Cơ quan Hóa chất châu Âu (ECHA) là cơ quan quản lý của Liên minh châu Âu về việc xây dựng, thực thi và quản lý các quy định liên quan đến hóa chất. Ngoài vai trò quản trị các văn bản pháp lý chủ chốt liên quan đến hóa chất và ngành công nghiệp hóa chất của EU, ECHA còn phối hợp với doanh nghiệp và tổ chức trong việc tuân thủ pháp luật, duy trì các cơ sở dữ liệu toàn diện về các chất hóa học, đồng thời công bố danh sách các chất tiềm ẩn rủi ro lớn đối với sức khỏe con người và môi trường. Cuối cùng, cơ quan này thúc đẩy đổi mới và tiến bộ trong ngành công nghiệp hóa chất bằng việc dẫn dắt lộ trình loại bỏ dần các chất nguy hại cũng như khuyến khích doanh nghiệp tìm ra các phương pháp sản xuất sản phẩm tiêu dùng mới an toàn, sạch hơn.

Cơ quan Hóa chất châu Âu, trụ sở tại Helsinki, Phần Lan, có nguồn gốc từ việc thiết lập quy định Đăng ký, Đánh giá, Cấp phép và Hạn chế Hóa chất (REACH) vào năm 2006. EU đã thành lập cơ quan này, bắt đầu hoạt động từ tháng 6/2007, nhằm giám sát việc thực thi và quản lý REACH. Qua hơn 15 năm hoạt động, ECHA đã mở rộng phạm vi vượt ra ngoài REACH, hiện giám sát nhiều quy định hóa chất quan trọng khác như Phân loại, Ghi nhãn và Đóng gói (CLP), Quy định về sản phẩm diệt sinh học (BPR) và Quy định về Quyền được thông báo trước (PIC). ECHA cũng chịu trách nhiệm quản lý và phát triển Chỉ thị khung về chất thải của EU.

Cơ quan Hóa chất châu Âu và REACH

Dù phạm vi công việc đã mở rộng đáng kể kể từ khi thành lập năm 2007, vai trò chính của ECHA vẫn là quản lý REACH. Như Ủy ban châu Âu giải thích ngắn gọn trên trang web của mình, ECHA “là đầu mối trung tâm của hệ thống REACH: quản lý cơ sở dữ liệu vận hành hệ thống, điều phối đánh giá chuyên sâu các thông tin được cung cấp về hóa chất đồng thời vận hành cơ sở dữ liệu công khai nơi người tiêu dùng và chuyên gia có thể tra cứu thông tin về nguy hại.”

Trong tất cả các nhiệm vụ ECHA thực hiện liên quan đến REACH, hoạt động lớn nhất là xử lý thông tin mà các doanh nghiệp phải đăng ký khi đưa một chất hóa học ra thị trường. Theo quy định REACH, doanh nghiệp cần tổng hợp bộ dữ liệu, các tính chất khoa học và thông tin chi tiết khác về chất của họ và nộp cho Cơ quan Hóa chất châu Âu dưới dạng hồ sơ đăng ký.

Sau khi doanh nghiệp nộp hồ sơ đăng ký cho ECHA, cơ quan này sẽ tiến hành quy trình đánh giá nhiều bước, bao gồm rà soát việc chất có đáp ứng đầy đủ các quy định REACH hay không và xem xét các đề xuất thử nghiệm của doanh nghiệp.

ECHA cũng chịu trách nhiệm duy trì cơ sở dữ liệu quy mô lớn, nơi lưu trữ tất cả hồ sơ đăng ký này. Cho đến nay, cơ sở dữ liệu này ghi nhận khoảng 23.000 chất cùng toàn bộ thông tin liên quan.

ECHA và chất có nguy cơ cao (SVHC)

Là một phần của chỉ thị REACH, Cơ quan Hóa chất châu Âu cũng giám sát quy trình chính thức xác định, hạn chế và trong một số trường hợp loại bỏ các chất có nguy cơ cao (SVHC - chất có nguy cơ cao). Quy trình này bắt đầu khi ECHA xác nhận một chất cụ thể có khả năng gây tác động xấu nghiêm trọng đến sức khỏe con người hoặc môi trường. Theo ECHA, “chủ yếu là các chất gây ung thư, gây đột biến hoặc gây độc cho sinh sản, cũng như những chất bền vững, có khả năng tích tụ sinh học.” Nhóm chất per- và polyfluoroalkyl, hay PFAS, là một ví dụ nổi bật với nhiều chất nằm trong danh sách SVHC.

Khi một chất chính thức được ghi nhận là SVHC, nó sẽ được đưa vào “Danh sách ứng viên” (Candidate List), nơi cá nhân và các chuyên gia trong ngành có thể dễ dàng truy tìm. Định kỳ, ECHA sẽ đánh giá việc chuyển các chất trong Danh sách ứng viên sang “Danh sách yêu cầu cấp phép” (Authorisation List) — danh sách các chất dự kiến loại bỏ khỏi thị trường. Khi một chất trong Danh sách yêu cầu cấp phép bị loại bỏ (sunsetted), chỉ được phép sử dụng khi có sự cấp phép rõ ràng (đúng như tên gọi). (Để tìm hiểu chi tiết hơn về REACH và SVHC, hãy tham khảo bài viết của chúng tôi về RoHS và REACH.)

ECHA và phân loại, ghi nhãn, đóng gói

Bên cạnh vai trò then chốt trong REACH, ECHA còn đảm nhận vai trò nổi bật trong nhiều quy định và chỉ thị khác của EU, trong đó quan trọng nhất là Phân loại, Ghi nhãn và Đóng gói (CLP). CLP là một quy định được EU ban hành năm 2008, phối hợp chặt chẽ với REACH.

Theo quy định CLP, các chất hoặc hỗn hợp được coi là nguy hại hoặc có đặc tính nổ phải đáp ứng các yêu cầu riêng về phân loại và ghi nhãn. CLP đã quy định nhiều nhóm nguy hại về vật lý, sức khỏe và môi trường, trong hầu hết các trường hợp, trách nhiệm xác định phân loại nguy hại và tuân thủ các quy định tương ứng thuộc nhà sản xuất, nhà phân phối và các bên liên quan chủ chốt. Nhìn chung, nhãn phải bao gồm các thông tin sau:

• Thông tin liên hệ nhà cung cấp, bao gồm tên, số điện thoại và địa chỉ thực tế
• Khối lượng cụ thể của chất hoặc hỗn hợp liên quan
• Tất cả các biểu tượng, hình vẽ và câu cảnh báo nguy hại áp dụng (ví dụ, hình ngọn lửa đen, thể hiện sản phẩm hoặc chất có tính dễ cháy cao)

Tương tự như REACH và các cơ sở dữ liệu liên quan, ECHA là đơn vị quản trị chính của CLP, quản lý hệ thống phân loại nguy hại cùng các quy định ghi nhãn, đóng gói cụ thể. Tính đến năm 2022, ECHA đã tiếp nhận thông tin phân loại và ghi nhãn cho hơn 200.000 chất.