EU thu hồi nhiều sản phẩm vì không tuân thủ POPs hơn bạn nghĩ

Điểm nổi bật của bài viết:

• Liên minh châu Âu điều chỉnh các chất này theo Quy định (EU) 2019/1021, thường được gọi là Quy định EU POPs. Bộ luật này thực hiện các yêu cầu của Công ước Stockholm, một hiệp ước quốc tế nhằm loại bỏ hoặc hạn chế sản xuất và sử dụng một số hóa chất nguy hại nhất trên thế giới.
• Một lý do khiến Quy định POPs dẫn đến rất nhiều trường hợp thu hồi sản phẩm là do EU áp dụng ngưỡng nồng độ rất nghiêm ngặt đối với các chất bị hạn chế. Ngay cả hàm lượng vết vượt quá mức hợp pháp cũng có thể khiến doanh nghiệp bị xử lý.
• Sản phẩm điện tử đặc biệt dễ tổn thương do chuỗi cung ứng phức tạp và sử dụng nhiều vật liệu độc hại như chất chống cháy và các hợp chất hóa dẻo. Nhựa tái chế dùng trong vỏ, cáp và đầu nối có thể vô tình chứa POPs bị hạn chế từ các sản phẩm cũ đã đi vào dòng tái chế từ nhiều năm trước.
• Việc theo dõi liên tục các diễn biến quy định là điều thiết yếu vì các hạn chế đối với POPs thường xuyên thay đổi. Để chủ động trước các quy định động như EU POPs, doanh nghiệp nên tận dụng khả năng minh bạch và chuyên môn của phần mềm quản lý tuân thủ như Z2Data. Z2Data hỗ trợ hơn 180 quy định lớn toàn cầu, bao gồm nhưng không giới hạn ở REACH, RoHS, EU POPs, EUDR và TSCA.

Đối với nhiều nhà sản xuất, nhà phân phối và nhà nhập khẩu, những lo ngại về tuân thủ sản phẩm tại Liên minh châu Âu thường gắn liền các quy định như REACH, RoHS hoặc yêu cầu đánh dấu CE. Tuy nhiên, một trong những nguyên nhân bị đánh giá thấp nhất khiến sản phẩm bị thu hồi tại EU là Quy định về Các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy bền vững (thường được gọi là “POPs”). Trên các ngành công nghiệp từ điện tử, hàng tiêu dùng đến dệt may và bao bì, ngày càng có nhiều sản phẩm bị rút khỏi thị trường EU vì chứa POPs bị hạn chế.

Điều làm cho việc tuân thủ POPs đặc biệt thách thức là việc thu hồi sản phẩm không phải lúc nào cũng xuất phát từ các hóa chất cố tình đưa vào. Trong nhiều trường hợp, sự ô nhiễm xảy ra qua vật liệu tái chế, công thức cũ, linh kiện nhập khẩu hoặc thiếu minh bạch từ phía nhà cung cấp. Khi kết hợp cùng với ngưỡng quy định thay đổi liên tục và việc thực thi quyết liệt từ các quốc gia thành viên EU, doanh nghiệp thường đối mặt với những rủi ro tuân thủ mà họ không lường trước.

Khi các cơ quan quản lý tiếp tục siết chặt các hạn chế hóa chất và mở rộng danh sách các chất bị kiểm soát, doanh nghiệp không chủ động quản lý rủi ro POPs có thể đối mặt với hàng loạt hậu quả nghiêm trọng như bị thu hồi sản phẩm, cấm nhập khẩu, mất uy tín và tổn thất tài chính lớn.

Tuân thủ POPs là gì?

Tuân thủ POPs đề cập đến các yêu cầu pháp lý nhằm hạn chế hoặc cấm các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy trong sản phẩm, vật liệu, dòng thải và quy trình sản xuất. Các hóa chất này tồn tại rất lâu trong môi trường mà không bị phân hủy tự nhiên. Ngoài ra, chúng có thể tích tụ trong sinh vật, lan truyền qua không khí, nước và xuyên qua biên giới, gây ra rủi ro nghiêm trọng với sức khỏe con người và hệ sinh thái.

POPs đặc biệt đáng lo ngại bởi vì ba đặc điểm chính:

• Thứ nhất, chúng có tính bền vững rất cao, chống lại sự phân hủy trong môi trường.
• Thứ hai, chúng có khả năng tích tụ sinh học, tích lũy dần trong động vật và con người theo thời gian.
• Thứ ba, nhiều chất thuộc nhóm này có độc tính, có liên quan đến ung thư, rối loạn nội tiết, hại cho sinh sản, tác động đến hệ miễn dịch và các vấn đề phát triển.

Liên minh châu Âu điều chỉnh các chất này theo Quy định (EU) 2019/1021, thường gọi là Quy định EU POPs. Bộ luật này thực hiện các nghĩa vụ của Công ước Stockholm, một hiệp định quốc tế nhằm loại bỏ hoặc hạn chế sản xuất và sử dụng một số hóa chất nguy hiểm nhất toàn cầu.

Quy định EU POPs thiết lập giới hạn nồng độ đối với các chất bị hạn chế trong sản phẩm và chất thải. Đồng thời, quy định này cũng đưa ra nghĩa vụ liên quan đến tiêu hủy, xử lý và quản lý chất thải. Khác với một số quy định chỉ tập trung vào hàng hóa sản xuất mới, quy định POPs còn áp dụng với vật liệu tái chế, hàng hóa nhập khẩu và cả các dòng thải.

Một số chất phổ biến nằm trong khung tuân thủ POPs (không giới hạn) gồm:

• Paraffin clo hóa chuỗi ngắn (SCCPs)

• Một số chất chống cháy có tính brom

• Axit perfluorooctan sulfonic (PFOS)

• Polybrominated diphenyl ethers (PBDEs)

• Hexabromocyclododecane (HBCDD)

Khi danh sách các chất bị hạn chế theo Quy định POPs của EU tiếp tục mở rộng, việc tuân thủ ngày càng gắn chặt với các chương trình tuân thủ sản phẩm vì môi trường tổng thể hơn.

Lý do POPs dẫn đến các đợt thu hồi sản phẩm tại EU

Một trong những nguyên nhân khiến POPs dẫn đến nhiều đợt thu hồi sản phẩm là do EU áp dụng ngưỡng nồng độ nghiêm ngặt đối với các chất bị hạn chế. Ngay cả hàm lượng vết vượt quá mức hợp pháp cũng có thể dẫn đến việc bị cơ quan chức năng xử lý. Một số doanh nghiệp cho rằng nếu một chất xuất hiện không chủ ý hoặc có trong vật liệu tái chế thì có thể được xem xét nhẹ hơn. Tuy nhiên trong thực tế, các cơ quan quản lý châu Âu thường không phân biệt giữa sự có mặt hóa chất do chủ ý hay vô tình. Nói cách khác, các nhà quản lý POPs không cảm thông với những lời biện minh thiếu căn cứ. Nếu sản phẩm bị phát hiện vượt ngưỡng, khả năng cao sẽ bị thu hồi khỏi thị trường.

Một vấn đề lớn khác là các quy định POPs mở rộng ra ngoài hoạt động bán sản phẩm, bao gồm cả nghĩa vụ xử lý chất thải. Nếu sản phẩm bị thu hồi vượt ngưỡng POPs, không chỉ đơn giản là gỡ bỏ khỏi thị trường và bán lại ở nơi khác — số vật liệu này cần được tiêu hủy hoặc xử lý thông qua các phương pháp hợp chuẩn nhằm ngăn chặn chất ô nhiễm lan ra môi trường. Điều này làm tăng đáng kể chi phí và độ phức tạp của việc thu hồi.

Khác với một số hệ thống pháp luật dựa vào một bộ luật thu hồi trung tâm, bức tranh thực thi tại EU lại phân mảnh. Các cơ quan giám sát thị trường tại các nước thành viên có thể phát hiện sản phẩm không tuân thủ theo nhiều cách khác nhau, dẫn đến chiến lược thực thi và phương pháp thu hồi không đồng nhất. Sản phẩm có thể bị phát hiện qua kiểm tra hải quan, kiểm tra phòng thí nghiệm, đơn khiếu nại của đối thủ cạnh tranh hoặc thông qua những chiến dịch phối hợp thực thi, và nhiều hình thức khác.

Quy định EU POPs cũng giao thoa với các chỉ thị lớn khác. Một sản phẩm có thể đồng thời vi phạm hạn chế REACH, giới hạn chất RoHS và ngưỡng POPs. Ví dụ, các chất chống cháy bị hạn chế theo POPs cũng có thể vi phạm Phụ lục XVII của REACH hoặc không đáp ứng yêu cầu về thu hồi thiết bị điện và điện tử thải bỏ (WEEE).

Môi trường quản lý đa tầng như vậy đồng nghĩa doanh nghiệp không thể xem tuân thủ POPs là một vấn đề hóa chất độc lập, mà cần tích hợp vào chương trình quản lý tuân thủ tổng thể.

Vì sao thu hồi liên quan POPs lại diễn ra

Nhiều doanh nghiệp đánh giá thấp tần suất sản phẩm bị thu hồi tại EU do POPs. Tuy nhiên, cơ sở dữ liệu giám sát thị trường EU thường xuyên phát cảnh báo liên quan đến các hóa chất bị hạn chế theo POPs.

Cơ quan chức năng thường xuyên phát hiện vi phạm liên quan loạt hóa chất POPs như:

• Paraffin clo hóa chuỗi ngắn (SCCPs) trong cáp và linh kiện nhựa
• Phthalates vượt ngưỡng trong đồ chơi và hàng tiêu dùng
• Chất chống cháy brom bị hạn chế trong điện tử và dệt may.

Trong một số trường hợp, sản phẩm bị thu hồi do nhà sản xuất dựa trên công thức cũ hoặc vật liệu đã không còn đáp ứng ngưỡng pháp lý hiện hành.

Sản phẩm điện tử đặc biệt dễ tổn thương do chuỗi cung ứng phức tạp và sử dụng nhiều vật liệu độc hại như chất chống cháy và các hợp chất hóa dẻo. Nhựa tái chế dùng trong vỏ, cáp và đầu nối có thể vô tình chứa các POPs bị hạn chế từ sản phẩm cũ, đã đi vào dòng tái chế từ nhiều năm trước.

Vật liệu tiếp xúc thực phẩm và bao bì cũng làm gia tăng rủi ro tuân thủ. Sự ô nhiễm do vật liệu tái chế hoặc lớp phủ chứa fluor có thể dẫn đến nguy cơ liên quan POPs, đặc biệt khi cơ quan quản lý tăng cường giám sát các chất PFAS.

Một lĩnh vực thực thi ngày càng quan trọng là liên quan đến hóa chất PFAS. Dù chưa phải tất cả các chất PFAS đều bị điều tiết theo khung POPs của EU, các nhà quản lý vẫn liên tục mở rộng phạm vi kiểm soát và giảm giới hạn cho phép. Doanh nghiệp cho rằng rủi ro PFAS chỉ giới hạn trong nước uống hoặc khí thải công nghiệp có thể đang bỏ sót nguy cơ tuân thủ nghiêm trọng đang cận kề.

Cuối cùng, các hệ thống cảnh báo nhanh của EU và chiến lược giám sát thị trường ngày càng giúp cơ quan quản lý dễ dàng xác định vi phạm trên toàn bộ các quốc gia thành viên. Khi năng lực xét nghiệm cải thiện, các nhà chức trách đang phát hiện ra hàm lượng cực nhỏ các chất bị hạn chế nhiều hơn bao giờ hết.

Dù chưa phải tất cả các chất PFAS đều bị điều tiết theo khung POPs của EU, các nhà quản lý vẫn liên tục mở rộng kiểm soát và giảm giới hạn cho phép.

Nguyên nhân gia tăng thu hồi sản phẩm hàng loạt?

Số lượng lớn các đợt thu hồi liên quan đến POPs không đơn thuần là do siết chặt thực thi. Nhiều yếu tố nền tảng đang làm tăng nguy cơ vi phạm trên chuỗi cung ứng toàn cầu.

Một tác nhân quan trọng là việc giới hạn các chất và cập nhật phụ lục thay đổi liên tục. EU thường xuyên điều chỉnh ngưỡng nồng độ và mở rộng danh sách các chất bị hạn chế dựa trên phát hiện khoa học mới. Sản phẩm đáp ứng quy định cách đây vài năm có thể không còn hợp chuẩn với yêu cầu hiện tại. Sự thay đổi liên tục này khiến doanh nghiệp khó theo kịp, một số vẫn tiếp tục tuân theo các ngưỡng cũ — dù đã bị thay thế bởi các giới hạn mới.

Sự ô nhiễm chuỗi cung ứng là vấn đề then chốt khác. Nhiều doanh nghiệp phó mặc hoàn toàn vào bản tự công bố của nhà cung cấp mà không thực hiện kiểm thử hoặc xác minh độc lập. Nếu nhà cung cấp thượng nguồn dùng vật liệu tái chế ô nhiễm hoặc sử dụng công thức hóa chất cũ, vi phạm có thể lan rông qua nhiều tầng chuỗi cung ứng trước khi được phát hiện.

Hàng hóa nhập khẩu còn làm tăng thách thức. Nhà sản xuất ngoài EU không phải lúc nào cũng hiểu rõ các yêu cầu thay đổi về POPs, hoặc có thể ưu tiên theo các khung pháp lý khác ở thị trường nội địa. Nhà nhập khẩu thường chỉ phát hiện khoảng trống tuân thủ sau khi sản phẩm đã vào thị trường châu Âu.

Một cách phi truyền thống, các sáng kiến kinh tế tuần hoàn cũng khiến bức tranh tuân thủ POPs thêm phức tạp. Dù EU tích cực thúc đẩy tái chế và tái sử dụng vật liệu bền vững, vật liệu tái chế thường chứa ô nhiễm tồn dư từ sản phẩm cũ sản xuất trước khi áp dụng các quy định hiện hành. Do đó, các doanh nghiệp cần cân đối giữa mục tiêu phát triển bền vững và nghĩa vụ tuân thủ hóa chất hiện tại.

Một cách phi truyền thống, các sáng kiến kinh tế tuần hoàn cũng khiến bức tranh tuân thủ POPs thêm phức tạp.

Các nguyên nhân doanh nghiệp thất bại trong tuân thủ POPs

Nhiều doanh nghiệp đặt câu hỏi giống nhau sau khi nhận được thông báo thực thi: “Tại sao sản phẩm của tôi bị thu hồi ở EU dù đã có hồ sơ tuân thủ?”

Bản công bố nhà cung cấp không chính xác

Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân xuất phát từ việc quản lý tuân thủ chưa đầy đủ hơn là chủ ý bỏ qua. Doanh nghiệp thường quá phụ thuộc vào bản tự công bố của nhà cung cấp mà không xác minh dữ liệu bằng kiểm thử hoặc giám sát độc lập. Dù các chứng nhận của nhà cung cấp rất quan trọng, chúng chưa phản ánh đầy đủ rủi ro ô nhiễm, thay đổi công thức hay thành phần vật liệu tái chế.

Khoảng trống kiểm thử hóa chất

Khoảng trống trong kiểm thử là vấn đề phổ biến khác. Doanh nghiệp có thể chỉ kiểm tra sản phẩm ở giai đoạn đánh giá ban đầu mà không đánh giá lại sau những lần cập nhật. Do ngưỡng POPs thay đổi thường xuyên, các khoảng trống kiểm thử này càng tiềm ẩn rủi ro lớn với doanh nghiệp muốn tuân thủ quy định về chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy.

Thiếu minh bạch chuỗi cung ứng

Thiếu khả năng minh bạch trong chuỗi cung ứng đa tầng càng làm vấn đề trầm trọng. Khi nhà cung cấp phụ giao khoán hoặc tìm nguồn vật liệu, linh kiện nhiều tầng phía trên mà không minh bạch, các chất bị kiểm soát có thể xuất hiện trong sản phẩm mà doanh nghiệp hạ nguồn không biết.

Cách đảm bảo tuân thủ và tránh thu hồi với Z2Data

Để ngăn chặn thu hồi sản phẩm liên quan POPs, doanh nghiệp cần chuyển từ cách tiếp cận phản ứng, tập trung vào kiểm thử sản phẩm cuối sang chiến lược tuân thủ chủ động. Chương trình kiểm thử nên dựa trên rủi ro và liên tục cập nhật để phản ánh kịp thời các yêu cầu pháp lý hiện hành. Doanh nghiệp nên đánh giá chuỗi cung ứng và tập trung vào các vật liệu có rủi ro cao như:

• Nhựa tái chế
• Chất chống cháy
• PVC dẻo
• Lớp phủ
• Linh kiện nhập khẩu từ khu vực có quy định hóa chất khác biệt

Quản lý tài liệu cũng quan trọng không kém. Doanh nghiệp cần lưu trữ đầy đủ bản công bố vật liệu, chứng nhận nhà cung cấp, kết quả phòng thí nghiệm và hồ sơ truy xuất nguồn gốc để chứng minh tuân thủ trong quá trình kiểm tra hoặc điều tra.

Việc theo dõi liên tục các diễn biến quy định là thiết yếu, vì hạn chế về POPs thường xuyên thay đổi. Để chủ động trước các quy định động như EU POPs, doanh nghiệp nên tận dụng khả năng minh bạch và chuyên môn của phần mềm quản lý tuân thủ như Z2Data. Z2Data hỗ trợ hơn 180 quy định lớn toàn cầu, bao gồm nhưng không giới hạn ở REACH, RoHS, EU POPs, EUDR và TSCA, sử dụng quy trình 4 bước đã được kiểm nghiệm gồm: thu thập dữ liệu và xây dựng khung pháp lý; thẩm định chuỗi cung ứng; phân tích rủi ro tuân thủ; báo cáo và lập hồ sơ khai báo.

Khi hợp tác với Z2Data, doanh nghiệp sẽ:

• Nắm rõ tất cả các yêu cầu dữ liệu về quy định pháp lý cần thiết.
• Dựa vào đội ngũ chuyên gia thực hiện thẩm định chuỗi cung ứng toàn diện.
• Tham gia phân tích rủi ro toàn diện để khắc phục mọi lỗ hổng tuân thủ.
• Nhận báo cáo và hồ sơ khai báo cho mọi nghĩa vụ pháp lý của doanh nghiệp.

Để tìm hiểu chi tiết hơn về dịch vụ tuân thủ của Z2Data, hãy đăng ký dùng thử miễn phí cùng chuyên gia sản phẩm của chúng tôi.