:quality(85))
Điểm nổi bật của bài viết:
- Trong suốt năm 2025, các nhà đầu tư, tổ chức cho vay và các bên liên quan khác đã củng cố xu hướng này bằng cách yêu cầu bằng chứng đáng tin cậy cho thấy doanh nghiệp hiểu và kiểm soát rủi ro ESG (môi trường, xã hội và quản trị doanh nghiệp) vốn có trong mạng lưới nhà cung cấp của mình. Trong bối cảnh đó, năm 2025 trở thành năm bản lề, khi các nguyên tắc ESG được chuyển hóa thành những nghĩa vụ tuân thủ mang tính hệ thống, cụ thể.
- Một trong những diễn biến quan trọng nhất là việc chính thức thông qua Chỉ thị Thẩm định Trách nhiệm Phát triển Bền vững Doanh nghiệp (Corporate Sustainability Due Diligence Directive — CSDDD). Trong khi các cuộc đàm phán chính trị về phạm vi và tính tỷ lệ của quy định vẫn tiếp diễn đến tận năm 2025, kết quả cuối cùng đã chính thức gắn thẩm định chuỗi cung ứng vào luật của Liên minh châu Âu (EU).
- Năm 2025 cũng đánh dấu giai đoạn then chốt đối với Quy định Chống Phá Rừng của EU (EU Deforestation Regulation — EUDR). Trong năm này, cơ quan quản lý đã xác nhận các mốc thời gian áp dụng được điều chỉnh và làm rõ các kỳ vọng vận hành, thúc đẩy công tác chuẩn bị tuân thủ rộng rãi trong các ngành chịu tác động.
Năm 2025 đánh dấu sự chuyển mình quyết liệt về cách thiết kế, thực thi, và vận hành các quy định ESG và môi trường (đặc biệt là tại các điểm giao nhau với chuỗi cung ứng toàn cầu). Điều từng được coi chủ yếu là báo cáo phát triển bền vững hoặc minh bạch doanh nghiệp giờ đã phát triển thành nghĩa vụ có thể thực thi, yêu cầu doanh nghiệp chủ động quản lý rủi ro môi trường và xã hội trong toàn bộ chuỗi giá trị. Các quy định chuỗi cung ứng không còn là yếu tố bên lề trong chiến lược ESG mà đã trở thành trung tâm của tuân thủ pháp lý, quản trị rủi ro và trách nhiệm doanh nghiệp.
Chuyển biến này phản ánh nhận thức ngày càng tăng từ phía cơ quan quản lý rằng nhiều tác động môi trường nghiêm trọng, vi phạm nhân quyền và rủi ro tuân thủ diễn ra ngoài phạm vi hoạt động trực tiếp của doanh nghiệp. Do đó, thẩm định chuỗi cung ứng, quản lý rủi ro chuỗi cung ứng (SCRM), và khả năng hiển thị chuỗi cung ứng đã trở thành kỳ vọng then chốt về mặt quy định. Trong suốt năm 2025, các nhà đầu tư, tổ chức cho vay và các bên liên quan khác tiếp tục củng cố lộ trình này bằng cách yêu cầu bằng chứng đáng tin cậy cho thấy doanh nghiệp hiểu và kiểm soát rủi ro ESG vốn có trong mạng lưới nhà cung cấp. Trong bối cảnh đó, 2025 trở thành năm bản lề khi các nguyên tắc ESG được chuyển hóa thành nghĩa vụ tuân thủ mang tính hệ thống, cụ thể.
Những diễn biến quy định chính trong năm 2025
Năm 2025, cơ quan quản lý tập trung ít hơn vào việc đưa ra các khái niệm phát triển bền vững hoàn toàn mới mà chú trọng hơn vào việc hoàn thiện, triển khai và liên kết các khung ESG cũng như môi trường hiện tại thành các chế độ có thể thực thi. Việc hợp nhất này về cơ bản đã tái định hình cách doanh nghiệp tiếp cận thẩm định chuỗi cung ứng, trách nhiệm môi trường và tích hợp quản trị.
Một trong những diễn biến đáng chú ý nhất là việc chính thức thông qua Chỉ thị Thẩm định Trách nhiệm Phát triển Bền vững Doanh nghiệp (CSDDD). Trong khi các cuộc đàm phán chính trị về phạm vi và tính tỷ lệ của quy định vẫn tiếp diễn đến tận năm 2025, kết quả cuối cùng đã gắn thẩm định chuỗi cung ứng vào luật của EU. Chỉ thị này xác định rõ doanh nghiệp phải duy trì hệ thống thẩm định rủi ro liên tục, dựa trên rủi ro, bao trùm cả tác động nhân quyền lẫn môi trường trong toàn bộ chuỗi giá trị. Theo CSDDD, các yêu cầu môi trường mở rộng vượt ra khỏi các cân nhắc về khí hậu, bao gồm cả vấn nạn ô nhiễm, hóa chất nguy hại, mất đa dạng sinh học và suy thoái hệ sinh thái. Tổng thể, các quy tắc này củng cố quan điểm rằng tác hại môi trường trong chuỗi cung ứng là rủi ro quản trị ESG chứ không chỉ là vấn đề tuân thủ đơn thuần.
Đặc biệt, CSDDD đã tái định nghĩa thẩm định trở thành nghĩa vụ quản trị. Doanh nghiệp phải tích hợp quản lý rủi ro chuỗi cung ứng vào chính sách, ra quyết định và cấu trúc giám sát, thay vì coi ESG như một hoạt động báo cáo song song. Việc làm rõ này trong năm 2025 nhấn mạnh rằng khả năng hiển thị vào các nhà cung cấp cấp sâu, luồng vật tư và các mức độ phơi nhiễm môi trường là điều thiết yếu để tuân thủ.
Quy định về bao bì và chất thải của EU
Một dấu mốc quy định lớn khác trong năm 2025 là việc hoàn tất Quy định về Bao bì và Chất thải Bao bì của EU (PPWR). Bằng việc thay thế chỉ thị trước đó bằng một quy định có hiệu lực trực tiếp, EU đã thống nhất các quy tắc phát triển bền vững cho bao bì và nghĩa vụ Trách nhiệm Mở rộng Nhà sản xuất (Extended Producer Responsibility — EPR) giữa các quốc gia thành viên. Thay đổi này đã tái định vị EPR trong lĩnh vực bao bì trở thành cơ chế quản trị môi trường cốt lõi, trực tiếp thúc đẩy các mục tiêu ESG và trách nhiệm chuỗi giá trị.
Theo PPWR, trách nhiệm của nhà sản xuất được liên kết rõ ràng với thiết kế bao bì, thành phần vật liệu, hiệu suất tái chế, tỷ lệ nội dung tái chế và tác động vòng đời. Do đó, việc tuân thủ trong lĩnh vực bao bì nay phụ thuộc vào dữ liệu chuỗi cung ứng đáng tin cậy, phần lớn tồn tại ở nhiều tầng cấp sâu hơn. Trên thực tế, PPWR vận hành thẩm định môi trường bằng cách chuyển hóa nguyên tắc ESG thành các nghĩa vụ có thể đo lường và thực thi đối với bao bì, khiến EPR trở thành bộ phận không thể thiếu của quy định ESG.
Quy định Chống Phá Rừng của EU
Năm 2025 cũng đánh dấu giai đoạn then chốt đối với Quy định Chống Phá Rừng của EU (EUDR). Trong năm này, cơ quan quản lý đã xác nhận các mốc thời gian áp dụng được điều chỉnh và làm rõ các kỳ vọng vận hành, tạo động lực cho công tác chuẩn bị tuân thủ diện rộng trong các ngành bị ảnh hưởng. Doanh nghiệp bắt đầu triển khai các hệ thống truy xuất nguồn gốc có khả năng gắn kết hàng hoá với xuất xứ ở cấp lô, thực hiện đánh giá rủi ro theo quốc gia và ghi chép các biện pháp giảm thiểu rủi ro. Những hoạt động này càng củng cố vai trò của EUDR như một trong những chế độ thẩm định môi trường nghiêm ngặt nhất toàn cầu, cũng như là đối trọng quan niệm đối với CSDDD. Thông qua việc nhấn mạnh khả năng hiển thị chuỗi cung ứng, phân loại rủi ro và ghi nhận các hành động phòng ngừa, EUDR là sự bổ sung mạnh mẽ cho Chỉ thị Thẩm định Trách nhiệm Phát triển Bền vững Doanh nghiệp.
Thông qua việc nhấn mạnh khả năng hiển thị chuỗi cung ứng, phân loại rủi ro và ghi nhận các hành động phòng ngừa, EUDR là sự bổ sung mạnh mẽ cho Chỉ thị Thẩm định Trách nhiệm Phát triển Bền vững Doanh nghiệp.
Bức tranh quy định còn lại trong năm 2025
Các quy định ESG dành riêng cho sản phẩm cũng có bước tiến trong năm 2025 thông qua Quy định về Pin của EU (EU Batteries Regulation — EUBR). Quy định này đã chuyển từ giai đoạn lập pháp sang triển khai thực tế với các nghĩa vụ thẩm định đối với nguyên liệu sản xuất pin trở nên hiện hữu. Doanh nghiệp bắt đầu điều chỉnh công tác tìm nguồn cung ứng, nội dung tái chế, dữ liệu về lượng khí thải carbon và hồ sơ nhà cung cấp với các khuôn khổ quản trị ESG. EUBR là minh chứng rõ ràng cho cách các quy định ESG, hiệu suất môi trường và nghĩa vụ EPR đang hội tụ ở cấp độ sản phẩm và vật liệu, thay vì tiếp tục là các yêu cầu riêng lẻ từ từng doanh nghiệp.
Cùng với những động thái này, năm 2025 ghi nhận sự tiếp tục liên kết giữa các khung ESG với quy định môi trường truyền thống. Các cập nhật trong khuôn khổ EU REACH và Quy định về Chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy của EU đã tăng cường các hạn chế đối với hóa chất nguy hại vốn thường hiện hữu trong mạng lưới nhà cung cấp. Các chế độ này ngày càng đóng vai trò là yêu cầu dữ liệu thượng nguồn phục vụ cho hệ thống quản lý rủi ro chuỗi cung ứng và tuân thủ ESG rộng hơn.
Bên ngoài EU, áp lực quy định đối với dữ liệu chuỗi cung ứng và minh bạch về hóa chất trở thành chủ đề quan trọng tại một số khu vực địa lý. Tại Hoa Kỳ, Đạo luật California Proposition 65 tiếp tục mở rộng danh mục hóa chất và tăng cường thực thi, củng cố kỳ vọng doanh nghiệp duy trì kiến thức chính xác về hoá chất ở thượng nguồn — ngay cả khi không có luật mới nào được ban hành. Song song đó, các luật Trách nhiệm Mở rộng Nhà sản xuất cấp bang về bao bì tiếp tục được triển khai, càng đặt ra yêu cầu tích hợp trách nhiệm vòng đời và báo cáo vật liệu vào khuôn khổ quản trị môi trường tại Hoa Kỳ.
Tại châu Á, China RoHS tiếp tục tác động đến chuỗi cung ứng điện tử toàn cầu thông qua công tác cập nhật danh mục, yêu cầu ghi dấu và áp lực hội nhập với các hạn chế hóa chất của EU. Dù không phải cột mốc mới, nhưng sự phát triển liên tục của China RoHS trong năm 2025 nhấn mạnh độ phức tạp kéo dài khi quản lý tuân thủ hóa chất trong mạng lưới nhà cung cấp toàn cầu.
Trên toàn bộ các phạm vi pháp lý, năm 2025 nổi bật với đặc trưng hợp nhất quy định. Các nhà hoạch định chính sách chủ động làm rõ sự tương tác giữa quy định ESG, môi trường và chuỗi cung ứng, đồng thời thừa nhận các thách thức triển khai đối với chuỗi cung ứng toàn cầu phức tạp. Những nỗ lực này không làm giảm kỳ vọng mà còn củng cố thông điệp nhất quán: doanh nghiệp phải xây dựng hệ thống thẩm định chuỗi cung ứng đáng tin cậy, dựa trên rủi ro, được hỗ trợ bằng dữ liệu minh bạch và quản trị hiệu quả.
Quản lý rủi ro chuỗi cung ứng và thẩm định trong thực tiễn
Khi các khung pháp lý ổn định trong năm 2025, sự chú ý ngày càng chuyển sang khâu triển khai. Thẩm định chuỗi cung ứng nay được nhìn nhận là quá trình vận hành liên tục, không phải là hiện vật tuân thủ cố định. Trên thực tế, quy trình này yêu cầu doanh nghiệp tích hợp chính sách ESG vào cấu trúc quản trị, lập bản đồ chuỗi cung ứng, đánh giá rủi ro môi trường và xã hội, thực hiện biện pháp giảm thiểu, giám sát hiệu quả, kích hoạt cơ chế khắc phục và báo cáo kết quả theo cách nhất quán, có thể bảo vệ được trước cơ quan quản lý.
Thẩm định chuỗi cung ứng nay được nhìn nhận là quá trình vận hành liên tục, không phải là hiện vật tuân thủ cố định.
Nhiều tổ chức tiếp tục đối mặt với thách thức cơ cấu khi triển khai quy trình này. Chuỗi cung ứng toàn cầu phức tạp, phân mảnh và năng động, với khả năng hiển thị hạn chế ngoài khối nhà cung cấp cấp một. Các khoảng trống dữ liệu vẫn phổ biến, đặc biệt là về đặc tính môi trường như thành phần hóa chất, lượng khí thải, kết cấu bao bì hoặc tác động sử dụng đất. Những khó khăn này càng gia tăng do sự phát triển không đồng đều về năng lực nhà cung cấp và hạn chế tài nguyên.
Bất chấp các rào cản đã biết này, cơ quan quản lý ngày càng kỳ vọng doanh nghiệp áp dụng phương pháp tiếp cận tỉ lệ, dựa trên rủi ro khi quản lý rủi ro chuỗi cung ứng. Doanh nghiệp cần ưu tiên vật liệu, khu vực địa lý và quan hệ nhà cung cấp có rủi ro cao, được hỗ trợ bởi phương pháp luận có tài liệu và giám sát quản trị. Khả năng hiển thị chuỗi cung ứng đã trở thành điều kiện tiên quyết nhằm đáp ứng nghĩa vụ thẩm định trong các khung như CSDDD, PPWR, EUDR, EUBR, REACH và các luật EPR.
Tại sao khả năng hiển thị chuỗi cung ứng và quản trị ESG có vai trò then chốt
Diễn biến của năm 2025 cho thấy khả năng hiển thị chuỗi cung ứng và quản trị ESG là nền tảng của tuân thủ pháp lý và quản lý rủi ro doanh nghiệp. Minh bạch giúp doanh nghiệp nhận diện rủi ro môi trường (chẳng hạn phơi nhiễm hóa chất nguy hại, vi phạm quy định bao bì hoặc tìm nguồn có liên quan phá rừng) từ sớm, trước khi chúng leo thang thành vi phạm pháp lý hoặc tổn hại danh tiếng. Minh bạch cũng góp phần bảo vệ nhân quyền bằng cách làm rõ rủi ro lao động và tìm nguồn tồn tại trong mạng lưới nhà cung cấp.
Ở góc độ chiến lược, quản lý rủi ro chuỗi cung ứng hiệu quả nâng cao niềm tin nhà đầu tư, cải thiện khả năng chống chịu rủi ro và tăng sức cạnh tranh trong bối cảnh pháp luật thay đổi. Doanh nghiệp tích hợp chính sách ESG vào quản trị cấp hội đồng, tiêu chí thu mua và quy trình hợp tác nhà cung cấp sẽ có lợi thế khi đối mặt làn sóng quy định mới về chuỗi cung ứng. Trong bối cảnh đó, quản trị ESG nên được nhìn nhận ít như một chi phí tuân thủ bắt buộc và nhiều hơn như một cơ hội thúc đẩy khả năng chống chịu dài hạn và tạo giá trị bền vững.
Dự báo năm 2026: xu hướng tiếp theo
Nhìn về phía trước, sang năm 2026, trọng tâm quản lý sẽ chuyển từ hoàn thiện luật sang thực thi và từng bước trưởng thành về vận hành. PPWR sẽ bắt đầu được thực thi toàn EU vào tháng 8/2026, kích hoạt các yêu cầu đồng bộ về thiết kế bao bì, ghi nhãn, khả năng tái chế và nghĩa vụ EPR. Doanh nghiệp kinh doanh hàng đóng gói trên thị trường EU phải chứng minh sự tuân thủ bằng dữ liệu chuỗi cung ứng đáng tin cậy cùng các quy trình tuân thủ có tài liệu.
EUDR cũng sẽ bước vào giai đoạn áp dụng chính, yêu cầu các doanh nghiệp lớn và vừa chứng minh năng lực truy xuất nguồn gốc, đánh giá rủi ro và biện pháp giảm thiểu cho nguyên liệu chịu điều chỉnh. Điều này sẽ tiếp tục nâng cao kỳ vọng về khả năng hiển thị chuỗi cung ứng và thẩm định môi trường.
Đồng thời, việc triển khai CSDDD sẽ tiến tới giai đoạn thực thi, các cơ quan quản lý dự kiến sẽ kiểm soát việc tích hợp quản trị, phương pháp ưu tiên rủi ro và bằng chứng về biện pháp giảm thiểu trên toàn chuỗi giá trị. Các chế độ ESG dành riêng cho sản phẩm như Quy định Pin của EU sẽ tiếp tục triển khai thêm nghĩa vụ thẩm định và báo cáo, củng cố sự hội tụ giữa EPR, quy định môi trường và quản trị ESG.
Tại Hoa Kỳ, các chương trình EPR cấp bang sẽ tiếp tục chuyển sang giai đoạn báo cáo, cùng với việc báo cáo PFAS theo TSCA và các biện pháp quản lý rủi ro tăng sức ép yêu cầu doanh nghiệp tập trung hóa dữ liệu về hóa chất và nhà cung cấp. Trên phạm vi toàn cầu, hoạt động liên tục dưới các chế độ như California Prop 65 và China RoHS sẽ nhấn mạnh nhu cầu cho hệ thống dữ liệu chuỗi cung ứng đồng bộ, có khả năng phục vụ đồng thời nhiều khung pháp lý khác nhau.
Khuyến nghị cho năm tới
Các diễn biến quy định năm 2025 đã khẳng định rằng quy định ESG và các chỉ thị môi trường nay có liên kết chặt chẽ về cấu trúc với trách nhiệm chuỗi cung ứng. Các khuôn khổ như CSDDD, PPWR, EUDR và EUBR đã cho thấy thẩm định chuỗi cung ứng, trách nhiệm mở rộng nhà sản xuất và tuân thủ môi trường không còn là các lĩnh vực tách biệt mà là những cơ chế kết nối, hướng đến quản lý rủi ro vòng đời và cải thiện kết quả phát triển bền vững.
Khi thực thi tăng cường trong năm 2026, doanh nghiệp chủ động củng cố khả năng hiển thị chuỗi cung ứng, chuẩn hóa quy trình quản lý rủi ro, lồng ghép quản trị ESG vào hoạt động kinh doanh cốt lõi sẽ có lợi thế trước phức tạp pháp lý. Ưu tiên trước mắt cần hướng tới đẩy mạnh lập bản đồ chuỗi cung ứng, đồng bộ hóa dữ liệu EPR và sản phẩm với hệ thống thẩm định ESG, tích hợp kiểm soát ESG vào cấu trúc quản trị và đầu tư vào các công cụ mở rộng cho việc thu thập, giám sát dữ liệu nhà cung cấp.
Doanh nghiệp mong muốn đạt đến mức độ đồng bộ giữa khả năng hiển thị chuỗi cung ứng, thẩm định nhà cung cấp và dữ liệu vật liệu cấp cao sẽ nhận thấy Z2Data là công cụ mạnh mẽ. Phần mềm SCRM giúp doanh nghiệp lập bản đồ nhiều cấp độ chuỗi cung ứng, phân tích rủi ro nhà cung cấp toàn diện, và truy cập dữ liệu hơn một tỷ linh kiện, bên cạnh nhiều tính năng khác. Đội ngũ hỗ trợ khách hàng dẫn đầu ngành của nền tảng cũng sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp trong hành trình đối mặt cảnh quan quy định ngày càng phức tạp, đảm bảo tự tin và chủ động.
Để tìm hiểu thêm về Z2Data và các chức năng của công cụ Compliance Manager, vui lòng dùng thử miễn phí cùng chuyên gia sản phẩm.
