:quality(85))
Điểm nổi bật của bài viết:
- Khi ESG (môi trường, xã hội và quản trị) được tích hợp vào các quy trình thu mua, tìm nguồn cung ứng và quản lý nhà cung cấp, doanh nghiệp buộc phải vận hành một khung tiêu chuẩn vốn không được thiết kế để triển khai ở quy mô lớn. Dù các cơ quan quản lý đang hoàn thiện, thu hẹp phạm vi một số yêu cầu, khoảng cách giữa kỳ vọng pháp lý và năng lực vận hành thực tế vẫn còn tồn tại.
- Một trong những thách thức lớn nhất mà doanh nghiệp phải đối mặt ngày nay là việc điều hướng qua nhiều quy định ESG độc lập, đôi khi có thể tương tác hoặc chồng lấn nhau.
- Việc thiếu vắng một tiêu chuẩn toàn cầu duy nhất khiến nhiệm vụ tuân thủ ESG trong chuỗi cung ứng trở nên phức tạp hơn. Các quy định, khung tiêu chuẩn và tổ chức khác nhau xác định các chỉ số then chốt theo nhiều cách khác nhau, từ cách tính lượng phát thải cho đến xác định thế nào là nhà cung cấp “có rủi ro cao”.
ESG trong chuỗi cung ứng là gì?
ESG là viết tắt của môi trường, xã hội và quản trị, là một khung tiêu chuẩn đánh giá cách doanh nghiệp quản lý tính bền vững, thực tiễn đạo đức và cơ chế giám sát doanh nghiệp. Dù ESG thường được bàn đến ở cấp độ doanh nghiệp, nhưng tác động và rủi ro đáng kể nhất lại xuất phát từ trong chính chuỗi cung ứng.
Trong chuỗi cung ứng, ESG bao gồm mọi yếu tố từ phát thải carbon và sử dụng tài nguyên (môi trường) đến thực tiễn lao động, quyền con người (xã hội), đạo đức kinh doanh và tuân thủ giữa các nhà cung cấp, đối tác (quản trị). Các yếu tố này không còn là những cân nhắc riêng lẻ mà đã gắn chặt với cách thức tìm nguồn cung ứng, sản xuất và phân phối hàng hóa trên toàn cầu.
Chuỗi cung ứng là trung tâm của hiệu quả ESG do chiếm phần lớn tác động bên ngoài của doanh nghiệp. Điều này đặc biệt đúng với phát thải Phạm vi 3 (Scope 3), bao gồm các phát thải gián tiếp từ nhà cung cấp, vận chuyển và sử dụng sản phẩm. Với nhiều tổ chức, phát thải Scope 3 chiếm tỷ trọng lớn trong dấu chân carbon, khiến sự tham gia và trách nhiệm của nhà cung cấp trở nên then chốt. Do đó, doanh nghiệp ngày càng được kỳ vọng phải chứng minh không chỉ sự tuân thủ nội bộ mà còn có khả năng minh bạch và kiểm soát có ý nghĩa đối với chuỗi cung ứng của mình.
Tại sao ESG trong chuỗi cung ứng trở nên phức tạp
Một sáng kiến từng mang tính tự nguyện nhằm xây dựng uy tín giờ đây đã trở thành nghĩa vụ tuân thủ có tính cấu trúc và bắt buộc hơn. Tầm quan trọng ngày càng tăng này khiến cách tiếp cận ESG của doanh nghiệp thay đổi về căn bản.
Độ phức tạp đi kèm với việc tuân thủ ESG trong chuỗi cung ứng xuất phát từ nhiều lực tác động đồng thời:
- Chính phủ đưa ra các quy định buộc doanh nghiệp phải đo lường, báo cáo và quản lý rủi ro ESG.
- Nhà đầu tư yêu cầu công bố thông tin tiêu chuẩn hóa để đánh giá rủi ro dài hạn.
- Khách hàng và đối tác ngày càng đòi hỏi doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm về nguồn gốc và quá trình sản xuất sản phẩm.
Khi ESG được tích hợp vào các quy trình thu mua, tìm nguồn cung ứng và quản lý nhà cung cấp, doanh nghiệp bị buộc phải vận hành một hệ tiêu chuẩn vốn không được thiết kế để vận hành quy mô lớn. Dù cơ quan quản lý đang hoàn thiện, thu hẹp phạm vi một số yêu cầu, khoảng cách giữa mong đợi pháp lý và năng lực vận hành vẫn tiếp tục tồn tại, đặc biệt với chuỗi cung ứng nhiều cấp.
Bức tranh thay đổi của các quy định ESG
Một trong những thách thức đáng kể mà tổ chức phải đối mặt là việc điều hướng qua nhiều quy định ESG độc lập, đôi khi có thể tương tác hoặc chồng lấn nhau.
Tại Liên minh châu Âu, các quy định ESG đã thay đổi đáng kể theo gói Omnibus I. Các khung như Chỉ thị Báo cáo Bền vững Doanh nghiệp (CSRD) và Chỉ thị Thẩm định Bền vững Doanh nghiệp (CSDDD) vẫn là trọng tâm, nhưng các sửa đổi gần đây giúp thu hẹp phạm vi và đơn giản hóa quy trình. Các thay đổi này tập trung nghĩa vụ tuân thủ trực tiếp vào các doanh nghiệp lớn, giảm gánh nặng cho doanh nghiệp nhỏ, đồng thời giới hạn mức độ lan tỏa yêu cầu trong chuỗi giá trị.
Tuy nhiên, điều này không loại bỏ hoàn toàn sự phức tạp. Các doanh nghiệp lớn vẫn nằm trong phạm vi điều chỉnh và phải thu thập, xác minh, báo cáo dữ liệu ESG, bao gồm thông tin liên quan đến chuỗi cung ứng. Do đó, họ vẫn phải phụ thuộc vào nhà cung cấp để thu thập dữ liệu về phát thải, tìm nguồn, quyền con người và rủi ro môi trường.
Điều này dẫn đến tác động gián tiếp nhưng đáng kể. Ngay cả doanh nghiệp không còn thuộc phạm vi của một số quy định nhất định vẫn có thể được khách hàng và đối tác yêu cầu cung cấp dữ liệu ESG do đối tượng này phải tuân thủ luật định. Trên thực tế, kỳ vọng về ESG vẫn tiếp tục lan tỏa trong chuỗi cung ứng, thay vì chỉ giới hạn ở các yêu cầu pháp lý. Điều này làm phân tán trách nhiệm, gây khó khăn cho việc xác định ranh giới nghĩa vụ giữa các bên trong chuỗi cung ứng.
Đồng thời, doanh nghiệp hoạt động tại nhiều khu vực pháp lý vẫn phải điều hướng một môi trường toàn cầu phân mảnh. Dù EU đã nỗ lực đơn giản hóa, các khu vực như Hoa Kỳ và châu Á lại đang phát triển các quy định công bố ESG, thẩm định và cơ chế thực thi liên quan đến thương mại riêng. Dù có tương đồng, các khung tiêu chuẩn này không hoàn toàn đồng nhất, buộc doanh nghiệp phải quản lý đồng thời nhiều tập hợp kỳ vọng.
Ngay cả các doanh nghiệp không còn trực tiếp thuộc phạm vi của một số quy định nhất định vẫn có thể bị yêu cầu cung cấp dữ liệu ESG cho khách hàng và đối tác đang phải tuân thủ pháp luật.
NGUỒN GỐC SỰ PHỨC TẠP CỦA ESG TRONG CHUỖI CUNG ỨNG
Những thách thức trong việc tuân thủ ESG trong chuỗi cung ứng bắt nguồn từ nhiều yếu tố lặp lại ở các ngành và khu vực khác nhau.
Yêu cầu báo cáo trùng lặp
Một nguồn chính gây kém hiệu quả đến từ việc phải cung cấp dữ liệu tương tự cho nhiều khung tiêu chuẩn và bên liên quan khác nhau. Ngay cả khi doanh nghiệp không trực tiếp chịu nhiều quy định, họ vẫn có thể nhận các yêu cầu cung cấp dữ liệu ESG từ nhiều khách hàng khác nhau, mỗi khách hàng lại tuân theo các quy định báo cáo riêng biệt.
Dù dữ liệu gốc — như phát thải, đánh giá rủi ro nhà cung cấp hoặc hồ sơ thẩm định — có thể trùng nhau, sự khác biệt về định dạng, mức chi tiết và kỳ vọng xác minh buộc doanh nghiệp phải phản hồi nhiều lần. Việc này gây dư thừa, tăng gánh nặng vận hành và dẫn đến nguy cơ thiếu nhất quán giữa các lần báo cáo.
Tiêu chuẩn và định nghĩa không nhất quán
Việc thiếu một tiêu chuẩn toàn cầu thống nhất tạo ra lớp phức tạp bổ sung cho nhiệm vụ tuân thủ ESG trong chuỗi cung ứng. Các quy định, khung tiêu chuẩn và tổ chức khác nhau đưa ra định nghĩa khác biệt về các chỉ số quan trọng, từ cách tính phát thải đến xác định nhà cung cấp “nguy cơ cao”.
Với các tổ chức toàn cầu, điều này dẫn đến nhu cầu liên tục diễn giải và hòa giải các yêu cầu mâu thuẫn. Các nhóm nội bộ thường phải quản lý quy trình song song để đáp ứng từng kỳ vọng khác nhau, làm tăng khối lượng công việc và giảm sự nhất quán, so sánh dữ liệu.
Phức tạp từ chuỗi cung ứng nhiều cấp
Có lẽ thách thức căn bản nhất xuất phát từ cấu trúc của chuỗi cung ứng hiện đại. Hầu hết doanh nghiệp chỉ có quan hệ trực tiếp với nhà cung cấp cấp 1, nhưng lại thiếu khả năng hiển thị đối với các nhà cung cấp cấp 2 trở đi. Đáng chú ý, những rủi ro ESG nghiêm trọng nhất lại nảy sinh trong các nhà cung cấp cấp sâu này.
Dù các quy định mới nhấn mạnh tiếp cận tỉ lệ hợp lý trong thẩm định, doanh nghiệp thuộc phạm vi vẫn phải xác định và quản lý rủi ro ESG trong chính quá trình vận hành và toàn bộ chuỗi giá trị. Điều này đòi hỏi dữ liệu đáng tin cậy từ nhà cung cấp, đặc biệt tại các khu vực có rủi ro cao.
Do đó, nhu cầu tăng khả năng hiển thị chuỗi cung ứng ngày càng mạnh mẽ, chủ yếu đến từ các tổ chức phải chứng minh tuân thủ ESG với chính phủ, cổ đông và các bên liên quan khác. Những doanh nghiệp này thường đẩy các yêu cầu ngược lên đầu nguồn, buộc nhà cung cấp đáp ứng kỳ vọng cao hơn về minh bạch, chia sẻ dữ liệu và tiêu chuẩn quyền con người.
Rời rạc và phân mảnh dữ liệu
Ngay cả khi đã tồn tại dữ liệu ESG, hiếm khi chúng tập trung ở một nơi. Thông tin thường phân tán trong các hệ thống thu mua, nền tảng tuân thủ, công cụ bền vững và cơ sở dữ liệu nhà cung cấp vốn không dễ dàng tích hợp với nhau.
Sự phân mảnh này gây khó khăn cho việc xây dựng nguồn dữ liệu thống nhất cho chuyên gia tuân thủ. Nhóm phụ trách phải dành nhiều thời gian cho thu thập, đối chiếu dữ liệu thay vì phân tích, làm chậm quá trình ra quyết định và gia tăng rủi ro sai sót.
Khi kỳ vọng về khả năng kiểm toán, truy xuất nguồn gốc tăng lên, các hệ thống rời rạc sẽ trở thành một rủi ro ngày càng lớn nếu tổ chức vẫn tiếp tục dựa vào chúng.
Tại sao các cách tiếp cận ESG truyền thống không còn hiệu quả
Các chiến lược ESG truyền thống được xây dựng cho bối cảnh khác, khi báo cáo chỉ diễn ra định kỳ, kỳ vọng chưa rõ ràng và việc thực thi gần như chưa có.
Ngày nay, các phương pháp này không còn đủ đáp ứng. Chu kỳ báo cáo tĩnh không theo kịp các yêu cầu thay đổi liên tục, cũng như các đề nghị dữ liệu từ khách hàng và đối tác. Quy trình thủ công, bao gồm bảng tính và khảo sát nhà cung cấp, khó có thể mở rộng cho chuỗi cung ứng nhiều cấp với hàng chục, thậm chí hàng trăm nhà sản xuất.
Quan trọng hơn cả, cách tiếp cận “đánh dấu hoàn thành” không giải quyết được các rủi ro cốt lõi mà ESG nhắm tới. Các khung ESG đòi hỏi minh bạch thực sự, dựa trên dữ liệu xác thực và trách nhiệm rõ ràng. Việc “tin vào lời nhà cung cấp” không còn đủ để thuyết phục các cơ quan quản lý và bên liên quan bên ngoài.
Doanh nghiệp tiếp tục coi ESG đơn thuần là một hoạt động báo cáo, thay vì một thách thức về dữ liệu và quản trị rủi ro, sẽ gặp khó khăn trong việc đáp ứng kỳ vọng và yêu cầu pháp lý.
Quy trình thủ công — bao gồm bảng tính và khảo sát nhà cung cấp — khó có thể mở rộng cho chuỗi cung ứng nhiều cấp với hàng chục hoặc hàng trăm nhà sản xuất.
Doanh nghiệp dẫn đầu đang quản lý ESG phức tạp như thế nào
Những tổ chức thành công trong điều hướng phức tạp ESG đang áp dụng cách tiếp cận tích hợp, chiến lược cho việc tuân thủ quy định. Thay vì xử lý từng quy định hoặc yêu cầu riêng biệt, họ xây dựng hệ thống và quy trình hỗ trợ đồng thời nhiều khung chuẩn và bên liên quan. Điều này bao gồm phát triển chiến lược dữ liệu ESG tập trung, nơi thông tin được thu thập một lần và sử dụng cho nhiều yêu cầu báo cáo khác nhau.
Doanh nghiệp dẫn đầu cũng áp dụng phương pháp quản trị nhà cung cấp dựa trên rủi ro, tập trung sâu vào các khu vực rủi ro cao trong chuỗi cung ứng nhằm tăng cường tương tác và giám sát. Sự phối hợp liên phòng ban cũng trở nên thiết yếu, với các đội thu mua, tuân thủ, bền vững, pháp chế phối hợp cùng nhau trong kiểm soát và giảm thiểu rủi ro.
Cách đơn giản hóa tuân thủ ESG trên toàn chuỗi cung ứng
Đơn giản hóa tuân thủ ESG không đồng nghĩa giảm nỗ lực, mà là loại bỏ lặp lại và tăng tính đồng bộ. Bước đầu tiên là lập bản đồ
các yêu cầu (cả từ pháp luật lẫn khách hàng) thành bộ chỉ số chung. Nhờ vậy, doanh nghiệp có thể thu thập dữ liệu một lần và tái sử dụng cho nhiều mục đích.
Xây dựng một khung dữ liệu nội bộ thống nhất giúp đảm bảo sự nhất quán trong cách định nghĩa, quản lý và báo cáo dữ liệu ESG. Việc nâng cao khả năng hiển thị với nhà cung cấp, đặc biệt vượt ra ngoài cấp 1, cũng cực kỳ quan trọng cho đánh giá và báo cáo rủi ro chính xác. Cuối cùng, chuẩn hóa các chỉ số tương thích với các khung tiêu chuẩn phổ biến sẽ giúp giảm chồng lặp và tạo hướng tiếp cận dễ mở rộng hơn.
Z2Data hỗ trợ doanh nghiệp quản lý ESG trong chuỗi cung ứng như thế nào
Xu hướng ESG đã rõ ràng: kỳ vọng về minh bạch, trách nhiệm giải trình và quản lý rủi ro sẽ còn tăng cao, kể cả khi cơ quan quản lý tinh chỉnh cách áp dụng các kỳ vọng đó. Nói cách khác, việc EU “thu nhỏ” phạm vi và nghĩa vụ của các chỉ thị như CSRD và CSDDD không có nghĩa là yêu cầu pháp lý sẽ nhẹ đi với các đối tác chuỗi cung ứng đang trực tiếp thực hiện trên thực tế.
Các công cụ tuân thủ thực sự là nguồn lực mạnh mẽ cho doanh nghiệp hướng đến đáp ứng các chỉ thị ESG mới. Phần mềm tuân thủ Z2Data giúp doanh nghiệp đáp ứng hơn 180 quy định lớn trên toàn cầu, bao gồm các luật ESG như CSRD, CSDDD, UFLPA, Đạo luật Chống nô lệ hiện đại Anh quốc. Z2Data thực hiện một quy trình tuân thủ bốn bước, bao gồm:
- Xác định phạm vi dữ liệu
- Thẩm định
- Phân tích rủi ro tuân thủ
- Báo cáo và khai báo.
Trong đó, thẩm định được xem là bước quan trọng nhất: Z2Data làm việc trực tiếp với nhà cung cấp để thu thập đầy đủ dữ liệu và hồ sơ cần thiết cho từng quy định, đảm bảo doanh nghiệp của bạn không bị quá tải trước các yêu cầu khắt khe từ các chỉ thị ESG.
Để tìm hiểu thêm về Z2Data và cách nền tảng này giúp doanh nghiệp đạt, duy trì tuân thủ ESG trong toàn chuỗi cung ứng, vui lòng đăng ký dùng thử miễn phí với chuyên gia sản phẩm của chúng tôi.
