:quality(85))
Artikelhoogtepunten:
- Sinds de president begin 2025 sprak over annexatie, zijn de motieven van de Trump-regering voor het verkrijgen van controle over Groenland divers geweest. Over het algemeen draaien deze echter om het versterken van defensie-infrastructuur in de regio en het veiligstellen van toegang tot de omvangrijke voorraden zeldzame aardmineralen op Groenland.
- In een theoretisch scenario waarin de VS onder een Trump-regering soevereiniteit over Groenland krijgt, is het mogelijk dat veel van de nationale regelgeving binnen enkele dagen sterk wordt versoepeld. Deze deregulering zou de grootste barrière wegnemen die de winning van kritieke minerale bronnen op Groenland nu belemmert.
- Zelfs als Groenland deel uitmaakt van de vergelijking, is er nog steeds veel werk dat de VS moet verrichten om verwerking en raffinage van REE (rare earth elements) en kritieke mineralen zelfstandig van China op te zetten.
Sinds zijn eerste ambtstermijn toont President Donald Trump aanhoudende interesse in het verkrijgen van controle over Groenland door de VS. Dit ondanks internationale veroordeling en de brede kritiek van wereldleiders op Trumps geopolitieke ambities. Toch nam Trump in december 2025 en januari 2026 verschillende escalerende maatregelen die wezen op een duidelijke omslag van retoriek naar actie.
In december 2025 benoemde Trump de gouverneur van Louisiana, Jeff Landry, tot "Speciaal Gezant voor Groenland" om een mogelijke soevereiniteitsoverdracht te onderhandelen. In januari 2026 gebruikte Trump vervolgens felle taal richting Denemarken en kondigde hij een “veiligheidstarief” van 10% aan voor verschillende Europese landen vanwege hun aanwezigheid in de wateren rondom Groenland (het tarief is uiteindelijk niet ingevoerd). Ondanks de stortvloed aan verwarrende maatregelen blijft het duidelijk dat het verkrijgen van Groenland een reëel beleidsdoel is voor de Trump-regering in 2026, en dat de regering bereid is hieraan aanzienlijk politiek kapitaal te besteden.
Waarom wil Trump Groenland?
Sinds de president begin 2025 sprak over annexatie, zijn de motieven van de Trump-regering voor het verkrijgen van controle over Groenland divers geweest. Over het algemeen draaien deze echter om het versterken van defensie-infrastructuur in de regio en het veiligstellen van toegang tot de omvangrijke voorraden zeldzame aardmineralen op Groenland. De focus op zeldzame aard- en kritieke mineralen past binnen een breder beleidsdoel van de Trump-regering: het veiligstellen van kritieke mineralen voor de Amerikaanse economie en nationale veiligheidsbelangen. De regering heeft al honderden miljarden dollars geïnvesteerd in diverse projecten rond dit doel, en de verwerving van Groenland als Amerikaans grondgebied zou deze ambities waarschijnlijk versterken.
Maar zelfs als de VS het grootste eiland ter wereld zou verwerven, is het de moeite waard om te evalueren wat de VS daar feitelijk mee zou winnen — en hoe uitdagend het daadwerkelijk is om deze begeerde mineralen te verwerken en te raffineren.
Hoe staat het met de winning van kritieke mineralen op Groenland?
Groenland is rijk aan kritieke mineralen zoals deze door zowel de Amerikaanse als Europese overheden zijn gedefinieerd. Ook bevat Groenland aanzienlijke concentraties zeldzame aardmetalen (waarvan veel eveneens als kritieke mineralen worden beschouwd). Toegang tot deze hoge concentraties waardevolle grondstoffen zou de Amerikaanse ertswinningscapaciteit buiten China flink stimuleren en een schaal opleveren die groot genoeg is om een aanzienlijk deel van de Chinese mijnbouw wereldwijd te vervangen. Ondanks dit grote potentieel zijn er echter aanzienlijke uitdagingen bij deze mijnbouw in de regio.
Toegang tot deze hoge concentraties waardevolle grondstoffen zou de Amerikaanse ertswinningscapaciteit buiten China flink stimuleren en een schaal opleveren die groot genoeg is om een aanzienlijk deel van de Chinese mijnbouw wereldwijd te vervangen.
Het uraniumobstakel
Naast veel mineralendepots op Groenland liggen aanzienlijke hoeveelheden uranium, waarvan de winning in 2021 door Groenland werd verboden. In de Groenlandse Parlementswet nr. 20 van 1 december 2021 is de winning van ieder materiaal met een uraniumgehalte onder de 100 ppm verboden, waardoor winning op vele locaties in het land is uitgesloten. Dit geldt bijvoorbeeld voor de Kvanefjeld-locatie in Zuid-Groenland, die regelmatig wordt genoemd als een van de grootste onontwikkelde REE-depots ter wereld. De schatting is dat Kvanefjeld ca. 226 ppm uranium bevat. Ook andere locaties met veel kritieke mineralen en REE in Groenland bevatten naar verwachting meer dan 100 ppm uranium — een wezenlijke belemmering voor winning. Hoewel enkele locaties wel materiaal met minder dan 100 ppm uranium produceren, kunnen veel van de grootste onontwikkelde reserves vanwege deze wet niet worden ontgonnen.
Het vergunningproces op Groenland
Het vergunningproces voor mijnbouw op Groenland kent voor- en nadelen ten opzichte van andere landen, maar door de gecentraliseerde aanpak worden alle exploitatievergunningen centraal geregeld. Geen enkele provincie in Groenland kan daardoor eigen vergunningseisen of due diligence-procedures naar uranium opstellen om mijnbouw te stimuleren. Dit staat in schril contrast met veel Amerikaanse staten, die hun eigen regelgeving kunnen bepalen voor de winning, verwerking en ontginning van mineralen.
Tot slot geldt dat, ondanks de bestaande mijnactiviteiten op Groenland voor diverse mineralen, de koude, ruige omgeving en logistieke uitdagingen rondom het vervoer van materieel juist veel uitdagingen opleveren voor bedrijven die de grondstoffen daar willen gaan winnen. Ondanks deze duidelijke obstakels is er geen tekort aan bedrijven die bereid zijn om Groenlands onherbergzame landschap te betreden om zijn enorme grondstoffenvoorraad aan te boren.
Waarom toegang tot mineralen op Groenland niet genoeg is
Zoals het vorige hoofdstuk toont, zijn er duidelijke uitdagingen rond de mijnbouw van kritieke mineralen op Groenland. Tegelijk ontstaan hierdoor nieuwe kansen. In een theoretisch scenario waarin de VS onder een Trump-regering Groenland overneemt, kan veel van de regelgeving binnen enkele dagen worden versoepeld. Zo’n deregulering zou de grootste barrière voor exploitatie direct opheffen. Bedrijven zouden daarop massaal naar de regio kunnen trekken om de natuurlijke rijkdommen te exploiteren. De volgende uitdaging is echter: wat te doen met al het erts zodra het gewonnen is?
Het is algemeen bekend dat China dominant is in het verwerken van REE, en dat deze processen vaak leiden tot forse vervuiling of giftig afval. De VS beschikt weliswaar over enkele REE-verwerkingsfaciliteiten, maar de capaciteit zou sterk moeten toenemen om het materiaal uit Groenland te kunnen verwerken. Zulke verwerkingsfabrieken kosten bovendien maanden tot jaren om te bouwen en het benodigde materieel voor verwerking en raffinage is zeer gespecialiseerd. Daarbij komt dat China wereldwijd koploper is in het opleiden van gespecialiseerde ingenieurs én het produceren van geavanceerde verwerkingsapparatuur voor kritieke mineralen. Dit alles vormt extra hindernissen voor een Amerikaanse regering die snel nieuwe verwerkingscapaciteit wil bouwen zonder hulp uit China.
Want het winnen van mineralen in een grondstoffenrijk gebied is één ding; het efficiënt, betaalbaar verwerken en raffineren voor duurzame concurrentie op de wereldmarkt is een hele andere uitdaging.
En dan is er nog het kostenaspect. Chinese bedrijven hebben met schaalgrootte enorme concurrentievoordelen opgebouwd in de verwerking van mineralen — een bedrijfsmodel dat nergens anders ter wereld wordt geëvenaard. Gecombineerd met minder strenge milieuregels in China zal de zogenaamde “China-prijs” lastig te verslaan zijn voor niet-Chinese producenten. Hoewel de Amerikaanse vice-president JD Vance onlangs prijsgrenzen voor kritieke mineralen voorstelde binnen een landencoalitie, is er qua beleid nog een lange weg te gaan.
Uiteindelijk is er dus nog veel werk aan de winkel als de VS raffinage en verwerking van REE en kritieke mineralen onafhankelijk van China wil opzetten — zelfs als Groenland deel van de keten uitmaakt. Het échte probleem is niet alleen de mineralen uit de grond halen; het gaat erom ze efficiënt en betaalbaar te verwerken voor duurzame concurrentie op de mondiale markt.
Nationaal beleid levert niet direct toegang tot kritieke mineralenbronnen op
Veel bedrijven hebben onvoldoende zicht op hun afhankelijkheid van kritieke mineralen en REE in hun supply chain. Daardoor lopen zij risico bij verstoringen door Chinese exportrestricties. Hoewel overheden in de VS en EU inmiddels actie ondernemen om hun kritieke mineralenbevoorrading te versterken, zijn binnenlandse fabrikanten zonder zicht op REE in hun supply chain kwetsbaar voor tekorten aan componenten.
Bovendien duurt het jaren voordat binnenlandse alternatieven voor de nu uit China afkomstige kritieke mineralen en REE beschikbaar zijn — waarschijnlijk minimaal 5 tot 10 jaar. Veel van de mineralen die in de VS worden geproduceerd, zullen in eerste instantie bestemd zijn voor defensie of andere prioritaire overheidsdoelen, gezien de investeringen van federale instanties in binnenlandse mijnen en verwerkingsfaciliteiten. Voor bedrijven betekent dit dat ook als binnenlandse productie, inclusief mijnbouw en verwerking van kritieke mineralen en REE, toeneemt, het voorlopig lastig blijft om voldoende aanbod beschikbaar te krijgen voor commerciële inkoop.
Hoe SCRM-tools bedrijven kunnen helpen kritieke mineralenrisico’s te reduceren
Voor bedrijven met vermoedelijk grote afhankelijkheid van REE of kritieke mineralen is de eerste stap om vast te stellen welke componenten welke mineralen bevatten. Dit kan door de Full Material Disclosure (FMD) per onderdeel te verzamelen. Softwaretools zoals Z2Data versnellen de inzameling en analyse van FMD’s aanzienlijk, dankzij miljoenen direct beschikbare FMD’s waarvoor gebruikers al vanaf dag één van het abonnement toegang hebben.
Na analyse van componenten op kritieke mineralen of REE is de volgende stap bepalen voor welke mineralen het risico op Chinese exportrestricties geldt. Hiervoor zijn tools zoals Z2Data’s Minerals Database en bijhorende inzichten waardevol, waarmee u snel vaststelt welke mineralen het grootste risico vormen voor uw productiecontinuïteit. Tot slot kunnen klanten een supply chain risk management (SCRM)-tool inzetten om alternatieve componenten met een lager risicoprofiel te zoeken. Z2Data beschikt bijvoorbeeld over een database met meer dan een miljard componenten, elk voorzien van “crosses” in drie tiers volgens mate van overeenkomst.
Bij kritieke mineralen kunnen plotselinge supply chain-schommelingen — of deze nu voortkomen uit geopolitiek, grondstoffenproblemen of andere factoren — supply chains ontwrichten. Laat uw bedrijf niet verrassen door nieuwe exportrestricties vanuit China of door het groeiende aantal REE-knelpunten.
Wilt u meer weten over Z2Data en het uitgebreide aanbod van functionaliteit rondom kritieke mineralen en REE? Plan dan een gratis proefperiode met een van onze productspecialisten.
