizona en New Mexico, plus uitbreiding van locaties in Oregon.
• GlobalFoundries: Plannen om productielocaties in Singapore en New York uit te breiden en de capaciteit van de 12-inch fabriek in Dresden, Duitsland, te vergroten.
• UMC: Uitbreidingsproject van $3,58 miljard gepland voor de 12-inch fabriek in Taiwan.
• SMIC: Is gestart met capaciteitsuitbreidingen in Beijing, Ningbo, Shanghai en Shenzhen, en heeft verdere plannen om nieuwe waferfabrieken op elke locatie te bouwen.
• Automotive IC IDMs (Integrated Device Manufacturers): STMicroelectronics, Infineon en Texas Instruments zijn elk van plan hun chipcapaciteit uit te breiden om IC’s te leveren voor automotive- en 5G-producten.

Deze extreme toename in investeringen en capaciteitsuitbreidingen heeft tot enige terughoudendheid geleid bij industrieanalisten, waaronder Lillian Li, VP en senior kredietbeoordelaar bij Moody’s, die zich zorgen maakt over deze investeringen: "Deze grote investeringen kunnen leiden tot overcapaciteit en inefficiënte kapitaalallocatie."

Als deze zorgen over overcapaciteit werkelijkheid worden, rijst de onvermijdelijke vraag: wie wordt het zwaarst getroffen door een chipovertolligheid?